Rωσία: Η χώρα γιορτάζει το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου με διαφορετικό τρόπο λόγω κορονοϊού – Με ηγέτες τους Τζόνσον, Πούτιν και Τραμπ ο κόσμος μοιάζει με το 1945 – Ως τις 15 Ιουνίου ο περιορισμός των μετακινήσεων προς την ΕΕ

Η Ρωσία θα γιορτάσει σήμερα χωρίς τη συνηθισμένη μεγαλοπρέπεια την επέτειο της νίκης επί της ναζιστικής Γερμανίας το 1945 εξαιτίας της επιδημίας του κορονοϊού.

Η στρατιωτική παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία, παρουσία του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και ξένων ηγετών, τελικά δεν θα πραγματοποιηθεί, καθώς περίπου 10.000 νέα κρούσματα της covid-19 καταγράφονται κάθε ημέρα στη χώρα.

Ωστόσο ο Πούτιν θα καταθέσει στεφάνι στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη και στη συνέχεια, στις 10:00 (τοπική ώρα και ώρα Ελλάδας), θα απευθυνθεί στους Ρώσους.

Η πολεμική αεροπορία θα πραγματοποιήσει πτήσεις πάνω από περισσότερες από 47 πόλεις, καθώς και πάνω από τη ρωσική αεροπορική βάση στη Συρία με μαχητικά αεροσκάφη και ελικόπτερα, ανάμεσά τους και το Su-57, ένα μαχητικό αεροσκάφος 5ης γενιάς.

Ενός λεπτού σιγή θα τηρηθεί στις 19:00 τοπική ώρα.

Αντί για την καθιερωμένη παρέλαση του “Αθάνατου Τάγματος”, στην οποία συμμετέχουν κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κρατώντας πορτρέτα βετεράνων του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, οι Ρώσοι καλούνται να βγουν το βράδυ στα μπαλκόνια τους με φωτογραφίες συγγενών τους που πολέμησαν και να τραγουδήσουν ένα διάσημο σοβιετικό τραγούδι.

Ο ίδιος ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι θα συμμετάσχει “με χαρά” σε αυτή την πρωτοβουλία, αν και δεν διευκρίνισε με ποιο τρόπο.

Λευκορωσία και Τουρκμενιστάν

Στη Μόσχα στις αφίσες που γιορτάζουν τη σοβιετική νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας προστέθηκαν άλλες των τωρινών “ηρώων”: του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού που μάχεται κατά του κορονοϊού.

Μέχρι στιγμής στη Ρωσία έχουν καταγραφεί 187.859 κρούσματα και 1.723 θάνατοι.

Αν και η Ρωσία ακύρωσε τη στρατιωτική παρέλαση, αυτό δεν συνέβη και σε άλλες συμμαχικές της χώρες: στη Λευκορωσία, o πρόεδρος της οποίας Αλεξάντερ Λουκασένκο καταγγέλλει τακτικά την “ψύχωση” με τον κορονοϊό, η παρέλαση θα πραγματοποιηθεί κανονικά. Το ίδιο και στο Τουρκμενιστάν, το οποίο έχει γλιτώσει από την πανδημία, όπου διοργανώνεται φέτος για πρώτη φορά.

 

Με ηγέτες τους Τζόνσον, Πούτιν και Τραμπ ο κόσμος μοιάζει με το 1945

Σοβιετικοί στρατιώτες ανυψώνουν την κόκκινη σημαία πάνω από το Ράιχσταγκ στο Βερολίνο. Μάιος 1945Σοβιετικοί στρατιώτες ανυψώνουν την κόκκινη σημαία πάνω από το Ράιχσταγκ στο Βερολίνο. Μάιος 1945  

Ήταν ξημερώματα της 9ης Μαΐου 1945 όταν υπογράφηκε το γερμανικό σύμφωνο παράδοσης, γεγονός που σήμανε την ήττα των Ναζί και το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Οι ασυνήθιστες ομοιότητες του σημερινού κόσμου με το 1945.

Πριν από 75 χρόνια οι συμμαχικές δυνάμεις ανακοίνωσαν την ήττα των Ναζί και το τέλος του Β ‘Παγκοσμίου Πολέμου. Μόλις η είδηση έγινε γνωστή, ενθουσιώδεις εορτασμοί ξεκίνησαν σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη, Παρίσι και Μόσχα. Η νίκη στην Ευρώπη κατέστη δυνατή χάρη σε μία αξιωσημείωτη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ των Συμμαχικών Δυνάμεων: ΡωσίαΗΠΑ και Βρετανία.

Ωστόσο η τριμερής σχέση μεταξύ των τριών ηγετών: του Φράνκλιν Ντ Ρούσβελτ, του Τζόζεφ Στάλιν και του Γουίνστον Τσόρτσιλ, δεν ήταν ποτέ εύκολη και έθεσε ένα μοτίβο εθνικής αντιπαλότητας, καχυποψίας, φόβου και δυσπιστίας που παραμένουν ζωντανά μέχρι σήμερα.

Όπως αναφέρει σε δημοσίευμα της η Guardian, μία διαφωνία σχετικά με ένα απόρρητο μήνυμα, γνωστό ως SCAF-252, που στάλθηκε στον Στάλιν στα τέλη Μαρτίου του 1945 από τον στρατηγό Dwight Eisenhower, τον ανώτατο συμμαχικό διοικητή, δείχνει πόσο έντονη ήταν αυτή η σχέση. Σε αυτό, ο Eisenhower παρουσίασε λεπτομερώς τα σχέδιά του για την τελική ήττα της ναζιστικής Γερμανίας – αλλά παρέλειψε να συμβουλευτεί ή να ενημερώσει τους Βρετανούς συμμάχους του.

Ο Στάλιν ήταν αποφασισμένος ότι ο Κόκκινος Στρατός θα ήταν ο πρώτος που θα έφτανε στο Βερολίνο και θα ανέτρεπε τον Αδόλφο Χίτλερ, αποδίδοντας μεγάλη συμβολική σημασία στην κατάληψη της πρωτεύουσας του Τρίτου Ράιχ και των επιπτώσεών του στη μελλοντική ευρωπαϊκή τάξη. Ο Τσόρτσιλ είχε μια παρόμοια άποψη, αλλά ο Eisenhower και ο προβληματικός Φραγκλίνος Ρούζβελτ, (Πρόεδρος των ΗΠΑ) δεν σκέφτονταν πολιτικά.

Ο Στάλιν, απαντώντας στο απόρρητο μήνυμα SCAF-252 την 1η Απριλίου, ενθάρρυνε την πεποίθηση των Αμερικανών, την οποία δεν συμμεριζόταν, ότι ο Χίτλερ θα έκανε μια τελευταία στάση στις Άλπεις τον Μάιο. Ενέκρινε το σχέδιο του Eisenhower να στείλει τις δυνάμεις των ΗΠΑ νότια, μακριά από το Βερολίνο, λέγοντας στον έμπιστο σύμμαχό του ότι “το Βερολίνο έχει χάσει την προηγούμενη στρατηγική του σημασία”.

Στο μεταξύ, διέταξε κρυφά τον στρατάρχη Georgy Zhukov, τον ανώτατο διοικητή του, να περικυκλώσει αμέσως την πόλη με 2,5 εκατομμύρια στρατεύματα για να διασφαλίσει ότι οι Αμερικανοί και οι Βρετανοί δεν θα εισέρχονταν, για να ξεκινήσει μια επίθεση. Όπως σημείωσε ο ιστορικός Antony Beevor, “ήταν ο μεγαλύτερος ανόητος της Πρωταπριλιάς στη σύγχρονη ιστορία”.

Οι Βρετανοί, συγκεκριμένα ο στρατάρχης Σερ Μπερνάρντ Μοντγκόμερι, ήταν εξοργισμένοι που παρακάμπτονταν. Ο Τσόρτσιλ ανησυχούσε, σωστά όπως αποδείχθηκε, ότι ο Στάλιν σκόπευε να φέρει όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες της Ευρώπης υπό τη σοβιετική κομμουνιστική κυριαρχία και ήδη παραβίαζε τη δέσμευσή του στη διάσκεψη της Γιάλτας για σεβασμό της ανεξαρτησίας της Πολωνίας.

“Αν και έχω προσπαθήσει με κάθε τρόπο να τα πηγαίνω καλά με αυτούς τους κομμουνιστές ηγέτες, δεν μπορώ να νιώσω την παραμικρή εμπιστοσύνη σε αυτούς. Η δύναμη και τα γεγονότα είναι οι μόνες πραγματικότητές τους”, είχε δηλώσει ο Τσόρτσιλ. Μέχρι τις 8 Μαΐου, το Βερολίνο είχε πέσει στον Κόκκινο Στρατό, ο Χίτλερ πέθανε και ο Στάλιν είχε τη νίκη του.

Οι εντάσεις μεταξύ της αναδυόμενης αμερικανικής υπερδύναμης και μιας εξασθενημένης, καταχρεωμένης Βρετανίας που προσκολλάται στην αυτοκρατορία της, συνεχίστηκαν κατά τη μεταπολεμική περίοδο.

Οι Αμερικανοί αντιτάχθηκαν στη βρετανική αποικιοκρατία. Όμως, όπως ισχυρίστηκαν οι Βρετανοί, οι ΗΠΑ την αντικατέστησαν απλώς με μια δική τους αποικιοκρατία. Αυτή η αντιπαλότητα παρήγαγε αμέτρητες εμφανείς και μυστικές αντιπαραθέσεις για δύναμη και επικράτηση, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή.

Οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, υποστήριξαν αρχικά τον εθνικιστή πρωθυπουργό του Ιράν, Μοχάμετ Μοσάντενγκ, ο οποίος, κατά τη διάρκεια μιας περιοδείας του στις ΗΠΑ το 1951, παρομοίασε τον εαυτό του με έναν πατριώτη από τον αμερικανικό πόλεμο της ανεξαρτησίας που πολεμούσε τον βρετανικό ιμπεριαλισμό. Η Ουάσινγκτον, φοβισμένη μην αναδείξει κομμουνιστική κυβέρνηση το Ιράν, άλλαξε πορεία δύο χρόνια αργότερα και υποστήριξε ένα βρετανικό πραξικόπημα εναντίον του Μοσάντενγκ που οδήγησε τελικά στην ισλαμική επανάσταση του 1979.

Ο Τσόρτσιλ μισούσε τη νέα βρετανική δουλοπρέπεια αλλά προέτρεψε τους διαδόχους του να εμμείνουν στο αξίωμά του: “Ποτέ μην χωριστείτε από τους Αμερικανούς”. Σε μεγάλο βαθμό, τήρησαν τη συμβουλή του. Με εξαίρεση τον Χάρολντ Γουίλσον, ο οποίος διαφώνησε με την Ουάσιγκτον για τον πόλεμο του Βιετνάμ, αργότερα οι Βρετανοί πρωθυπουργοί ακολούθησαν το προβάδισμα της Αμερικής στα περισσότερα διεθνή ζητήματα.

Όσον αφορά τις σχέσεις με τη Ρωσία, η πολιτική της Βρετανίας και των ΗΠΑ έγινε σε μεγάλο βαθμό ασαφής κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Ο φόβος του Στάλιν το 1945 ότι οι δυτικές δυνάμεις θα κάνουν μια “μυστική συμφωνία” και θα ενωθούν για να εναντιωθούν στη Σοβιετική Ένωση έγινε πραγματικότητα, όπως επιβεβαιώνεται στα επόμενα χρόνια από μια συμμαχία του ΝΑΤΟ που περιελάμβανε τη Δυτική Γερμανία.

Ο σημερινός κόσμος έχει κάποιες ασυνήθιστες ομοιότητες με τον κόσμο του 1945. Η μετα-σοβιετική Ρωσία υπό τον Βλαντιμίρ Πούτιν είναι και πάλι επιθετική, χρησιμοποιώντας ανισόρροπα μέσα όπως καταιγισμοί πληροφοριών, προκειμένου να επιβάλει την επιρροή της σε όλη την Ευρώπη.

Η Βρετανία μετά το Brexit του Μπόρις Τζόνσον, αφού απέρριψε την έννοια του “Κοινού Ευρωπαϊκού Σπιτιού”, στέκεται μόνη της με τρόπους που δεν φαίνονται από το 1940. Οι αξιώσεις των υποστηρικτών του Brexit για μια ισχυρή σχέση ασφάλειας, οικονομικής και εμπορικής πολιτικής με τις ΗΠΑ, για να αντισταθμιστεί η ρήξη της Βρετανίας με την ΕΕ, θυμίζουν τις απελπισμένες επικλήσεις για βοήθεια του Τσόρτσιλ στον Ρούσβελτ.

Όσον αφορά τις ΗΠΑ, η συμμαχία του Ντόναλντ Τραμπ με τη Ρωσία του Πούτιν και η περιφρόνηση για τους Ευρωπαίους συμμάχους της Αμερικής, θυμίζει την αφέλεια του Ρούσβελτ και του Αϊζενχάουερ το 1945.

 

Ως τις 15 Ιουνίου ο περιορισμός των μετακινήσεων προς την ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε σήμερα τα κράτη μέλη του χώρου Σένγκεν και τα συνδεδεμένα κράτη Σένγκεν να παρατείνουν τον προσωρινό περιορισμό των μη ουσιωδών μετακινήσεων προς την ΕΕ για άλλες 30 μέρες, έως τις 15 Ιουνίου.

Παρά το ότι σε ορισμένα από τα κράτη αυτά γίνονται προκαταρκτικά βήματα για την άμβλυνση των μέτρων που έχουν ληφθεί για να αποτραπεί η εξάπλωση της πανδημίας, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη τόσο στην Ευρώπη όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να συνεχιστούν τα μέτρα στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, έτσι ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εξάπλωσης της νόσου μέσω των μετακινήσεων προς την ΕΕ, σημειώνει στην ανακοίνωσή της η Επιτροπή.

Όπως υπογραμμίζεται στον κοινό ευρωπαϊκό χάρτη πορείας για την άρση των μέτρων ανάσχεσης της νόσου, οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα θα πρέπει να αρχίσουν να αίρονται σταδιακά και με συντονισμένο τρόπο, προτού καταστεί δυνατή η χαλάρωση των περιορισμών στα εξωτερικά σύνορα σε δεύτερο στάδιο.

«Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η κατάσταση σε παγκόσμιο επίπεδο είναι ιδιαίτερα εύθραυστη. Αποτελεί επιτακτική ανάγκη κάθε δράση που αναλαμβάνεται να εκτελείται σταδιακά και τα διάφορα μέτρα να αίρονται σταδιακά», δήλωσε ο Αντιπρόεδρος για την Προώθηση του Ευρωπαϊκού Τρόπου Ζωής Μαργαρίτης Σχοινάς.

Στο ίδιο πνεύμα η Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Ίλβα Γιούανσον, υπογράμμισε την ανάγκη για σταδιακή και συντονισμένη προσέγγιση. «Οι περιορισμοί στην ελεύθερη κυκλοφορία και οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα θα πρέπει να αρθούν σταδιακά πριν από την άρση των περιορισμών στα εξωτερικά σύνορα και την εξασφάλιση πρόσβασης στην ΕΕ σε κατοίκους τρίτων χωρών για μη ουσιώδεις μετακινήσεις», είπε προσθέτοντας ότι «η αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας του χώρου Σένγκεν αποτελεί τον πρώτο μας στόχο, μόλις αυτό καταστεί δυνατό με βάση την υγειονομική κατάσταση».

Ο περιορισμός των μετακινήσεων, όπως και η ζητούμενη παράτασή του, εφαρμόζεται στον «χώρο ΕΕ+», ο οποίος περιλαμβάνει όλα τα κράτη μέλη του χώρου Σένγκεν (συμπεριλαμβανομένων της Βουλγαρίας, της Κροατίας, της Κύπρου και της Ρουμανίας) και τα 4 συνδεδεμένα κράτη Σένγκεν (Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία και Ελβετία) — συνολικά 30 κράτη. Η Επιτροπή ζητά να συνεχίσει να εφαρμόζεται μια συντονισμένη προσέγγιση σχετικά με την παράταση, αφού η δράση στα εξωτερικά σύνορα μπορεί να είναι αποτελεσματική μόνο αν εφαρμόζεται από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και του χώρου Σένγκεν σε όλα τα σύνορα, με την ίδια ημερομηνία λήξης και με ενιαίο τρόπο.

Ο περιορισμός των μετακινήσεων δεν ισχύει για τους πολίτες της ΕΕ, για τους πολίτες των κρατών Σένγκεν που δεν είναι μέλη της ΕΕ και για τα μέλη των οικογενειών τους, καθώς και για τους υπηκόους τρίτων χωρών που είναι επί μακρόν διαμένοντες στην ΕΕ, εάν επιστρέφουν σπίτι τους. Επιπλέον, για να περιοριστεί στο ελάχιστο ο αντίκτυπος του περιορισμού στη λειτουργία των κοινωνιών μας, τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να εφαρμόζουν τους περιορισμούς σε συγκεκριμένες κατηγορίες ταξιδιωτών με ουσιώδη καθήκοντα ή ανάγκες. Επίσης, θα πρέπει να εξακολουθήσει να επιτρέπεται η είσοδος σε εργαζομένους σε θέσεις ζωτικής σημασίας, όπως ιατροί, νοσηλευτές, εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας, ερευνητές και εμπειρογνώμονες που βοηθούν στην αντιμετώπιση του κορονοϊού, καθώς και σε άτομα που μεταφέρουν εμπορεύματα, σε μεθοριακούς εργαζομένους και εποχικούς εργαζομένους στον τομέα της γεωργίας.