Τον Αύγουστο και… βλέπουμε οι κυρώσεις κατά της Τουρκίας. – Ανοικτό το ενδεχόμενο σύγκλησης έκτακτου Συμβουλίου

Οι χθεσινές συνομιλίες στις Βρυξέλλες με όλα τα ανοιχτά θέματα μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας δεν κατέληξαν σε συμφωνία για κατάρτιση καταλόγου με κυρώσεις, όπως θα επιθυμούσε η Αθήνα, όμως διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι μέσα στον Αύγουστο θα ανακοινωθεί μια τέτοια λίστα σε περίπτωση που επιδεινωθεί η κατάσταση.

Στο χθεσινό Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. αποφασίστηκε να αναζητηθούν τρόποι μείωσης της έντασης με την Τουρκία στη Μεσόγειο, παρότι η Αθήνα και η Λευκωσία ζητούν αυστηρή απάντηση στις συνεχιζόμενες προκλήσεις της Άγκυρας.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Euractiv η Αθήνα ζήτησε κυρώσεις που θα μπορούσαν να «παραλύσουν» την οικονομία της Τουρκίας, με στόχαστρο νευραλγικούς τομείς όπως ο τραπεζικός. Επιπλέον, σύμφωνα με πληροφορίες η ελληνική πλευρά φέρεται να πρότεινε ως κυρώσεις τη διακοπή των ενταξιακών διαπραγματεύσεων αλλά και της προενταξιακής χρηματοδότησης.

Το πρώτο βήμα θα είναι μια προσπάθεια διαλόγου έλεγαν διπλωμάτες, αλλά παράλληλα επισήμαναν ότι σε περίπτωση που η Άγκυρα συνεχίζει να συμπεριφέρεται έτσι, τότε οι Ευρωπαίοι αναμένεται να σκληρύνουν τη στάση τους.

Ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε., Ζοζέπ Μπορέλ, ανέφερε πως «θα υποστηρίξουμε ένα δρόμο που θα συμβάλει στη μείωση των εντάσεων», τονίζοντας ότι οι γεωτρήσεις θα ήταν κάτι που θα αύξαναν τις εντάσεις.

«Ταυτόχρονα, θα ετοιμάσουμε επιλογές για περαιτέρω κατάλληλα μέτρα που θα μπορούσαν  να ληφθούν ως απάντησε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε ως αποτέλεσμα των τουρκικών ενεργειών» δήλωσε ο Μπορέλ.

Μια δέσμη τέτοιων μέτρων αναμένεται να παρουσιάσει ο Μπορέλ τον Αύγουστο, είπαν διπλωμάτες στο Euractiv.

Ο Νίκος Δένδιας ανέφερε εξάλλου ότι ενημέρωσε τους ομολόγους του πως θα ζητήσει τη σύγκληση εκτάκτου Συμβουλίου, εάν η Τουρκία μέχρι το άτυπο Συμβούλιο κλιμακώσει την παραβατική συμπεριφορά της.

Απαιτείται ομοφωνία

Ωστόσο, απαιτείται ομοφωνία μεταξύ των κρατών – μελών της ΕΕ για την επιβολή κυρώσεων και δεν είναι ακόμη σαφές αν αυτή μπορεί να υπάρξει, γράφει το Euractiv.

Η Γαλλία και η Αυστρία επιτέθηκαν εναντίον του καθεστώτος του Ταγίπ Ερντογάν, με τη Βιέννη μάλιστα να ζητά να σταματήσουν αμέσως τις ενταξιακές συνομιλίες της Τουρκίας με την  Ε.Ε.

Γάλλος διπλωμάτης σχολίασε ότι η Ευρώπη πρέπει να δει ποια εργαλεία διαθέτει, όχι μόνο οικονομικά, για να αντιδρά αμέσως στις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας, εάν είναι απαραίτητο.

«Η Τουρκία δεν είναι εχθρός, είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά δημιουργεί ζητήματα ασφάλειας», δήλωσε ο Γάλλος διπλωμάτης, προσθέτοντας ότι η απαραίτητη ομοφωνία για ανάληψη δράσης για την Τουρκία θα είναι μια μεγάλη πρόκληση.

Το Λουξεμβούργο και η Σλοβακία υιοθέτησαν παρόμοια στάση, ενώ η Ιταλία και η Γερμανία, που κατέχουν την εκ περιτροπής Προεδρία της ΕΕ, υιοθέτησαν έναν πιο ήπιο τόνο.

Νέα έκκληση Μητσοτάκη για κυρώσεις

Σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επανέφερε το θέμα, κατά τις δηλώσεις που έκανε μετά τη συνάντηση με τον Νίκο Αναστασιδη.

Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η ρητορική και οι ενέργειές της Τουρκίας στρέφονται συνολικά κατά της Ευρώπης, όχι μόνο κατά των δύο κρατών μας. «Οι προκλήσεις είναι πολλές και κοινές και, όπως σας είπα, δεν απευθύνονται μόνο κατά των δύο χωρών μας, απευθύνονται προς σύσσωμη την Ευρώπη, αφού εκτοξεύονται από ένα κράτος το οποίο είναι τυπικά υποψήφιο προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Άρα χρήζουν και μίας συνολικής ευρωπαϊκής απάντησης» τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

«Ελλάδα και Κύπρος, συντονιζόμαστε, όπως το κάναμε πάντα και θα εξακολουθούμε να το κάνουμε. Και διακηρύσσουμε ότι η αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων και της διεθνούς νομιμότητας, σημαίνει την ώρα για δυναμικότερες αντιδράσεις» δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Ενωμένη και αποφασισμένη, η Ευρώπη οφείλει πλέον να καταρτίσει έναν συγκεκριμένο κατάλογο ενεργειών και κυρώσεων εναντίον μίας χώρας που διεκδικεί ρόλο τοπικού ταραχοποιού, αλλά και εξελίσσεται σε απειλή για τη σταθερότητα σε ολόκληρη την περιοχή της νοτιοανατολικής Μεσογείου», πρόσθεσε.

Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η Ελλάδα και η Κύπρος ουδέποτε αρνήθηκαν τον καλόπιστο διάλογο. «Έναν διάλογο, όμως, ο οποίος θα βασίζεται πάντα στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου, στις αρχές της καλής γειτονίας και κυρίως στις αρχές του σεβασμού των κυριαρχικών δικαιωμάτων της κάθε χώρας. Χωρίς εκβιαστικές πρακτικές και υποβόσκουσες απειλές περί χρήσης βίας» είπε.

Ανοικτό το ενδεχόμενο σύγκλησης έκτακτου Συμβουλίου

Με τους ευρωπαίους ηγέτες να εμφανίζονται διστακτικοί στην επιβολή κυρώσεων έναντι της τουρκικής προκλητικότητας η ελληνική διπλωματία προετοιμάζει τις επόμενες κινήσεις της θέτοντας μετ΄ επιτάσεως αίτημα για την κατάρτιση καταλόγου κυρώσεων.

Στη σκιά της πρόσφατης συνεδρίασης των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ ο επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας, Νίκος Δένδιας, ανέφερε πως το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων για τον κατάλογο των κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας θα διεξαχθεί τον Αύγουστο και όχι τον Σεπτέμβριο, «ώστε να μπορέσουμε το γρηγορότερο δυνατό να έχουμε καταλήξει σε ένα προσχεδιασμό των ευρωπαϊκών αντιδράσεων σε περίπτωση τουρκικής παραβατικότητας».

Σε συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό «Star», ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών έκανε γνωστό πως προειδοποίησε τους ομολόγους του ότι αν υπάρξει ζήτημα στο μεσοδιάστημα θα ζητήσει τη σύγκληση έκτακτου Συμβουλίου μέσα στο καλοκαίρι.

Ειδικότερα, είπε πως η Ελλάδα ζήτησε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων να υπάρξει κατάλογος συγκεκριμένων κυρώσεων. «Δηλαδή, βαρυτάτων κυρώσεων οι οποίες να δημιουργήσουν τεράστιο πρόβλημα στην τουρκική οικονομία. Να υπάρχει αυτός ο κατάλογος, ώστε να είμαστε έτοιμοι. Και η Τουρκία να ξέρει πού πηγαίνει, αλλά και εμείς να μην αφήσουμε καμία αμφιβολία για τις προθέσεις μας, ως Ευρωπαίοι. Ο ελληνικός χώρος τυγχάνει να είναι και ευρωπαϊκός χώρος. Και η ΕΕ πρέπει να προασπίσει το δικό της χώρο» επεξήγησε.

Κληθείς να δώσει παραδείγματα κυρώσεων που θα μπορούσαν να επιβληθούν, ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε ενδεικτικά: νότα για τον τουρισμό, ζητήματα που αφορούν τις τραπεζικές συναλλαγές και τις εγγυήσεις σε περίπτωση εξαγωγών ή εισαγωγών.

Εφαρμογή του άρθρου 42 των Συνθηκών της ΕΕ

Οι προχθεσινές συνομιλίες στις Βρυξέλλες με όλα τα ανοιχτά θέματα μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας δεν κατέληξαν σε συμφωνία για κατάρτιση καταλόγου με κυρώσεις, όπως θα επιθυμούσε η Αθήνα. Αποφασίστηκε να αναζητηθούν τρόποι μείωσης της έντασης με την Τουρκία στη Μεσόγειο, παρότι η Αθήνα και η Λευκωσία ζητούν αυστηρή απάντηση στις συνεχιζόμενες προκλήσεις της Άγκυρας.

Το πρώτο βήμα θα είναι μια προσπάθεια διαλόγου έλεγαν διπλωμάτες, αλλά παράλληλα επισήμαναν ότι σε περίπτωση που η Άγκυρα συνεχίζει να συμπεριφέρεται έτσι, τότε οι Ευρωπαίοι αναμένεται να σκληρύνουν τη στάση τους.

Με την Ευρώπη απρόθυμη προσώρας να σκληρύνει τη στάση της έναντι της Τουρκίας, ο Νίκος Δένδιας έστειλε το μήνυμα πως η Ελλάδα αν υπάρξει παραβίαση του εθνικού της χώρου, θα αντιδράσει και θα ζητήσει την εφαρμογή του άρθρου 42 των Συνθηκών της ΕΕ που προβλέπει την αλληλοβοήθεια των κρατών-μελών της ΕΕ σε περίπτωση που κάποια από αυτά δεχθεί επίθεση στο έδαφος της. «Για να είμαστε ξεκάθαροι και με την οικογένειά μας, την ΕΕ, αλλά και με οποιονδήποτε άλλο, την Τουρκία σε αυτή την περίπτωση, προειδοποίησα ότι η Ελλάδα θα ζητήσει μέτρα επί τη βάση του 42 αν δεχθεί επίθεση από οποιονδήποτε. Σε αυτή την περίπτωση, αυτό αφορά την τουρκική παραβατικότητα» σημείωσε και προσέθεσε πως αυτό δεν το λέει απειλητικά ούτε κινδυνολογώντας, αλλά ότι είναι η συνταγματική υποχρέωση της κυβέρνησης.

Απευθυνόμενος στη γείτονα χώρα, ο Έλληνας Υπ.Εξ. τόνισε πως η Τουρκία κάνει λάθος αν πιστεύει ότι οι προκλήσεις θα γίνουν ανεκτές. «Το τουρκολυβικό μνημόνιο είναι ανύπαρκτο. Στην πραγματικότητα αυτό που εμφανίζει η Τουρκία ως τεμάχια για τα οποία ζητά να λάβει άδειες για έρευνες και για γεωτρήσεις η τουρκική εταιρεία πετρελαίων, είναι κομμάτι της ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Είναι απολύτως φανερό, δεν χρειάζεται κανείς να ξέρει Δίκαιο της Θάλασσας, αρκεί απλώς να κοιτάξει ένα χάρτη. Έξι μίλια από την Κρήτη, έξι μίλια από την Κάρπαθο, έξι μίλια από τη Ρόδο. Όπως είπα στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, μπορεί να κολυμπήσει κανείς μέχρι εκεί. Δεν χρειάζεται καν να πάρει βάρκα» ανέφερε.

Ερωτηθείς για τη δήλωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών σχετικά με την τριμερή Ελλάδας-Τουρκίας-Γερμανίας στο Βερολίνο, ο κ. Δένδιας παρέπεμψε στην σχετική ενημέρωση κυβερνητικών πηγών και είπε πως είναι ευκταίο να υπάρχουν επαφές υπηρεσιακών παραγόντων, διαμηνύοντας μέχρι εκεί όμως. «Αν η Τουρκία θέλει αυτό να το εμφανίσει ως διάλογο για να μπορέσει να αποτινάξει από πάνω της την πιθανότητα των κυρώσεων, νομίζω ότι θα πρέπει να προσπαθήσει λίγο παραπάνω» προσέθεσε.

Οι διαρροές

Σύμφωνα με διαρροή στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο, στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. Το Μαξίμου ανέφερε ότι η υπεύθυνη της κυβέρνησης για Ευρωπαϊκά Θέματα, Ελένη Σουρανή, είχε προγραμματισμένη συνάντηση με τον σύμβουλο εξωτερικής πολιτικής της Άνγκελα Μέρκελ, Γιαν Χέκερ. Ο Γερμανός διπλωμάτης κάλεσε και τον εκπρόσωπο του Ερντογάν, Ιμπραχίμ Καλίν, ο οποίος και έδωσε το «παρών».

Οι ίδιες κυβερνητικές πηγές δεν έδωσαν περαιτέρω λεπτομέρειες για το τι συζητήθηκε στη συνάντηση, παρά μόνο επανέλαβαν την γραμμή του Μαξίμου ότι οι ελληνικές θέσεις γίνονται δεκτές και η τουρκική πλευρά καλείται να αποκλιμακώσει τις προκλητικές ενέργειες.

Ο Τσαβούσογλου έβγαλε το… ρεπορτάζ

Είχε προηγηθεί η επιβεβαίωση για τη συνάντηση από τον ίδιο τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος μίλησε για την τριμερή στη διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Μαλτέζο ομόλογό του, το μεσημέρι της Τρίτης.

Αγία Σοφία

Ψηλά στην επικαιρότητα παραμένει και το θέμα της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Ο Νίκος Δένδιας εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη θέση των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ σε ό,τι αφορά την απόφαση της Τουρκίας. «Το Συμβούλιο για λογαριασμό της ΕΕ, ξεκάθαρα μετά από δική μας απαίτηση, γιατί δεν ήταν αυτή η αρχική έκφραση στο ανακοινωθέν, εκδήλωσε την καταδίκη και την απαίτησή του να αλλάξει απόφαση» σημείωσε και προσέθεσε πως η UNESCO είναι αυτή που πρέπει να αναλάβει σχετική πρωτοβουλία.