Τριπλό μήνυμα σε Άγκυρα από Ουάσιγκτον, Παρίσι, Βερολίνο. “Δεν αμφισβητείται η κυριαρχία της Ελλάδας” — Σρι Λάνκα: Εικόνες χάους από το μέλλον; — Ανοιχτή πληγή στις ΗΠΑ οι συνεχείς ένοπλες επιθέσεις

Τουρκική αρμάδα 102 πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο για ασκήσεις πολέμου | Έθνος

Γαλλία, Γερμανία και ΗΠΑ έστειλαν σε διάφορους τόνους μηνύματα στην Άγκυρα μετά τις ευθείες απειλές στην κυριαρχία της Ελλάδας και ειδικά στα νησιά του αν. Αιγαίου. Τελευταία χρονικά η παρέμβαση του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ με εκπρόσωπο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ να απαντά σε ερώτηση σε ερώτηση της ιστοσελίδας Hellas Journal σχετικά με τις δηλώσεις που έκανε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών για τα ελληνικά νησιά ότι η κυριαρχία της Ελλάδας σε αυτά τα νησιά δεν αμφισβητείται.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των χωρών πρέπει να γίνονται σεβαστές και να προστατεύονται. Η κυριαρχία της Ελλάδας σε αυτά τα νησιά δεν αμφισβητείται».

Συνεχίζοντας, ο εκπρόσωπος επανέλαβε τη πάγια θέση των ΗΠΑ, η οποία ενθαρρύνει τους νατοϊκούς συμμάχους Ελλάδα και Τουρκία να συνεργαστούν για τη διατήρηση της ειρήνης και της ασφάλειας στην περιοχή και για την επίλυση των διαφορών με διπλωματικό τρόπο. Ωστόσο, απηύθυνε έκκληση για την αποφυγή προκλητικής ρητορικής που θα μπορούσε να οδηγήσει στην αύξηση των εντάσεων. Τέλος, η δήλωση του εκπροσώπου του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών καταλήγει με την επισήμανση ότι «η Ελλάδα και η Τουρκία είναι και οι δύο ισχυροί εταίροι και σύμμαχοι κλειδί των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ».

  • Ξεκάθαρο μήνυμα στην Τουρκία ότι από τη Γερμανία δεν θα γίνεται ανεκτό να αμφισβητείται η κυριαρχία της Ελλάδας έστειλε το μεσημέρι της Τετάρτης και ο εκπρόσωπος του Γερμανού Καγκελάριου ένα 24ωρο μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη-Σολτς στο περιθώριο της συνόδου κορυφής.

Σε μια εμφανή αλλαγή στάσης σε σχέση με αυτή που είχε καταγραφεί πριν από μερικές ημέρες, το Βερολίνο, όπως μετέδωσε το ΟΡΕΝ, διεμήνυσε ότι «πρέπει να αποφεύγονται οι προβοκάτσιες, οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Ελλάδας» προσθέτοντας ότι «είναι λάθος οι υπερπτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά».

Ερωτηθείς τι απάντησε ο Όλαφ Σολτς στον Κυριάκο Μητσοτάκη ο οποίος του παρουσίασε και με στοιχεία την τουρκική προκλητικότητα που έχει ενταθεί το τελευταίο διάστημα, ο εκπρόσωπος του Γερμανού Καγκελάριου απάντησε ότι «πρέπει να υπάρχει σεβασμός στα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ» προσθέτοντας ότι «τα προβλήματα πρέπει να λύνονται με διάλογο και πάντα στα πλαίσια του διεθνούς δικαίου».

Ο εκπρόσωπος του Όλαφ Σολτς έκλεισε μάλιστα την απάντησή του με ένα ξεκάθαρο μήνυμα από το Βερολίνο προς την Άγκυρα: «Δεν γίνεται ανεκτό να αμφισβητείται η ακεραιότητα της Ελλάδας».

  • Τέλος ο Εμανουέλ Μακρόν ο πρόεδρος της Γαλλίας στις δηλώσεις του μετά τη Σύνοδο Κορυφής, αναφέρθηκε στην τουρκική προκλητικότητα κατά της Ελλάδας.

Όπως τόνισε:

  • «Μια τελευταία λέξη εδώ, για να πω ότι κατά τις εργασίες του Συμβουλίου ο Έλληνας Πρωθυπουργός εξέφρασε πολύ έντονα την εύλογη ανησυχία της Ελλάδας και καταδίκασε τις δηλώσεις πολλών Τούρκων αξιωματούχων, οι οποίες αμφισβητούν την κυριαρχία της Ελλάδας σε πολλά νησιά της. Θέλω, προφανώς, να εκφράσω από εδώ τη στήριξη όλων των Ευρωπαίων, και ιδιαίτερα της Γαλλίας. Κανείς δεν μπορεί να θέτει σε κίνδυνο σήμερα την κυριαρχία ορισμένων κρατών – μελών και πιστεύω ότι οι δηλώσεις αυτές (σ.σ. οι τουρκικές) πρέπει να καταδικαστούν το ταχύτερο, κάτι το οποίο μόλις έπραξα».

 

Σρι Λάνκα: Εικόνες χάους από το μέλλον;Σρι Λάνκα: Εικόνες χάους από το μέλλον;

Στις 10 Μαΐου ο παραιτηθείς πρωθυπουργός Μαχίντα Ρατζαπάκσα φυγαδεύεται σε μια ναυτική βάση στα βόρεια της Σρι Λάνκα με ελικόπτερο των ένοπλων δυνάμεων. Τα εκτεταμένα επεισόδια στους δρόμους της χώρας, με την οργή των πολιτών να κατευθύνεται προς την πολιτική δυναστεία των Ρατζαπάκσα, δεν άφησαν περιθώριο περαιτέρω ελιγμών.

Η Σρι Λάνκα βρίσκεται στη δίνη του κυκλώνα αλλεπάλληλων κρίσεων. Την προηγούμενη εβδομάδα η χώρα χρεοκόπησε για πρώτη φορά στην ιστορία της, από την ανεξαρτησία της το 1948, οδηγώντας στην κορύφωση το δράμα που ζει ο λαός της. Η χώρα φημίζεται για το «βεβαρυμένο ιστορικό» στο πεδίο των δημόσιων οικονομικών.

Το υπέρογκο χρέος της σε συνδυασμό με τις αλλεπάλληλες κρίσεις έριξαν στο χάος τη μικρή νησιωτική χώρα που βιώνει τις τελευταίες εβδομάδες αιματηρές συγκρούσεις στους δρόμους. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις καθώς οι συνθήκες που οδήγησαν στην κρίση υπάρχουν, στον ένα ή τον άλλο βαθμό, και σε πολλές ακόμη αναπτυσσόμενες χώρες.

Οικονομική κατάρρευση

Η Σρι Λάνκα πέρασε για πρώτη φορά το κατώφλι της χρεοκοπίας την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς έληξε η περίοδος χάριτος για την πληρωμή δόσης προς εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους. Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση προληπτικής στάσης πληρωμών καθώς τα συναλλαγματικά αποθεματικά έχουν στερέψει.

Η κυβέρνηση έχει αποταθεί ήδη από τον Απρίλιο στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για ένα πακέτο βοήθειας. Στην τελευταία ενημέρωση από το ΔΝΤ ο εκπρόσωπος Τύπου Τζέρι Ράις επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν συνεννοήσεις σε τεχνικό επίπεδο με τις αρχές της Σρι Λάνκα. Εάν ευοδωθούν οι συνομιλίες, θα είναι η 17η φορά που η χώρα θα έχει συνάψει συμφωνία με το Ταμείο. Να σημειωθεί ότι η Σρι Λάνκα ήδη χρωστάει στο ΔΝΤ περισσότερα από 660 εκατ. δολάρια, ενώ το συνολικό της χρέος προς τους διεθνείς πιστωτές της ξεπερνάει τα 50 δισ. δολάρια.

Το εξωτερικό χρέος έχει υπερδιπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, με τις ολοένα και μεγαλύτερες δόσεις εξυπηρέτησης να απορροφούν όλο και περισσότερους πόρους από τον προϋπολογισμό της. Ετσι η κοινωνία υποφέρει, καθώς η απομύζηση αυτή στερεί πόρους από την παροχή βασικών υπηρεσιών και αγαθών.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έκανε μερικές άκαιρες και αμφισβητούμενες πολιτικές επιλογές που δεν βοήθησαν να ισοσκελιστεί ο προϋπολογισμός. Τέτοια ήταν η μείωση φόρων το 2019, η οποία είχε στόχο την επιστροφή στην ανάπτυξη. Ομως η κίνηση αυτή οδήγησε στην υποβάθμιση του αξιόχρεου της χώρας, με αποτέλεσμα να καταστεί δυσχερής ο περαιτέρω δανεισμός της από το εξωτερικό. Επίσης, η φορολογική βάση μειώθηκε δραστικά ενώ τα συναλλαγματικά αποθέματα συρρικνώθηκαν κατά σχεδόν 75%.

Κρίσεις και πληθωρισμός

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες ήρθε και το διπλό χτύπημα της πανδημίας και του πολέμου. Η πανδημία ήρθε και ανέκοψε τα σημαντικά εμβάσματα από το εξωτερικό, ενώ μείωσε δραματικά τα έσοδα από τον τουρισμό, από 475 εκατ. δολάρια το 2018 σε μόλις μισό εκατομμύριο δολάρια το 2020. Παράλληλα, τα διαδοχικά lockdowns ανέκοψαν την οικονομική δραστηριότητα με τέτοιο τρόπο που τα αποτελέσματα από τις εκτεταμένες μειώσεις φόρων δεν ήρθαν ποτέ, με αποτέλεσμα να στερέψουν οι πηγές εσόδων για το κράτος.

Επόμενο ήταν να υπάρξουν ελλείψεις σε βασικά αγαθά όπως τρόφιμα, φάρμακα καθώς και σε καύσιμα, ενώ το κερασάκι στην τούρτα ήταν ο πληθωρισμός ως απότοκο του πολέμου και της ακρίβειας στα καύσιμα. Επίσημα, ο πληθωρισμός έχει ξεπεράσει το 30% ενώ οι αρχές κάνουν εκτιμήσεις ότι στο κοντινό μέλλον μπορεί να φτάσει ακόμη και το 40%. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς κάνουν λόγο για πραγματικό πληθωρισμό πάνω από 120%! Παρ’ όλα αυτά η κυβέρνηση αύξησε την εβδομάδα που πέρασε τις τιμές στα καύσιμα, σε μια προσπάθεια να συγκεντρώσει φορολογικά έσοδα, όμως στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία απλώς επιδεινώνει τον πληθωρισμό. Οπως είναι εύκολα κατανοητό, τα χαμηλότερα στρώματα πλήττονται ακόμα περισσότερο, εξού και οι εικόνες με πολίτες να καίνε αυτοκίνητα στην πρωτεύουσα Κολόμπο και να κάνουν εφόδους στις οικίες μελών της οικογένειας Ρατζαπάκσα.

Κληρονομική… διαφθορά

Η οικογένεια Ρατζαπάκσα αποτελεί μια πραγματική δυναστεία σε ένα σχεδόν κλειστό σύστημα διακυβέρνησης. Και σε κάθε κλειστό σύστημα τείνει να ανθεί η διαφθορά. Ετσι, με τις αποκαλύψεις των Pandora Papers από διεθνές κονσόρτσιουμ ερευνητών-δημοσιογράφων το περασμένο έτος έγινε γνωστό ότι η ανιψιά του προέδρου Γκοταμπάγια Ρατζαπάκσα, Νιρουπάμα, μαζί με τον σύζυγό της, χρησιμοποιούσε εταιρείες-κελύφη σε φορολογικούς παραδείσους, ώστε να καλύψουν περιουσιακά στοιχεία 18 εκατ. δολαρίων.

Ετερα μέλη της οικογένειας Ρατζαπάκσα έχουν βρεθεί υπό διερεύνηση για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ο ίδιος ο πρόεδρος Γκοταμπάγια έχει κατηγορηθεί για διαφθορά όταν ήταν υπουργός Αμυνας, αλλά έμεινε στο απυρόβλητο λόγω της προεδρικής ασυλίας.

Η Διεθνής Διαφάνεια, σε ανακοίνωση για την κατάσταση στη χώρα, κάλεσε –μεταξύ άλλων– να αξιοποιηθούν τα ευρήματα ερευνών που αποδεικνύουν κατάχρηση δημόσιου χρήματος, ώστε να ανακτηθούν τα κλεμμένα περιουσιακά στοιχεία και να τιμωρηθούν όλοι όσοι βοήθησαν στην κατάχρηση αυτή.

Παναγιώτης Τουρκοχωρίτης

 

Ανοιχτή πληγή στις ΗΠΑ οι συνεχείς ένοπλες επιθέσειςΑνοιχτή πληγή στις ΗΠΑ οι συνεχείς ένοπλες επιθέσεις

Στις 24 Μαΐου ο 18άχρονος Σαλβαδόρ Ράμος έβαλε τέρμα στη ζωή 19 παιδιών και δύο ενηλίκων σε σχολείο του Τέξας, γράφοντας άλλη μια αιματηρή σελίδα στην ιστορία της ένοπλης βίας στις ΗΠΑ. Η πραγματική μάστιγα της οπλοφορίας που ταλανίζει δεκαετίες τη χώρα έχει βαθιές ρίζες στο συλλογικό θυμικό των πολιτών, είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη και αφορά μια αγορά με τζίρο δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ολα τα παραπάνω στοιχεία συντείνουν στο να μένει στο συρτάρι οποιαδήποτε πρόβλεψη για περιορισμό των όπλων, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι –κυρίως– δεν είναι έτοιμοι ή ακόμη και διατεθειμένοι να πληρώσουν το βαρύ πολιτικό κόστος μιας τέτοιας κίνησης.

Κατακόρυφη αύξηση των βίαιων περιστατικών

Πριν από 50 χρόνια ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Λίντον Τζόνσον αποκάλεσε τα όπλα «το πρωταρχικό όργανο θανάτου στο αμερικανικό έγκλημα», ενώ υπογράμμισε ότι αυτό συνέβαινε κυρίως εξαιτίας της «χαλαρής στάσης απέναντι στην οπλοκατοχή και τη νοοτροπία του οπλισμένου αυτόνομου πολίτη». Στις ΗΠΑ, τον καιρό που ο Τζόνσον έκανε αυτές τις δηλώσεις, περίπου εννιά στους δέκα Αμερικανούς ενήλικες είχαν στην κατοχή τους ένα όπλο. Η αναλογία αυτή τα τελευταία χρόνια έχει υπερδιπλασιαστεί: το 2017, σύμφωνα με τη Small Arms Survey, στις ΗΠΑ κυκλοφορούσαν 393 εκατομμύρια όπλα, πράγμα που πρακτικά σημαίνει ότι σε κάθε δέκα ενήλικες Αμερικανούς αντιστοιχούσαν σχεδόν 19 όπλα!

Η πληθώρα των όπλων και η εύκολη απόκτησή τους έχουν συμβάλει στην κατακόρυφη αύξηση των ένοπλων περιστατικών βίας, συμπεριλαμβανομένων των αστυνομικών εμπλοκών με εγκληματίες και των αυτοκτονιών. Αρκεί να σημειωθεί ότι μόνο την ημέρα της επίθεσης στο σχολείο του Τέξας σημειώθηγικού καν άλλες 62 ένοπλες συγκρούσεις σε όλη την επικράτεια των ΗΠΑ σύμφωνα με το Αρχείο Ενοπλης Βίας (Gun Violence Archive). Από την αρχή του έτους έχουν σημειωθεί 213 επιθέσεις με πυροβόλα όπλα, ενώ δέκα από αυτές κατέληξαν σε μαζική εκτέλεση πολιτών. Το 2021 οι επιθέσεις ανήλθαν στις 693, το 2020 ήταν 611 και το 2019 καταγράφηκαν 417. Οι συνολικοί θάνατοι μόνο το 2022 που προκλήθηκαν από αίτια πέραν της αυτοκτονίας (ανθρωποκτονία, φόνος, ατύχημα) είναι 7.626. Εκτιμάται ότι οι θάνατοι ανθρώπων στις ΗΠΑ από ένοπλη βία ξεπερνούν τις συνολικές απώλειες που υπέστη η χώρα σε όλους τους πολέμους που συμμετείχε από τον Αμερικανικό Εμφύλιο και έπειτα.

Χαϊδεύουν κατά σύστημα τα αυτιά των πολιτών

Η νοοτροπία του «οπλισμένου αυτόνομου πολίτη» είναι εγγεγραμμένη βαθιά στο μυαλό των πολιτών, ενώ υπάρχει και συνταγματική πρόβλεψη για την προστασία του δικαιώματος στην οπλοφορία, στην περίφημη δεύτερη τροπολογία του αμερικανικού συντάγματος. Οι λαϊκιστές συντηρητικοί πολιτικοί των ΗΠΑ, όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Τεντ Κρουζ κ.ά., χαϊδεύουν συστηματικά τα αυτιά των πολιτών που κατέχουν όπλα, αφού αποτελούν ένα μεγάλο μέρος του εκλογικού κοινού. Μάλιστα, έχουν επανειλημμένα αναφέρει ότι η λύση στο πρόβλημα των ένοπλων επιθέσεων στα σχολεία είναι περισσότερα όπλα, τα οποία θα φέρουν οι εκπαιδευτικοί. Αυτό το Σαββατοκύριακο θα παρευρεθούν στο συνέδριο της μεγαλύτερης οργάνωσης του λόμπι των όπλων στις ΗΠΑ, της ΝRA (National Rifle Association – Εθνική Ενωση Τυφεκίων).

Η βιομηχανία όπλων υπολογίζεται ότι έχει οικονομικό αντίκτυπο 70 δισεκατομμυρίων σε όλο το φάσμα της οικονομίας της χώρας. Είναι εύκολα κατανοητό ότι διαθέτει πόρους ώστε να κάνει λόμπινγκ που θα αποτρέψει οποιαδήποτε νομοθεσία η οποία θα εμποδίζει την απρόσκοπτη πώληση όπλων. Ετσι δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η ΝRA κατηγορείται ότι παραβίασε τους κανόνες της προεκλογικής καμπάνιας διοχετεύοντας 35 εκατομμύρια δολάρια σε Ρεπουμπλικάνους, μεταξύ των οποίων και ο Τραμπ, χρησιμοποιώντας εταιρείες-κελύφη ώστε να συγκαλύψει τα ίχνη της.

Να σημειωθεί ότι από την τραγωδία στο σχολείο Σάντι Χουκ στο Κονέκτικατ το 2012 έχει προταθεί σωρεία νομοθεσιών, κυρίως από Δημοκρατικούς, στις οποίες προβλέπονται ενισχυμένοι έλεγχοι του ψυχολογικού υπόβαθρου ενός αγοραστή όπλου καθώς και το κλείσιμο ορισμένων «παραθύρων» στη νομοθεσία που έχουν επιτρέψει στο παρελθόν την προμήθεια όπλων για μαζικές εκτελέσεις. Εδώ και δέκα χρόνια οι νομοθεσίες αυτές μένουν στάσιμες, γιατί δεν συμπληρώνεται ο απαραίτητος αριθμός γερουσιαστών (60 στους 100) ώστε να περάσουν οι αλλαγές δίχως να μπλοκαριστούν με τη διαδικασία του «filibuster». Μονίμως αυτοί που αντιδρούν είναι οι Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές… Ο Τζο Μπάιντεν μετά την επίθεση στο Τέξας αναρωτήθηκε με νόημα: «Πότε, για όνομα του Θεού, θα ορθώσουμε ανάστημα στο λόμπι των όπλων;», καλώντας όλους τους αιρετούς πολιτικούς να καταλάβουν ότι «τώρα είναι η ώρα για δράση».

Αύξηση ψυχικών νόσων κυρίως σε παιδιά

Τα τελευταία χρόνια, με την έξαρση της πανδημίας, έχουν αυξηθεί τα ψυχικά νοσήματα, ιδιαίτερα στα παιδιά. Σε πανεθνική έρευνα στους μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στις ΗΠΑ το 2020 διαπιστώθηκε ότι σχεδόν ένας στους τρεις αισθανόταν δυστυχισμένος και θλιμμένος. Επίσης, οι επισκέψεις το 2020 στα επείγοντα νοσοκομείων για ζήτημα ψυχικής υγείας στις ηλικίες 12 με 17 αυξήθηκαν 31% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Δυόμισι εκατομμύρια νέοι στις ΗΠΑ υποφέρουν από κατάθλιψη, ενώ το 60% αυτών δεν λαμβάνει κανενός είδους θεραπεία. Από ό,τι δημοσιεύεται στον αμερικανικό Τύπο φαίνεται ότι ο δράστης είχε δώσει σημάδια ψυχικής ασθένειας, καθώς είχε προειδοποιήσει μέσω διαδικτύου ότι τα παιδιά του δημοτικού που χτύπησε «θα πρέπει να προσέχουν». Ολη η τραγωδία θα μπορούσε ίσως να είχε αποφευχθεί αν λειτουργούσαν έγκαιρα οι μηχανισμοί ψυχικής υγείας, οι οποίοι όμως έχουν εξαντληθεί.

Παναγιώτης Τουρκοχωρίτης