Βαριά λαβωμένη βγαίνει η Αρμενία – Συζήτηση Πομπέο, Μακρόν με το βλέμμα στην Τουρκία

«Ανείπωτα οδυνηρή» η συμφωνία ανακωχής — Αναβαθμισμένος ο ρόλος Ρωσίας και Τουρκίας στην περιοχή

Με ταπεινωτική ήττα για τους Αρμένιους έληξαν οι εχθροπραξίες μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν. Στις πρώτες ώρες της 10ης Νοεμβρίου τέθηκε σε ισχύ η τριμερής συμφωνία ανακωχής η οποία υπογράφηκε μεταξύ του πρωθυπουργού της Αρμενίας και των ηγετών του Αζερμπαϊτζάν και της Ρωσίας, όπως ανακοίνωσε πρώτος ο Αρμένιος πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν, χαρακτηρίζοντάς την «ανείπωτα οδυνηρή» για τον ίδιο και τον λαό του.

Η ανακωχή ήρθε αμέσως μετά τη ρωσική στρατιωτική επέμβαση της 15ης Ταξιαρχίας Πυροβολικού, που ήρθε αργά για να αποτρέψει την ήττα των Αρμενίων αλλά την κατάλληλη στιγμή για να εξασφαλίσει στον Πούτιν τον ρόλο του διαμεσολαβητή και αποτρέποντας για την ώρα περαιτέρω αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας.

Η Αρμενία υποχρεούται να αποσύρει όλες τις στρατιωτικές δυνάμεις από τα εδάφη γύρω από το Ναγκόρνο Καραμπάχ, ενώ το Αζερμπαϊτζάν προσαρτά εδάφη που είχε από το 1994 υπό τον έλεγχό της

Παραδίνεται

Σύμφωνα με τους όρους της ανακωχής η Αρμενία υποχρεούται να αποσύρει όλες τις στρατιωτικές δυνάμεις από τα εδάφη γύρω από τον περίκλειστο θύλακα του Ναγκόρνο Καραμπάχ ενώ το Αζερμπαϊτζάν προσαρτά εδάφη που από το 1994 βρίσκονταν υπό τον έλεγχο της Αρμενίας, συμπεριλαμβανομένης της δεύτερης μεγαλύτερης πόλης της περιοχής, της Σούσα. Ο πιο σημαντικός όρος είναι, ωστόσο, ο εδαφικός διάδρομος που συμφώνησε να παραχωρήσει η Αρμενία στο Αζερμπαϊτζάν, ο οποίος θα περνάει από το νότιο τμήμα της χώρας συνδέοντας την αποκομμένη αζερική περιοχή Ναχιτσεβάν με το υπόλοιπο της χώρας. Η Ναχιτσεβάν ήταν η γενέτειρα πολλών σημαντικών Αζέρων πολιτικών, συμπεριλαμβανομένου του προηγούμενου προέδρου Χεϊντάρ Αλίεφ, από τον οποίο κληρονόμησε την εξουσία ο υιός Ιλχάμ Αλίεφ.

Διασφάλιση επιρροής

Ο σκληρός απολογισμός του σύντομου αυτού πολέμου θα έχει πολλούς κερδισμένους και μόνους ηττημένους τους Αρμένιους. Από την έκβαση του πολέμου η Ρωσία εδραιώνεται ως τοποτηρητής της περιοχής. Βάσει της συμφωνίας, στην περιοχή θα αναπτυχθούν ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις οι οποίες θα ελέγχουν τη διαχωριστική γραμμή μεταξύ των δύο χωρών και τον διάδρομο μετακίνησης μεταξύ Καραμπάχ και Αρμενίας μήκους πέντε χιλιομέτρων. Η πρόβλεψη είναι ότι οι δυνάμεις θα παραμείνουν για πέντε χρόνια.

Η Ρωσία, η οποία διαθέτει στρατιωτική βάση στην Αρμενία, είχε τηρήσει σιγή ιχθύος μέχρι τη στιγ- μή της στρατιωτικής επέμβασης σε έναν πόλεμο που από την αρχή φαινόταν άνισος. Το πλούσιο σε ενεργειακά κοιτάσματα Αζερμπαϊτζάν κατατάσσεται 64ο παγκοσμίως σε στρατιωτική ισχύ και το τελευταίο διάστημα είχε προχωρήσει σε αγορά οπλικών συστημάτων από το Ισραήλ και την Τουρκία, κυρίως μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones). Σύμφωνα με τους διεθνείς αναλυτές, η Τουρκία αποδείχτηκε ο κομβικός «αφανής» σύμμαχος του Αζερμπαϊτζάν, με τα τουρκικά drones Bayraktar TB2 να χαρακτηρίζονται οι «μαγικές σφαί- ρες» που χάρισαν τη νίκη στο Αζερμπαϊτζάν εξουδετερώνοντας το σύστημα αεράμυνας της Αρμενίας.

Σε πολιτική κρίση

Την ίδια ώρα που στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν, το Μπακού, πλήθη Αζέρων πανηγύριζαν για τη συνθηκολόγηση, η Αρμενία βυθιζόταν σε μία ακόμη πολιτική κρίση κι έναν εσωτερικό διχασμό.

Την ανακοίνωση του Αρμένιου πρωθυπουργού, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία το 2018 ύστερα από «βελούδινη επανάσταση», ακολούθησαν κύματα διαδηλώσεων οργισμένων Αρμενίων, οι οποίοι δήλωναν προδομένοι από τη συμφωνία, ενώ εκατοντάδες έκαναν έφοδο σε κυβερνητικά κτίρια και στο κοινοβούλιο στο Ερεβάν. Οι διαδηλώσεις ξέσπασαν την ημέρα της συνθηκολόγησης, όταν τα 17 κόμματα της αντιπολίτευσης εξέδωσαν κοινό ανακοινωθέν απαιτώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού της χώρας.

 

Συζήτηση Πομπέο – Μακρόν με το βλέμμα στην Τουρκία

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο δήλωσε ότι συζήτησε σήμερα με τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο Παρίσι, τις «πολύ επιθετικές» ενέργειες της Τουρκίας και την ανάγκη να «πεισθεί» ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αλλάξει τη στάση του.

«Ο Μακρόν και εγώ περάσαμε πολύ χρόνο συζητώντας τις πρόσφατες ενέργειες της Τουρκίας και συμφωνήσαμε ότι είναι πολύ επιθετικές», δήλωσε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα Le Figaro. Αναφέρθηκε στη «στήριξη» που προσφέρει η Τουρκία στο «Αζερμπαϊτζάν» ή «στο γεγονός ότι έχει μεταφέρει συριακές δυνάμεις στην περιοχή».

«Μιλήσαμε επίσης για τη δράση της στη Λιβύη, όπου επίσης έχει μεταφέρει δυνάμεις από τρίτες χώρες ή για τη δράση της στην Ανατολική Μεσόγειο και θα μπορούσα να συνεχίσω αυτόν τον κατάλογο», συνέχισε ο Πομπέο. «Η αμερικανική θέση είναι ότι η διεθνοποίηση αυτών των συγκρούσεων είναι επιβλαβής και βλάπτει όλες τις εμπλεκόμενες χώρες. Επομένως, καλέσαμε όλες τις χώρες να σταματήσουν να επεμβαίνουν στη Λιβύη, είτε είναι οι Ρώσοι, Τούρκοι ή άλλοι», τόνισε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ.

«Το ίδιο πράγμα ισχύει και για το Αζερμπαϊτζάν»«μας ανησυχεί η αυξανόμενη χρήση τουρκικών στρατιωτικών δυνατοτήτων». Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να συνεργαστούν για να πείσουν τον Ερντογάν ότι τέτοιες ενέργειες δεν είναι προς το συμφέρον του λαού του». Μια ειρηνευτική συμφωνία συνάφθηκε μεταξύ της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν, υπό την αιγίδα της Μόσχας, για τον τερματισμό της εμπόλεμης σύρραξης που μαινόταν από τα τέλη Σεπτεμβρίου στον θύλακα Ναγκόρνο Καραμπάχ. Ωστόσο, η συμφωνία θεωρείται ταπεινωτική για την Αρμενία, διότι δίνει σημαντικά εδαφικά οφέλη στο Αζερμπαϊτζάν. «Υπάρχουν ακόμα πολλά ερωτήματα που απαιτούν διευκρίνιση από τους Ρώσους, σχετικά με τις παραμέτρους αυτής της συμφωνίας, και ιδίως για το ρόλο των Τούρκων», δήλωσε ένας ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ, που συνταξιδεύει με τον Μάικ Πομπέο, μιλώντας σε δημοσιογράφους.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έφτασε σήμερα το απόγευμα στην Κωνσταντινούπολη, όπου αναμένεται να συναντηθεί με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, στον δεύτερο σταθμό της περιοδείας του στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Δεν αναμένεται να συναντηθεί με Τούρκους αξιωματούχους κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη χώρα, με την Άγκυρα να έχει εκφράσει την οργή της για την συμπερίληψη από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ του ζητήματος των «θρησκευτικών ελευθεριών» στην ατζέντα της επίσκεψης Πομπέο.