Παρέμβαση Ρωσίας για Αγία Σοφία – Διήμερη επίσκεψη Μπορέλ στην Τουρκία την ερχόμενη εβδομάδα – Μάας σε Τσαβούσογλου: Σημαντικό οι σχέσεις Γαλλίας-Τουρκίας να είναι εποικοδομητικές – Αναστασιάδης: Δεν πάει άλλο με τις τουρκικές προκλήσεις

Παρακολουθούμε την κατάσταση, αναμένουμε μια «ισορροπημένη» απόφαση

Το μείζον θέμα της Αγίας Σοφίας απασχολεί τη διεθνή κοινότητα, με τη Ρωσία να προστίθεται στις χώρες που εκφράζουν τον προβληματισμό τους για την πιθανότητα μετατροπής αυτού του μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς σε τζαμί.

Όπως ανέφερε το βράδυ της Πέμπτης, η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ, Μαρία Ζαχάροβα, η Μόσχα  «παρακολουθεί την κατάσταση γύρω από τον Ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη» και αναμένει ότι η απόφαση για την «τύχη» της θα λαμβάνει σοβαρά υπόψιν τις κατευθυντήριες γραμμές της UNESCO.

«Καταρχήν, πιστεύουμε ότι ο ναός της Αγίας Σοφίας είναι εξαιρετικά σημαντικός, από πολιτισμική και ιστορική άποψη, για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Η UNESCO έχει συμπεριλάβει την Αγία Σοφία στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς και πιστεύουμε ότι οποιεσδήποτε αξιώσεις σχετικά με τον χαρακτήρα του μνημείου, συμπεριλαμβανομένης της διατήρησης και την προσβασιμότητάς του, θα είναι συμβατές με το καθεστώς που έχει θεσπίσει και υπαγορεύει ο διεθνής Οργανισμός».

Η εκπρόσωπος του υπουργείου παράλληλα ζήτησε από την τουρκική ηγεσία να λάβει μια «ισορροπημένη» απόφαση, υπογραμμίζοντας τον «πανανθρώπινο» χαρακτήρα του μνημείου της UNESCO.

Γαλλία: Να παραμείνει ανοικτή σε όλους

Λίγες ώρες νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Γαλλίας, ανέφερε πως η Αγία Σοφία «πρέπει να παραμείνει ανοιχτή σε όλους, ως ένα σύμβολο ανεξιθρησκίας και πολυπολιτισμικότητας».

Η τοποθέτηση από τη Γαλλία για την Αγία Σοφία έγινε μια ημέρα μετά την παρέμβαση του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο, ο οποίος κάλεσε τον Ερντογάν να εγκαταλείψει το σχέδιο του να τη μετατρέψει σε τζαμί.

Την Πέμπτη, το Συμβούλιο της Επικρατείας της Τουρκίας εξέτασε το αίτημα να μετατραπεί το ιστορικό μουσείο σε τζαμί. Το Ανώτατο Δικαστήριο μετά από συνεδρίαση – εξπρές που διήρκησε μόλις 17 λεπτά πέταξε το μπαλάκι στον Ταγίπ Ερντογάν για την τελική απόφαση ως προς το μέλλον της.

Ο ίδιος ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε τηλεοπτική συνέντευξή του στη Δημόσια Ραδιοτηλεόραση της Τουρκίας (TRT) που μεταδόθηκε στις 8 Ιουνίου, υποστήριξε πως «οι ιδιοκτήτες της Αγίας Σοφίας είναι ξεκάθαροι».

Από την πλευρά της, η Αθήνα κρατά στάση αναμονής για τις επόμενες κινήσεις του Ερντογάν, μένοντας σταθερή στη θέση της ότι το ζήτημα δεν είναι ελληνο-τουρκικό, αλλά διεθνές.

Η Αγία Σοφία έχει ανακηρυχθεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από την UNESCO και αποτελεί ένα από τα μνημεία με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στην Τουρκία. Αρχιτέκτονες της Αγίας Σοφίας ήταν ο Ανθέμιος και ο Ισίδωρος και οι εργασίες κατασκευής ξεκίνησαν και ολοκληρώθηκαν την περίοδο που αυτοκράτορας στο Βυζάντιο ήταν ο Ιουστινιανός Α’.

 

Διήμερη επίσκεψη στην Τουρκία αναμένεται να πραγματοποιήσει 6 και 7 Ιουλίου ο ύπατος εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Ζοζέπ Μπορέλ.

Ο εκπρόσωπος του επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Πέτερ Στάνο, επιβεβαίωσε το βράδυ της Πέμπτης στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων την επίσκεψη Μπορέλ στην Τουρκία.

«Λεπτομέρειες σχετικά με το πρόγραμμα του ύπατου εκπροσώπου θα ανακοινωθούν αργότερα», επισημαίνει ο Στάνο.

Με tweet του την Τετάρτη ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας γνωστοποίησε πως είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί και πως υπογράμμισε τη σημασία του διαλόγου για την υπέρβαση των διαφορών.

«Η ΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει τις προσπάθειες υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για την επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης. Χρειαζόμαστε βιώσιμες λύσεις», δήλωσε ο Μπορέλ στην ανάρτησή του.

Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ζοζέπ Μπορέλ βρέθηκε στην Κύπρο, από όπου και εξέφρασε τη δέσμευση της ΕΕ στη συνέχιση της προάσπισης της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας, σε σχέση με την τουρκική προκλητικότητα, την οποία και η ΕΕ καταδικάζει. Όπως μεταδόθηκε από τα κατεχόμενα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης εξέφρασε την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι δεν υπηρξαν επαφές μεταξύ του ύπατου εκπροσώπου της ΕΕ και της τουρκοκυπριακής πλευράς.

 

«Είναι σημαντικό οι σχέσεις Γαλλίας – Τουρκίας να είναι εποικοδομητικές, διότι σε πολλά θέματα -όπως στην Λιβύη ή στην Συρία– υπάρχει το ερώτημα του πώς προχωρούμε στις σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τουρκία», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Χάικο Μάας, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε με τον Τούρκο ομόλογο του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Ο επικεφαλής της γερμανικής διπλωματίας κάλεσε την Άγκυρα σε έναν «εποικοδομητικό, ανοιχτό και με διαφάνεια» διάλογο με το Παρίσι, αναφερόμενος στο επεισόδιο μεταξύ γαλλικού και τουρκικού Πολεμικού Ναυτικού στα ανοιχτά της Λιβύης και εξέφρασε την ελπίδα ένας τέτοιος διάλογος να καταστεί εφικτός το προσεχές διάστημα.

«Είναι καλό όταν μπορούν να φύγουν από τη μέση τα προβλήματα», είπε χαρακτηριστικά ο Μάας.

«Συγγνώμη χωρίς όρους και προϋποθέσεις» απαίτησε από το Παρίσι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών.

Ο κ. Τσαβούσογλου από την πλευρά του επέμεινε ότι η Γαλλία «δεν λέει την αλήθεια» στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ για το επεισόδιο, ενώ αρνήθηκε ότι το τουρκικό πολεμικό πλοίο «κλείδωσε» την γαλλική φρεγάτα στο ραντάρ του. Ισχυρίστηκε μάλιστα ότι το ΝΑΤΟ διαθέτει όλα τα στοιχεία και σημείωσε ότι η γαλλική πλευρά «ενδεχομένως παραπλανήθηκε ή είχε λάθος πληροφορίες».

«Όταν η Γαλλία δίνει λανθασμένα στοιχεία και εργάζεται εναντίον της Τουρκίας, αυτό δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό. Περιμένουμε η Γαλλία να ζητήσει συγγνώμη, άνευ όρων και προϋποθέσεων. Ίσως να παραπλανήθηκε ή μην έλαβε σωστές πληροφορίες και για αυτό να παρουσιάζει λανθασμένους ισχυρισμούς», πρόσθεσε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών και διαβεβαίωσε ότι η Άγκυρα είναι πολύ προσηλωμένη στην προσπάθεια να έρθει στο φως η αλήθεια.

«Το ΝΑΤΟ ανησυχεί και για αυτό είναι η Γαλλία η αιτία, όχι η Τουρκία», πρόσθεσε, δήλωσε ωστόσο πεπεισμένος ότι «πρέπει να συνεργαστούμε και ότι πρέπει να συμμετάσχει και η Γαλλία».

Αναφερόμενος στην κατάσταση στην Λιβύη, ο Τσαβούσογλου υπερασπίστηκε και πάλι την σχέση της Άγκυρας με την κυβέρνηση Σάρατζ, δικαιολογώντας μεταξύ άλλων και το γεγονός ότι θέτει όρους προκειμένου να συναινέσει σε κατάπαυση του πυρός. «Θέλουμε ασφαλώς να συνεργαστούμε σε αυτό και με την Γερμανία και με την Γαλλία», πρόσθεσε, ενώ, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το εμπάργκο όπλων και την μη τήρησή του από την πλευρά της Τουρκίας, ο κ. Τσαβούσογλου απέφυγε να τοποθετηθεί ευθέως και περιορίστηκε να διαμαρτυρηθεί για το γεγονός ότι, όπως είπε, η Τουρκία διατηρεί σχέσεις με την νόμιμη κυβέρνηση της Λιβύης, ενώ «από το Αμπού Ντάμπι έρχονται όπλα» και «η Γαλλία στέλνει όπλα στην μη νόμιμη κυβέρνηση Χαφτάρ».

«Είναι όμως οι δικές μας σχέσεις με την νόμιμη κυβέρνηση που τονίζονται, ενώ για τους άλλους δεν γίνεται καμία συζήτηση», είπε με έμφαση ο Τούρκος αξιωματούχος.

Ο κ. Μάας πάντως, αν και απέφυγε να σχολιάσει ευθέως τις εξελίξεις, δήλωσε ότι ζήτησε από την Τουρκία να ασκήσει την επιρροή της προκειμένου η κυβέρνηση Σαράτζ να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και πρόσθεσε ότι το ίδιο θα ζητήσει και από άλλες χώρες οι οποίες διαθέτουν επιρροή στην άλλη πλευρά.

«Αν δεν συμβεί αυτό, η κατάσταση θα περιπλακεί περισσότερο», προειδοποίησε και εξήγησε ότι το προσεχές διάστημα η επιχείρηση «Ειρήνη» θα αναβαθμιστεί περαιτέρω και, με πλοία, δορυφόρους και ραντάρ, «θα έχουμε μια καλή εικόνα του τι συμβαίνει εκεί και δεν θα μπορούμε να δεχόμαστε διαρκώς την διαπραγμάτευση μιας εκεχειρίας χωρίς τις αντιμαχόμενες πλευρές και την διεξαγωγή αυτού του πολέμου από το εξωτερικό». Ο κ. Μάας εξέφρασε ακόμη την «εξαιρετική ευγνωμοσύνη» του προς την Γαλλία για την στήριξή της στην αποστολή.

 

Αναστασιάδης: Δεν πάει άλλο με τις τουρκικές προκλήσεις

 Αναστασιάδης: Δεν πάει άλλο με τις τουρκικές προκλήσεις

Από τη δραστηριοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπάρχει μια αντίληψη ότι δεν πάει άλλο με τις προκλήσεις της Τουρκίας, είπε το απόγευμα της Πέμπτης ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης.

Σε δηλώσεις του στους δημοσιογράφους, προσερχόμενος στην αποψινή εκδήλωση του ΔΗΣΥ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι έχουμε ήδη ζητήσει σημαντικά πράγματα από την ΕΕ για την Τουρκία και ερωτηθείς αν υπάρχει διάθεση από την ΕΕ για να ασκηθούν πιο σοβαρές πιέσεις ή κυρώσεις προς την Τουρκία, είπε ότι «γίνονται τα αναγκαία διαβήματα, οι αναγκαίες διπλωματικές ενέργειες, και τη Δευτέρα θα υπάρξει η Σύνοδος των Υπουργών Εξωτερικών που θα την ακολουθήσουν ενδεχόμενα και κάποιες άλλες.

«Νομίζω ότι, όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, από τη δραστηριοποίηση της ΕΕ υπάρχει μια αντίληψη ότι δεν πάει άλλο με τις προκλήσεις της Τουρκίας».

Ερωτηθείς αν αυτό θα μεταφραστεί σε συγκεκριμένα πρακτικά μέτρα που θα αναγκάσουν την Τουρκία να αλλάξει στάση, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είπε ότι «θέλω να πιστεύω ότι θα υπάρξουν τέτοιες πρωτοβουλίες έτσι ώστε να έχουν αποτέλεσμα».

Εξάλλου, ερωτηθείς αν επιθυμεί να προβεί σε σχόλιο σε σχέση με την έλευση γεωτρύπανου στη Λάρνακα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε αρνητικά.