«Το χειρότερο πιθανό σενάριο». Σε τροχιά σύγκρουσης Ρωσία και Τουρκία για την Ιντλίμπ – Ερντογάν: Έρχονται «θερμότερες» εξελίξεις στη Μεσόγειο – Ρωσία και Χαφτάρ συμφωνούν ότι μόνη διέξοδος από την κρίση είναι μια πολιτική λύση

Την άμεση απάντηση του Κρεμλίνουπροκάλεσε η σημερινή απειλή Ερντογάν ότι μια τουρκική επιχείρηση στην Ιντλίμπτης βορειοδυτικής Συρίας είναι «θέμα χρόνου».

«Πρόκειται για μια επιχείρηση εναντίον της νόμιμης κυβέρνησης της Συριακής Δημοκρατίας και των ενόπλων δυνάμεων της Συριακής Δημοκρατίας, η οποία θα είναι αναμφισβήτητα το χειρότερο πιθανό σενάριο», τόνισε ο Ντμίτρι Πεσκόφ εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.

Ο Πεσκόφ πρόσθεσε ότι η Μόσχα και η Άγκυρα παραμένουν σε επαφή προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση της έντασης στην Ιντλίμπ.

«Ήμασταν ικανοποιημένοι από τις συμφωνίες στις οποίες καταλήξαμε πριν από περισσότερο από έναν χρόνο στο Σότσι (…) και σταματήσαμε να είμαστε ικανοποιημένοι αφού αντάρτες και τρομοκρατικές οργανώσεις ξεκίνησαν την επιχείρησή τους από την Ιντλίμπ εναντίον των συριακών ενόπλων δυνάμεων και των ρωσικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων», επισήμανε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου.

«Σκοπεύουμε να συνεχίσουμε να έχουμε τακτικές επαφές με τους ομολόγους μας στην Τουρκία προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω κλιμάκωση στην Ιντλίμπ», υπογράμμισε.

«Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν συγκεκριμένα σχέδια για τηλεφωνική επικοινωνία (μεταξύ του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και του Ερντογάν). Ωστόσο οι πρόεδροι έχουν στενή επαφή και, αν χρειαστεί, μια τηλεφωνική επικοινωνία μπορεί να συμφωνηθεί κυριολεκτικά μέσα σε λίγες ώρες», τόνισε ο Πεσκόφ.

Ερντογάν: «Θέμα χρόνου» η τουρκική επιχείρηση

Λίγο νωρίτερα ο Ερντογάν είχε απειλήσει ότι είναι «θέμα χρόνου» να εξαπολύσει στρατιωτική επιχείρηση στην Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας, όπου τις τελευταίες εβδομάδες σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ των τουρκικών δυνάμεων και του συριακού στρατού.

Καλώντας μία ακόμη φορά τον συριακό στρατό να αποσυρθεί από κάποιες περιοχές στην Ιντλίμπ ως το τέλος του μήνα, ο Ερντογάν δήλωσε σε ομιλία του προς τους βουλευτές του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στην Άγκυρα: «Πρόκειται για τις τελευταίες προειδοποιήσεις μας».

«Η Τουρκία έχει κάνει όλες τις προετοιμασίες για να εφαρμόσει τα επιχειρησιακά της σχέδια (…) Με άλλα λόγια μια επιχείρηση στην Ιντλίμπ είναι θέμα χρόνου», υπογράμμισε.

«Δεν θα εγκαταλείψουμε την Ιντλίμπ στο συριακό καθεστώς, το οποίο δεν κατανοεί την αποφασιστικότητα της χώρας μας, και σε αυτούς που το ενθαρρύνουν», πρόσθεσε ο Ερντογάν. «Είμαστε αποφασισμένοι να καταστήσουμε την Ιντλίμπ μια ασφαλή περιοχή για την Τουρκία και τον τοπικό πληθυσμό, ανεξαρτήτως κόστους», εξήγησε.

Η Τουρκία και η Ρωσία στηρίζουν αντίπαλα στρατόπεδα στη Συρία, όμως συνεργάζονται στην εξεύρεση πολιτικής λύσης στην κρίση που διαρκεί εννέα χρόνια. Παρόλα αυτά η επιχείρηση του συριακού στρατού στην Ιντλίμπ έχει αναστατώσει την ευαίσθητη τουρκορωσική συνεργασία, κυρίως αφότου 13 Τούρκοι στρατιώτες σκοτώθηκαν σε αεροπορική επιδρομή των συριακών δυνάμεων στις αρχές Φεβρουαρίου.

«Δυστυχώς ούτε οι διαπραγματεύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί στη χώρα μας ούτε αυτές στη Ρωσία, αλλά ούτε και οι διαπραγματεύσεις επί του πεδίου μας επέτρεψαν να καταλήξουμε στο αποτέλεσμα που επιθυμούσαμε», κατήγγειλε ο Τούρκος πρόεδρος.

«Είμαστε πολύ μακριά από το σημείο που θέλουμε να φτάσουμε, αυτό είναι γεγονός. Όμως οι συζητήσεις με τη Ρωσία θα συνεχιστούν», πρόσθεσε.

Ρωσικοί βομβαρδισμοί στο Αφρίν

Εν τω μεταξύ, παράλληλα με την ρωσο-τουρκική ένταση για την Ιντλίμπ, προέκυψε τις τελευταίες ώρες και μία νέα πηγή έντασης, αυτή τη φορά για τη γειτονική επαρχία Αφρίν.

Σύμφωνα με το κουρδικό δίκτυο Rudaw, ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη βομβαρδίζουν θέσεις ελεγχόμενες από ένοπλους πολιτοφύλακες που υποστηρίζονται από την Τουρκία, την ώρα που ο συριακός στρατός προωθείται στην περιοχή Νταρέτ Ιζέ, στρατηγικό σημείο που ελέγχει το δρόμο μεταξύ Αφρίν και Ιντλίμπ.

Είναι η πρώτη φορά που ρωσικά αεροσκάφη βομβαρδίζουν με τέτοια ένταση ενόπλους που υποστηρίζονται από την Τουρκία.

Η κουρδική επαρχία Αφρίν παρέμενε για πολλά χρόνια αυτόνομο καντόνι, ελεγχόμενο από τις δυνάμεις της κουρδικής οργάνωσης YPG και τις Δημοκρατικές Δυνάμεις της Συρίας (SDF), μετά το ξέσπασμα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία. Η Τουρκία, σε συμμαχία με του ενόπλους του Ελεύθερου Συριακού Στρατού, εισέβαλε τον Ιανουάριο του 2018 στην επαρχία.

Καμία συμφωνία

Η Άγκυρα και η Μόσχα συμφώνησαν το 2018 να δημιουργήσουν μια ζώνη αποκλιμάκωσης στην Ιντλίμπ και να εγκαταστήσουν σημεία παρατήρησης στην επαρχία αυτή της Συρίας. Όμως έκτοτε η μία πλευρά κατηγορεί την άλλη ότι παραβιάζει τους όρους της συμφωνίας.

Τούρκοι και Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν πραγματοποιήσει πολλούς γύρους συνομιλιών στην Άγκυρα και τη Μόσχα για την Ιντλίμπ. Οι υπουργοί Εξωτερικών της Τουρκίας και της Ρωσίας –Μεβλούτ Τσαβούσογλου και Σεργκέι Λαβρόφ— συναντήθηκαν το Σαββατοκύριακο στη Μόσχα για να συζητήσουν το θέμα, όμως δεν κατέληξαν σε κάποια συμφωνία.

Ο Λαβρόφ επισήμανε σήμερα ότι οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία στις τελευταίες συνομιλίες τους, αν και υπογράμμισε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να συνεχίσει να συνεργάζεται με την Τουρκία για την κατάσταση στην Ιντλίμπ.

Ο Ρώσος υπουργός εξήγησε ότι ο συριακός στρατός τηρεί τις προηγούμενες συμφωνίες, αλλά απαντά και στις προκλήσεις, ενώ πρόσθεσε ότι οι επιθέσεις ανταρτών εναντίον συριακών και ρωσικών δυνάμεων συνεχίζονται.

 

Στην προειδοποίηση ότι στην ανατολική Μεσόγειο θα υπάρξουν «θερμότερες» ακόμη εξελίξεις προέβη ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάνμιλώντας την Τετάρτη σε βουλευτές του κόμματός του, ενώ προανήγγειλε την έναρξη εργασιών και τρίτου γεωτρύπανουπου αναμένεται να φτάσει στην Άγκυρατον επόμενο μήνα.

Ο Τούρκος πρόεδρος αποκάλυψε ότι η Τουρκία αγόρασε το τρίτο πλωτό γεωτρύπανό της, το οποίο θα φθάσει στη χώρα τον ερχόμενο μήνα, προσθέτοντας ότι το πλοίο θα αρχίσει να επιχειρεί το 2020.

Μιλώντας σε βουλευτές του κυβέρνώντος κόμματός του, του AKP, στην Άγκυρα, ο Ερντογάν δήλωσε πως το νέο πλοίο είναι ένα «εξαιρετικό πλοίο θαλάσσιων γεωτρήσεων» που μπορεί να κάνει γεωτρήσεις στα 11.400 μέτρα, αλλά δεν διευκρίνισε πού θα επιχειρεί.

Ενημερώνοντας τους βουλευτές του για την κατάσταση στο εξωτερικό ο Τούρκος πρόεδρος είπε ότι «οι εξελίξεις και στη Συρία και στη Λιβύη φαίνεται ότι από εδώ και πέρα θα θερμάνουν ακόμη περισσότερο τα νερά στη Μεσόγειο».

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απείλησε ότι είναι «θέμα χρόνου» να εξαπολύσει στρατιωτική επιχείρηση στην Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας, όπου τις τελευταίες εβδομάδες σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ των τουρκικών δυνάμεων και του συριακού στρατού.

Καλώντας μία ακόμη φορά τον συριακό στρατό να αποσυρθεί από κάποιες περιοχές στην Ιντλίμπ ως το τέλος του μήνα, ο Ερντογάν δήλωσε σε ομιλία του προς τους βουλευτές του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) στην Άγκυρα: «Πρόκειται για τις τελευταίες προειδοποιήσεις μας (…) Μια επιχείρηση στην Ιντλίμπ είναι θέμα χρόνου».

Ο Τούρκος πρόεδρος εμφανίστηκε στην ομιλία του αποφασισμένος να καταστήσει την Ιντλίμπ ασφαλή περιοχή «ανεξαρτήτως κόστους», παρά το γεγονός ότι συνεχίζονται οι συζητήσεις μεταξύ της Άγκυρας και της Μόσχας, η οποία στηρίζει τον Σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ.

Αναφορικά με το θέμα αυτό ο Ερντογάν υπογράμμισε ότι οι συζητήσεις αυτές κάθε άλλο παρά ικανοποιούν τα αιτήματα της Τουρκίας.

«Αν οι χώρες με τις οποίες συνομιλούμε δεν κάνουν αυτό που πρέπει στην Ιντλίμπ, τότε θα το κάνουμε εμείς. Δεν έχουμε μέχρι στιγμής τα αποτελέσματα που θα μας ικανοποιούσαν. Είμαστε απολύτως έτοιμοι για τη δική μας επιχείρηση στην Ιντλίμπ, την οποία μπορούμε να ξεκινήσουμε ανά πάσα στιγμή. Αυτή η επιχείρηση είναι κρίσιμης σημασίας για εμάς», εξήγησε ο Τούρκος πρόεδρος.

Σχετικά με την αθώωση του Τούρκου επιχειρηματία και φιλάνθρωπου Οσμάν Καβαλά και οκτώ άλλων για τον ρόλο τους στις διαδηλώσεις για το πάρκο Γκεζί το 2013, ο Ερντογάν σχολίασε ότι αυτές οι κινητοποιήσεις αποτέλεσαν «φρικτή επίθεση» στη χώρα.

«Τα γεγονότα στο Γκεζί ήταν μια φρικτή επίθεση εναντίον του λαού και του κράτους», υπογράμμισε στην ομιλία του.

«Σεβόμαστε τη δικαστική απόφαση, αλλά η άποψη του λαού μας για όσους συμμετείχαν στο Γκεζί δεν θα αλλάξει», πρόσθεσε.

Για το «πραξικόπημα»

Στις «επιτυχίες» της Τουρκίας στην εξωτερική πολιτική και δη στη Μεσόγειο, τη Λιβύη και τη Συρία εντωμεταξύ απέδωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τις φήμες περί πραξικοπήματος στη χώρα, καθώς ο «αποτελεσματικός του αγώνας», όπως τον χαρακτήρισε, ενόχλησε την οργάνωση του ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος θεωρείται από την Τουρκία ο «εγκέφαλος» της προηγούμενης απόπειρας το 2016.

Μια έκθεση της RAND Corporation, μιας δεξαμενής σκέψης (think tank) με έδρα τις ΗΠΑ, αναφορικά με την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας ήταν αρκετή, ώστε να προκαλέσει διαμάχη στη χώρα, καθώς υποστήριξε πως το ενδεχόμενο εκδήλωσης ενός νέου στρατιωτικού πραξικοπήματος είναι πιθανό κι ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χουλουσί Ακάρ, έχει αποκτήσει «εξαιρετικά στενές επαφές» με στελέχη του αμερικανικού στρατού.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Middle East Eye, η έκθεση της RAND Corporation, που δόθηκε στη δημοσιότητα τον Ιανουάριο του 2020, υποστηρίζει πως η απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να απελάσει εκατοντάδες αξιωματικούς, έπειτα από την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος το 2016, προκάλεσε τεράστια δυσαρέσκεια στις τάξεις του τουρκικού στρατού.

 

Ο Ρώσος υπουργός Άμυνας, Σεργκέι Σόιγκου, συναντήθηκε με τον ισχυρό άνδρα της ανατολικής Λιβύης, Χαλίφα Χαφτάρ και συμφώνησαν ότι η πολιτική λύση είναι η μοναδική επιλογή για την χώρα, ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο.

«Επεσήμαναν τη σημασία των συνομιλιών που πραγματοποιήθηκαν στη Μόσχα στις 13 Ιανουαρίου για την εκεχειρία και την έναρξη της διαδικασίας εξομάλυνσης της κατάστασης της χώρας», επεσήμανε το υπουργείο.

Στο μεταξύ ο ΟΗΕ προσπαθεί να διασώσει τις συνομιλίες που διεξάγονται μεταξύ των αντιμαχόμενων πλευρών στη Λιβύη μετά τη χθεσινή ανακοίνωση της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης ότι αποσύρεται σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον βομβαρδισμό του λιμανιού της Τρίπολης.

Συζητήσεις ξεκίνησαν την Τρίτη στη Γενεύη μεταξύ αντιπροσώπων της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης και του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (ΛΕΣ) του στρατάρχη Χαφτάρ, ο οποίος προσπαθεί να καταλάβει την πρωτεύουσα.

Ωστόσο, η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση αργά το βράδυ ανακοίνωσε την αναστολή της συμμετοχής της στις εργασίες της κοινής στρατιωτικής επιτροπής που διεξάγονταν υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.

«Ανακοινώνουμε την αναστολή της συμμετοχής μας στις στρατιωτικές συνομιλίες που διεξάγονται στη Γενεύη μέχρι την υιοθέτηση αυστηρών θέσεων εναντίον του Χαλίφα Χάφταρ και των παραβιάσεων» της εκεχειρίας, τόνισε η κυβέρνηση εθνικής ενότητας (ΚΕΕ).

Νωρίς το απόγευμα της Τρίτης, οι δυνάμεις του Χαφτάρ βομβάρδισαν το λιμάνι της Τρίπολης, καθώς και του αλ Σαάαμπ, παρά το γεγονός ότι τον Ιανουάριο συμφώνησαν σε εκεχειρία.

Σύμφωνα με τον Αμίν αλ Χασέμι, εκπρόσωπο του υπουργείου Άμυνας, τρεις άμαχοι σκοτώθηκαν από τους βομβαρδισμούς και πέντε ακόμη τραυματίστηκαν.

Ο ΛΕΣ ανακοίνωσε αρχικά ότι οι βομβαρδισμοί είχαν στόχο ένα τουρκικό πλοίο που μετέφερε όπλα, ενώ στη συνέχεια επεσήμανε ότι έπληξαν μια αποθήκη όπλων.

Το λιμάνι της Τρίπολης είναι η βασική πύλη εισόδου για καύσιμα, σιτάρι και άλλες εισαγωγές, όμως χρησιμοποιείται και από την Τουρκία για να στέλνει στρατιωτικά οχήματα και εξοπλισμό στην ΚΕΕ, την οποία στηρίζει.

«Αν δεν ισχύει η εκεχειρία (…), οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν κανένα νόημα. Δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη με βομβαρδισμούς», υπογράμμισε η ΚΕΕ.

Τώρα ο απεσταλμένος του ΟΗΕ για τη Λιβύη Γασάν Σαλαμέ προσπαθεί να πείσει την αντιπροσωπεία της ΚΕΕ να παραμείνει στη Γενεύη και να συνεχίσει τις έμμεσες διαπραγματεύσεις με τους εκπροσώπους του Χαφτάρ, δήλωσε μία πηγή.

Άλλη πηγή επιβεβαίωσε ότι ο Σαλαμέ καταβάλλει προσπάθειες προκειμένου να μην καταρρεύσουν οι συνομιλίες.

«Ο Σαλαμέ προσπαθεί να διορθώσει τα πράγματα», εξήγησε μία από τις πηγές και πρόσθεσε ότι η αντίδραση της ΚΕΕ θεωρείται «μια διαμαρτυρία» και όχι απαραιτήτως πλήρης απόσυρση από τις συνομιλίες.