«Δέηση» για τη φύση και τον άνθρωπο

Από τον καταπλακωμένο κορμό στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το 2011, ώς το «Υπόγειο Πάρκο» στον σταθμό Εθνική Αμυνα του μετρό της Αθήνας, αλλά και στη νέα του έκθεση, με καινούργια έργα που έχει τίτλο «Δέηση» και εγκαινιάστηκε στο Δημοτικό Ιδρυμα Μουσείο Κώστα Τσόκλη, στην Τήνο.

«Μια μέρα, μια μικρή αποκάλυψη έγινε ο καινούργιος οδηγός της σκέψης-ευαισθησίας μου», έγραφε το 1973 ο Κώστας Τσόκλης. «Ενα δέντρο, που η συνεχώς μεταβαλλόμενη εικόνα του ομόρφαινε τη ζωή μου, έσπασε και μου αποκάλυψε τη συγκεκριμένη και διαρκή του αλήθεια: “το ξύλο”, που ήταν τόσο καιρό κρυμμένο κάτω από την εφήμερη εικόνα του. Kαι αγάπησα με πάθος αυτή τη θαυμάσια πληγή και βρήκα μια αμφίδρομη σχέση ανάμεσα στο αντικείμενο, την ύλη και τη φύση (…)».

Από τότε μέχρι σήμερα το δέντρο ενέπνευσε και εξακολουθεί να εμπνέει τον ακαταπόνητο, 90χρονο καλλιτέχνη. Από τον καταπλακωμένο κορμό στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, την «Τεράστια νεκρή φύση» (ένα δέντρο κρεμασμένο από γερανό έξω από το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης), το 2011, ώς το «Υπόγειο Πάρκο» στον σταθμό Εθνική Αμυνα του μετρό της Αθήνας, αλλά και στη νέα του έκθεση, με καινούργια έργα που έχει τίτλο «Δέηση» και εγκαινιάζεται σήμερα στο Δημοτικό Ιδρυμα Μουσείο Κώστα Τσόκλη, στην Τήνο.

Ο Κώστας Τσόκλης «φέτος γεμίζει τις αίθουσες του μουσείου με κλαριά, μετασχηματίζει απλά ξύλα σε κορμούς δέντρων, ενσωματώνει ένα δοκάρι από ράγες τρένου στη μέση μιας καθρεφτένιας κατασκευής και in situ επικολλά χαρτιά-φύλλα, μεταμορφώνοντάς το σ’ ένα ανθισμένο δέντρο, που συνοδεύει τα νέα έργα που δημιούργησε αυτή τη χρονιά, κάτω από την πίεση των δυσάρεστων γεγονότων. Αυτά τα έργα θυμίζουν ανθρωπόμορφες μαύρες φιγούρες (μέρη Χορού αρχαίας τραγωδίας)», σημειώνει η διευθύντρια του μουσείου Χρυσάνθη Κουτσουράκη.

«Κι έτσι, εκεί που στην πρώτη αίθουσα καθηλώνεσαι από την έντονη επιβλητική εικόνα των 12 μορφών, την ίδια στιγμή παρατηρώντας το δέντρο στον καθρέφτη αποκτάς τη διάθεση να ανακαλύψεις τα παιχνιδίσματα των σκιών που δημιουργούνται ανάλογα με το σημείο στο οποίο στέκεσαι ή να μπεις στη διαδικασία να μαντέψεις με ποιο σκεπτικό “ανθοφόρησε” τον κορμό του δέντρου ο καλλιτέχνης, συνειδητοποιώντας συγχρόνως ότι αυτές οι φόρμες έχουν έναν ρυθμό, μια κίνηση, ανεξάρτητα από το θέμα τους. Ο Kώστας Τσόκλης με την επιλογή του καθρέφτη ενώνει και πάλι τον φυσικό με τον φανταστικό χώρο και με την τέχνη του πάει πέρα από τη φύση, ωθώντας τον θεατή να αναζητήσει το πώς ο ίδιος τοποθετείται μέσα στο περιβάλλον, σε μια διαδικασία επανατοποθέτησης και αυτοψυχανάλυσης, προτρέποντάς τον μέσω αυτής της διαδικασίας και του αντικατοπτρισμού να ξεπεράσει τον εαυτό του και να οδηγηθεί σε πιο πνευματικές διεργασίες, τη Δέηση. Η οποία θα οδηγήσει τον θεατή (εάν φυσικά το επιθυμεί) στην κάθαρση». Τέλος, στην επάνω αίθουσα του μουσείου εκτίθεται μια σειρά σχεδίων με τίτλο «Διαδρομή», στην οποία ο καλλιτέχνης, λίγο ειρωνευόμενος και λίγο σοβαρολογώντας, παρουσιάζει τη μακρόχρονη σχέση του με την τέχνη σε όλα τα στάδια της δημιουργικής πορείας του.

► Info: Δημοτικό Ιδρυμα Μουσείο Κώστα Τσόκλη, Κάμπος Τήνου. email: tsoclismuseum@gmail.com, τηλ.: 22830-51009