Θα σπάσει ο «γύψος» της Εθνικής Σύμβασης; Ενώ η διαβούλευση για τον κατώτατο μισθό ολοκληρώνεται

Ενώ η διαβούλευση για τον κατώτατο μισθό ολοκληρώνεται μέχρι τα μέσα του μηνός και ο πρωθυπουργός προσανατολίζεται σε αύξηση περί το 6%, την ίδια στιγμή πιέζεται από στελέχη του ΣΕΒ να αποκλείσει την επαναφορά του δικαιώματος των κοινωνικών εταίρων να καθορίζουν τον βασικό μισθό μέσω ελεύθερων διαπραγματεύσεων, όπως προτρέπει η Κομισιόν και επιδιώκει η ΓΣΕΕ σε συνεργασία με τις μικρότερες εργοδοτικές ενώσεις.

Την ώρα που μέλη-επιχειρήσεις του ΣΕΒ φαίνεται να απειλούν ακόμη και με έξοδο από την εργοδοτική οργάνωση εάν συμφωνήσει ο φορέας τους σε αυξήσεις πάνω από 3,5%-4% στον κατώτατο μισθό, ένα παράθυρο ευκαιρίας για την επανασύνδεση με τα κοινωνικά στρώματα που πλήττονται σοβαρά από την ακρίβεια και την τρίτη αλλεπάλληλη κρίση μέσα σε μια δεκαετία παρέχει η συγκυρία στην κυβέρνηση.

Kατ’ αρχάς, ο πρωθυπουργός είναι μπροστά στη μοναδική ευκαιρία να επιβάλει αυξήσεις που θα αποκαθιστούν τμήμα από τις δραματικές απώλειες που έχουν υποστεί οι μισθωτοί από το 2013. Στο όνομα κάλυψης των απωλειών που προκαλεί ο πληθωρισμός (8% ο εναρμονισμένος, 9% ο επίσημος, που αναμένεται να οριστικοποιηθεί στις 8 Απριλίου) θα μπορούσε να παρακάμψει την άρνηση των μελών του ΣΕΒ που δεν δέχονται να αυξηθεί ο κατώτατος μισθός πάνω από το 4% και να ικανοποιήσει το αίτημα για επαναφορά τουλάχιστον στα 751 ευρώ μικτά. Ποσό που και συμβολική σημασία έχει και συνάδει με τις θέσεις της αντιπολίτευσης.

Βέβαια, ο ίδιος φέρεται να μην αποκλείει μια αύξηση γύρω στο 6% (703 ευρώ μικτά), αλλά αυτό κάθε άλλο παρά υπέρβαση αποτελεί. Η σημαντικότερη κίνηση από την πλευρά του θα ήταν να προσπεράσει τις ιδεοληπτικές αγκυλώσεις των συμβούλων του από το ΙΟΒΕ και να προχωρήσει αμέσως μετά την ανακοίνωση της νέας αύξησης στην αποδέσμευση των οργανώσεων για ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Μια τέτοια κίνηση θα τον ενέτασσε στο κάδρο των θετικών ευρωπαϊκών συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που -παρά τις αντιρρήσεις των Ευρωπαίων εργοδοτών- προτρέπει τις κυβερνήσεις να ανταποκρίνονται θετικά εάν οι κοινωνικοί εταίροι ζητήσουν να προσδιορίζεται από τις δικές τους διαπραγματεύσεις ο κατώτατος μισθός. Αλλωστε μετά και τη 14η αξιολόγηση, η ελληνική οικονομία αποδεσμεύεται τον Αύγουστο από τη στενή δημοσιονομική εποπτεία (αφού οι πιστωτές μέσω του ESM δεν έχουν θέσει θέμα παράτασης). Αίρονται επομένως και τα όποια μεταμνημονιακά παρελκόμενα. Αραγε ο κ. Μητσοτάκης θα το τολμήσει; Εξαρτάται. Θα ακούσει τον Σκέρτσο και τον Βιδάλη ή τον Θεοδωρόπουλο και τον Παπαλεξόπουλο;

Πάντως, η επαναφορά του θεσμού των συλλογικών διαπραγματεύσεων συμφέρει και τις εργοδοτικές οργανώσεις αν θέλουν να ξαναβρούν την όποια κοινωνική αναγνωρισιμότητά τους και θελήσουν να πάψουν να είναι «ζήτουλες» κρατικών και κοινοτικών επιδοτήσεων για κάποια “προγραμματάκια” και προσλήψεις ημετέρων. Φυσικά, η ισχύουσα απαγόρευση των συλλογικών διαπραγματεύσεων, για την οποία τόσο συνέβαλαν οι άνθρωποί τους (Ληξουριώτης, Ιωάννου και άλλοι) με τις ιδεοληπτικές τους προτάσεις στην τρόικα για την κατάλυση του Εργατικού Δικαίου, βόλεψε αρκετά κάποια μέλη του ΣΕΒ. Κυρίως, βόλεψε εκείνους που συνεχίζουν να δίνουν μισθούς «κάτω από το τραπέζι» και όχι τις εξωστρεφείς και επιτυχημένες επιχειρηματικές μονάδες στις οποίες έτσι κι αλλιώς ο κατώτατος μισθός είναι πάνω από 800 ευρώ.

Αυτοί που άλλα δηλώνουν στην ΕΡΓΑΝΗ και άλλα καταβάλλουν στο χέρι ως «μαύρο» μισθό είναι οι ίδιοι που συμβουλεύουν σήμερα τον κ. Μητσοτάκη να μην υπολογίζει τον κατώτατο μισθό με βάση τα στοιχεία της EΛΣΤΑΤ και της Eurostat και να ρίξει τον πήχυ με τον οποίο προσμετράται το κατώφλι της φτώχειας, αξιοποιώντας μόνο αυτά που δηλώνονται επισήμως στον ΕΦΚΑ, ώστε το 60% του διάμεσου μισθού που αποτελεί το στατιστικό όριο της φτώχειας να πέσει πολύ πιο κάτω από αυτό που πρέπει να καλύψουν οι αυξήσεις.

Πάντως, με εξαίρεση τον ΣΕΒ, που δεν βγαίνει ανοικτά να δηλώσει ότι αρνείται την επαναφορά της ΕΓΣΣΕ, οι εργοδοτικές οργανώσεις των μικρότερου μεγέθους επιχειρήσεων, ΓΣΕΒΕΕ και ΕΣΕΕ, βλέπουν θετικά την πρωτοβουλία που έχει αναλάβει διακριτικά για λογαριασμό της ΓΣΕΕ ο πρόεδρός της, Γ. Παναγόπουλος. Προετοιμάζεται ήδη ένα κείμενο προσυμφωνίας των εταίρων με το οποίο θα ζητείται από την κυβέρνηση να ενεργοποιήσει τον θεσμό των συλλογικών διαπραγματεύσεων, έτσι ώστε αμέσως μετά την ανακοίνωση του νέου κατώτατου μισθού να συναντηθούν και να συζητήσουν τη νέα εθνική σύμβαση εργασίας.

Ο νόμος ορίζει ότι η διαδικασία διαλόγου για τον κατώτατο μισθό του έτους 2022 προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί έως τις 15 Απριλίου 2022. Ομως η βελτίωση των αμοιβών θα εξαρτηθεί όχι από την αύξηση του 6% ή 7% αλλά από τη δυνατότητα αποκατάστασης μιας θεσμικής νομιμότητας που συνεχώς παραβιάζεται. Και σε αυτήν εντάσσονται επίσης η επιστροφή της μετενέργειας και της καθολικής ισχύος των κλαδικών συμβάσεων και η αρχή υπερίσχυσης της καλύτερης σύμβασης σε περίπτωση συρροής.

Οσοι κρίνουν και επικρίνουν -και σωστά πράττουν- τη χαμηλή παρεμβατικότητα της ΓΣΕΕ και των ομοσπονδιών στην κοινωνία ας μην ξεχνούν ότι το οξυγόνο των συνδικάτων είναι η συλλογική διαπραγμάτευση. Κι όσο η δυνατότητα για συλλογικές διαπραγματεύσεις παραμένει -με ευθύνη της κυβέρνησης- στον γύψο, θα δεσπόζει και στα συνδικάτα η φθορά. Αυτό θέλουμε;

Μια παρ’ ολίγον απεργία πείνας και το ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ

Τι ήταν αυτό που έκανε το υπουργείο Οικονομικών να παρατείνει για ένα δίμηνο το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, ενώ μία εβδομάδα πριν είχε αποφασίσει τη διακοπή του; Το πολιτικό κόστος που θα είχε μια απεργία πείνας εργαζομένων στον τουρισμό. Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στον Τουρισμό, Γιώργος Χόντζογλου, είχε προειδοποιήσει τον Θεόδωρο Σκυλακάκη: «ή συνεχίζεται το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ ή κατεβαίνουμε σε απεργία πείνας». Κι επειδή η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων για τη διατήρηση της απασχόλησης είναι εξαιρετικά κρίσιμη στα ξενοδοχεία 12μηνης λειτουργίας, στα εστιατόρια και στα καζίνα, ο κ. Σκυλακάκης ανέκρουσε πρύμναν.

Ωστόσο, σοβαρό πρόβλημα έχουν και οι 50.000 δικαιούχοι του εποχικού επιδόματος ανεργίας στον τουρισμό. Τον Φεβρουάριο του 2022 έλαβαν και οι τελευταίοι το επίδομα που τους χορηγείται για τους μήνες που είναι κλειστές οι επιχειρήσεις. Η ΠΟΕΕΤ ζητεί από το υπουργείο Οικονομικών να παραταθεί για τουλάχιστον έναν μήνα, δηλαδή για τον Απρίλιο, το επίδομα ανεργίας. Σε διαφορετική περίπτωση δεν θα μπορέσουν να βιοποριστούν ούτε για τα άκρως αναγκαία μέχρι και τις 10 Μαΐου.

Χριστίνα Κοψίνη