Βραχυκυκλωμένη Ε.Ε… Γιώργος Καπόπουλος

Αποτέλεσμα εικόνας για φωτο ΕΕ

Η ακινησία της δυναμικής της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης την τελευταία δεκαετία –με βαρύνουσα ευθύνη του Βερολίνου, που δεν ήθελε να αναλάβει το κόστος της αμοιβαιοποίησης των κινδύνων στην ευρωζώνη– φωτίζεται δραματικά από την αποτυχία μιας ουσιαστικής και αποτελεσματικής ευρωπαϊκής παρέμβασης σε δύο εν εξελίξει κρίσεις στο Ιράν και στη Λιβύη.

Σε ό,τι αφορά το Ιράν οι τρεις ευρωπαϊκές δυνάμεις που μετέχουν στην Ομάδα Πέντε συν Ενα –τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ συν η Γερμανία–, η Γαλλία, η Βρετανία και η Γερμανία, κινητοποίησαν τον μηχανισμό που προβλέπεται από τη Συμφωνία του 2015 για τον διεθνή έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης καταγγέλλοντας τα νέα βήματα απομάκρυνσης από τις δεσμεύσεις της στα οποία προχώρησε η ιρανική ηγεσία μετά τη δολοφονία του Σουλεϊμανί.

Στην πράξη πρόκειται για μια στροφή των τριών ευρωπαϊκών δυνάμεων, οι οποίες μέχρι τώρα δήλωναν ότι έχουν προτεραιότητα την διάσωση της Συμφωνίας του 2015.

Λονδίνο, Παρίσι και Βερολίνο συνεισφέρουν στην πολιτική άσκησης της μέγιστης δυνατής πίεσης στην Τεχεράνη που εγκαινίασε ο Τραμπ την άνοιξη του 2018 όταν απέσυρε τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία. Από ό,τι φαίνεται, οι τρεις ευρωπαϊκές δυνάμεις απειλήθηκαν παρασκηνιακά από τον Τραμπ ότι αν δεν άλλαζαν τη στάση τους απέναντι στην Τεχεράνη η Ουάσινγκτον θα επέβαλλε δασμούς ύψους 25% στις εξαγωγές της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας στις ΗΠΑ, μια απειλή η οποία με δεδομένη την ήδη δυσμενή παγκόσμια οικονομική συγκυρία οδήγησε τους τρεις μεγάλους της Ευρώπης σε άνευ όρων συμμόρφωση.

Αν στη διαχείριση της κρίσης στο Ιράν καταγράφηκε η απόλυτη εξάρτηση της Ε.Ε. από την Ουάσινγκτον, στην εν εξελίξει κρίση της Λιβύης καταγράφεται ο θρυμματισμός ακόμη και των προσχημάτων μιας κοινής ευρωπαϊκής προσέγγισης.

Ηδη οι ενδοευρωπαϊκές αποκλίσεις και αντιπαραθέσεις για τη διαχείριση της κρίσης στη Λιβύη παραπέμπουν στον 19ο αιώνα, όπου είχε διαμορφωθεί μια σχέση συγκοινωνούντων δοχείων ανάμεσα στην κεντρική ευρωπαϊκή σκηνή από τη μια μεριά και από την άλλη την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τους εθνικισμούς στα Βαλκάνια και τη Μέση Ανατολή που διεκδικούσαν χειραφέτηση και αυτοδιάθεση από την Υψηλή Πύλη.

Σήμερα δεν χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια για να διακρίνει κανείς τις δύο συγκρουόμενες ευρωπαϊκές προσεγγίσεις στην κρίση της Λιβύης:

● Από τη μια μεριά ο οικοδεσπότης της αυριανής Διάσκεψης του Βερολίνου, η Γερμανία, πρόθυμη να νομιμοποιήσει το ενδιαφέρον και την εμπλοκή στη Λιβύη τόσο της Ρωσίας όσο και της Τουρκίας, δύο δυνάμεων με τις οποίες διατηρεί ειδική σχέση με κύρια σημεία αναφοράς το ενεργειακό με τη Μόσχα και το προσφυγικό-μεταναστευτικό με την Αγκυρα.

● Από την άλλη δύο μεσογειακές ευρωπαϊκές δυνάμεις, η Γαλλία και η Ιταλία, πρώην αποικιακές μητροπόλεις στη Βόρεια Αφρική που φρικιούν στην ιδέα και μόνον της δημιουργίας ρωσικών και τουρκικών βάσεων στο έδαφος της Λιβύης.

Η στάση της Ε.Ε. στο Ιράν και στη Λιβύη παραπέμπει στη δραματική ανεπάρκεια και διάσπαση της τότε Ευρωπαϊκής Κοινότητας των 12, με ευθύνη της Γερμανίας που είχε ενοποιηθεί λίγους μήνες πριν, στην κρίση διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας που εξερράγη στα τέλη Ιουνίου του 1991, την ώρα που κορυφώνονταν οι διαπραγματεύσεις για τη σύνοδο κορυφής του Μάαστριχτ που είχε προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς…

 

Αποτέλεσμα εικόνας για φωτο  Γιώργος Καπόπουλος