Κορονοϊός: Σε τεντωμένο σχοινί η παγκόσμια οικονομία. Φόβοι για απώλειες μέχρι 30% – Τρύπα 647 εκ. ευρώ στα έσοδα Ιανουαρίου – “Πυρετός” στο Γενικό Λογιστήριο- Σενάρια κινδύνου και έκτακτα μέτρα για τις επιπτώσεις του κοροναϊού στην οικονομία

Σε τεντωμένο σχοινί η παγκόσμια οικονομία

Σε χαμηλό εννεαμήνου υποχώρησε ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Σε τέσσερις συνεδριάσεις οι συνολικές απώλειες άγγιξαν το 13,9%.

Σε «μαύρο κύκνο» για τις διεθνείς αγορές και το ελληνικό χρηματιστήριο αναδεικνύεται για το 2020 ο νέος κορονοϊός, η ραγδαία εξάπλωση του οποίου σκορπίζει μεγάλες αβεβαιότητες για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην πορεία της παγκόσμιας οικονομίας. «Θύμα» του κοροναϊού και το Χρηματιστήριο Αθηνών στο οποίο από την περασμένη Δευτέρα μέχρι και το κλείσιμο της Πέμπτης «χάθηκαν» περίπου 7 δισ. ευρώ σε επίπεδο κεφαλαιοποίησης, ο Γενικός Δείκτης με …σπασμένα φρένα υποχώρησε σε χαμηλά εννεαμήνου, στα χαμηλότερα επίπεδα από τη συνεδρίαση της 24ης Μαΐου 2019, καταγράφοντας μέσα σε τέσσερις μόλις συνεδριάσεις συνολικές απώλειες 13,91%.

Αρχικά οι αγορές αγνόησαν τον κοροναϊό συνεχίζοντας το πάρτι τους καταγράφοντας νέα ιστορικά υψηλά. Όμως, η ραγδαία επέκταση των κρουσμάτων, και κυρίως όταν χτύπησε στην Ιταλία, δημιούργησε έντονες αβεβαιότητες για τις επιπτώσεις που μπορούσε να έχει στην παγκόσμια οικονομία και στην κερδοφορία των επιχειρήσεων, δημιουργώντας πανικό στις αγορές, οι οποίες δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν να έχουν…ανοσία.

Οι εξελίξεις στην Ιταλία ήταν η αφορμή για να «κλείσουν» εσπευσμένα θέσεις τα ξένα funds στην ελληνική αγορά με την ανησυχία να αυξάνεται όταν ανακοινώθηκαν κρούσματα και στην Ελλάδα. Καθώς περιορίζεται σημαντικά η διάθεση ανάληψης ρίσκου παγκοσμίως, οι πιο κερδοφόρες προηγουμένως θέσεις είναι οι πρώτες που ρευστοποιούνται και μάλιστα περισσότερο επιθετικά.

Να σημειώσουμε ότι το Χρηματιστήριο Αθηνών ήταν η πιο κερδοφόρος αγορά παγκοσμίως το 2019, με κέρδη 50% σε επίπεδο Γενικού Δείκτη και ράλι του τραπεζικού δείκτη(+101,04%), ενώ η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς είχε αυξηθεί κατά 16,5 δισ. ευρώ. H διόρθωση στην εγχώρια χρηματιστηριακή αγορά έχει εξομαλύνει κάποιες υπερβολές στις αποτιμήσεις των μετοχών, οι οποίες είχαν μάλλον προεξοφλήσει περισσότερα από όσα μπορούν να δικαιολογήσουν.

Πάντως, χωρίς να είναι προφανές το πότε και το πού θα τελειώσει η υποχώρηση, οι θετικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, εάν εξομαλυνθεί η κατάσταση που προκαλεί ο κορονοϊός, θα μπορούσαν να δικαιολογούν υψηλή αγοραστική δράση και επαναφορά της αγοράς στα προηγούμενα επίπεδα. Ωστόσο, σε τεντωμένο σχοινί ακροβατεί η παγκόσμια οικονομία, περίπου επτά εβδομάδες μετά το ξέσπασμα του κοροναϊού.

Στην περίπτωση, όμως, που εξελιχθεί σε πανδημία, εκτιμάται πως θα κοστίσει περίπου 1,1 τρισ. δολάρια ή 1,3% του παγκόσμιου ΑΕΠ σε χαμένα έσοδα το 2020, σύμφωνα με εκτίμηση των αναλυτών της Oxford Economics. Την ίδια ώρα απώλειες 22 δισ. δολ. θα προκαλέσει στα εισοδήματα από τον τουρισμό ο κορονοϊός σύμφωνα με το αισιόδοξο σενάριο μελέτης της Oxford Economics.

Στο χαμηλότερο σημείο μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση υποβαθμίζει η Bank of America (BofA) τις προβλέψεις για την παγκόσμια ανάπτυξη στη “σκιά” της επιδημίας του κοροναϊού. Μείωσε την πρόβλεψη για την παγκόσμια ανάπτυξη του 2020 στο 2,8% (από 3,2%). Είναι η μικρότερη πρόβλεψη μετά το 2009 αναφέρουν οι οικονομολόγοι της τράπεζας, επισημαίνοντας ότι είναι η πρώτη φορά μετά την κρίση που γίνεται πρόβλεψη για κάτω του 3%.

Το αχαρτογράφητο των δεδομένων καθιστά δυσχερέστατη οποιαδήποτε βραχυχρόνια πρόβλεψη για τη χρονική περίοδο που θα απαιτηθεί, για να ξεπεραστεί αυτός ο «μαύρος κύκνος» για τις αγορές. Η εξάπλωση του κοροναϊού μπορεί να αποδειχθεί «ένας μαύρος κύκνος», πιο ισχυρός από ότι η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008-2009, σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης Μoody’s. Μια διόρθωση 20% με 30% στις διεθνείς αγορές θεωρείται εύλογη πτώση διεθνώς εάν η πανδημία εξαπλωθεί και προσλάβει παγκόσμια χαρακτηριστικά.

Τρύπα 647 εκ. ευρώ στα έσοδα Ιανουαρίου

Το κτίριο του υπουργείου οικονομικών

Η πορεία των εσόδων και των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού. Πού οφείλεται η “τρύπα” του προηγούμενου μήνα.

Τρύπα ύψους 647 εκ καταγράφουν τα έσοδα στο τέλος Ιανουαρίου λόγω κυρίως της υστέρησης κατά 644 εκ του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και των αυξημένων επιστροφών φόρων

Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα το πρωτογενές πλεόνασμα να δ= φτάσει τα 495 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1.269 εκατ. ευρώ στο τέλος του πρώτου μήνα του χρόνου

Αναλυτικότερα το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε  3.913 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 745 εκατ. ευρώ ή 16% έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2020 γεγονός που οφείλεται κυρίως στα μειωμένα έσοδα ΠΔΕ καθώς και στις αυξημένες επιστροφές φόρων.Τα συνολικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 4.260 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 647 εκατ. ευρώ ή 13,2% έναντι του στόχου.

Ειδικότερα, την περίοδο Ιανουαρίου 2020 αύξηση έναντι του στόχου παρατηρήθηκε στις εξής κύριες κατηγορίες εσόδων:

α) Λοιποί φόροι επί συγκεκριμένων υπηρεσιών κατά 69 εκατ. ευρώ ή 58,1%,

β) Λοιποί φόροι επί παραγωγής κατά 24 εκατ. ευρώ ή 97,4%,

γ) Λοιποί τρέχοντες φόροι κατά 55 εκατ. ευρώ ή 36,3%, εκ των οποίων : Φόροι οχημάτων κατά 56 εκατ. ευρώ ή 77,5%,

δ) Λοιπά τρέχοντα έσοδα κατά 42 εκατ. ευρώ ή 27,3%, εκ των οποίων : Eπιστροφές δαπανών κατά 30 εκατ. ευρώ ή 68,6%,

Μειωμένα έναντι του στόχου την ίδια περίοδο ήταν τα έσοδα στις κάτωθι βασικές κατηγορίες:

α) ΦΠΑ λοιπών προϊόντων και υπηρεσιών κατά 18 εκατ. ευρώ ή 1,2%,

β) ΕΦΚ καπνικών προϊόντων κατά 11 εκατ. ευρώ ή 6,2%,

γ) ΕΦΚ λοιπών προϊόντων κατά 11 εκατ. ευρώ ή 17,3%,

δ) Φόροι επί χρηματοοικονομικών και κεφαλαιακών συναλλαγών κατά 12 εκατ. ευρώ ή 30,2%,

ε) Τακτικοί φόροι ακίνητης περιουσίας κατά 37 εκατ. ευρώ ή 12,9%, εκ των οποίων : ΕΝΦΙΑ κατά 37 εκατ. ευρώ ή 13.2%,

στ) Φόρος εισοδήματος πληρωτέος από Φυσικά Πρόσωπα (ΦΠ) κατά 103 εκατ. ευρώ ή 12,8%, που οφείλεται κυρίως στη χρονική υστέρηση είσπραξης παρακρατούμενου φόρου στο εισόδημα από μισθωτή εργασία,

ζ) Μεταβιβάσεις κατά 648 εκατ. ευρώ ή 98%.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 348 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 98 εκατ. ευρώ από το στόχο (249 εκατ. ευρώ).

Το πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων

Τα έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 43 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 644 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, εξαιτίας της υστέρησης στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος.  Πηγές  του  υπουργείου οικονομικών  απέδιδαν   την μεγάλη  αυτή απόκλιση   στο  γεγονός   ότι δεν  έχουν εισπραχθεί   από την  ΕΕ  αιτήσεις  πληρωμών  που  έχουν  υποβληθεί  ως  το τέλος  του  2019.  Οι  εισροές  αυτές   αναμένεται  να  γίνουν   μέσα   στον  Φεβρουάριο .

Οι δαπάνες

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου 2020 ανήλθαν στα 4.681 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 232 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (4.449 εκατ. ευρώ). Οι κυριότερες αιτίες της εμφανιζόμενης απόκλισης είναι οι αυξημένες δαπάνες τόκων κατά 204 εκατ. ευρώ, καθώς και οι αυξημένες αποδόσεις προς την Ε.Ε. κατά 141 εκατ. ευρώ, σε σχέση με τον στόχο.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο του Ιανουαρίου 2020 παρουσιάζονται αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019 κατά 132 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω των αυξημένων δαπανών στο σκέλος του ΠΔΕ κατά 122 εκατ. ευρώ. Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού παρουσιάστηκε αύξηση έναντι του 2019 στις εξής κατηγορίες δαπανών:

α) αποδόσεις προς την Ε.Ε. κατά 141 εκατ. ευρώ (στις μεταβιβάσεις),

β) τόκοι κατά 93 εκατ. ευρώ και

γ) λοιπές κεφαλαιουχικές μεταβιβάσεις κατά 74 εκατ. ευρώ (που αφορούν στην κάλυψη ελλείμματος ΕΛΕΓΕΠ και στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφελείας).

Αντίθετα, η κατηγορία πρόσθετες αποδοχές (εντός της κατηγορίας παροχές σε εργαζομένους) εμφανίστηκε χαμηλότερη κατά 320 εκατ. ευρώ, καθώς το 2019 η κατηγορία αυτή περιλάμβανε τις πληρωμές των εφάπαξ ποσών του ν. 4575/2018.

 

“Πυρετός” στο Γενικό Λογιστήριο- Σενάρια κινδύνου και έκτακτα μέτρα για τις επιπτώσεις του κοροναϊού στην οικονομία

Συσκέψεις επί συσκέψεων και διαρκής συλλογή στοιχείων απ’ όλα τα μέτωπα, θα γίνονται καθ’ όλη τη διάρκεια του τριημέρου στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους λόγω κορωνοϊού.

Πρώτος στόχος, η ακριβής καταγραφή των επιπτώσεων από τον κορωνοϊό σε όλα τα “ευαίσθητα” πεδία της οικονομίας και στη συνέχεια η λήψη αποφάσεων για το αν και σε ποια έκταση πρέπει να ενεργοποιούνται τα μέτρα, που ήδη έχουν σχεδιαστεί με βάση σενάρια που εκπονήθηκαν από τις υπηρεσίες του ΓΛΚ, λαμβάνοντας υπόψιν τη διεθνή εμπειρία από ανάλογα “χτυπήματα”. “Η πεποίθηση μας είναι ότι το πρόβλημα είναι προσωρινό” αναφέρουν αρμόδιες πηγές στο iefimerida, σημειώνοντας ότι είναι έτοιμο προς εφαρμογή το 1ο “μπουκέτο” μέτρων, ανάλογα με το σενάριο που θα επιλεγεί.

“Η ενεργοποίηση θα γίνεται βήμα- βήμα και δεν θα ανακοινώνεται το παραμικρό πριν από την ενεργοποίηση”, τονίζουν οι ίδιες πηγές, αναδεικνύοντας την παράμετρο του “ηθικού κινδύνου”, δηλαδή των ενεργειών από επιχειρήσεις κι επαγγελματίες, που δεν θα έκαναν υπό κανονικές συνθήκες. Τα μέτρα ΔΕΝ θα είναι γενικευμένα αλλά ανά επιχείρηση κι ίσως ανά περιοχή, με ένα βασικό κριτήριο: καμία μείωση θέση πλήρους απασχόλησης απ’ όσους θα ενισχύονται/αποζημιώνονται. Στόχος είναι να μην προκληθούν αναταράξεις στον πυρήνα της οικονομίας, ωστόσο δημιουργούνται ερωτήματα για το προσωπικό ξενοδοχείων ή και εστιατορίων, που είναι και εποχικό.

Τα εναλλακτικά σενάρια, που έχουν εκπονήσει στο ΓΛΚ, φτάνουν ακόμα και σε ακραίες παραδοχές για τις μακροοικονομικές και δημοσιονομικές επιπτώσεις στην οικονομία, ωστόσο σύμφωνα με πληροφορίες αυτά τα σενάρια ΔΕΝ θα επηρεάσουν το περιεχόμενο του Μεσοπρόθεσμου ήτοι δεν θα συμπεριληφθούν σε αυτό, παρά μόνο εάν τον Απρίλιο- που θα υποβληθεί στις Βρυξέλλες- οι εξελίξεις είναι αρνητικές, επιβεβαιώνοντας τα δυσμενή σενάρια εργασίας.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*