Φρένο στην οικοδομή βάζει η αύξηση του κόστους! Θα ανεβούν οι τιμές κατοικιών — Ιδιωτικό χρέος: Ο μέγας βραχνάς των 250 δισ. που πνίγει τους πολίτες — Πώς κινούνται οι τιμές των εμπορικών χώρων στη Θεσσαλονίκη

Εργάτες οικοδομών που εργάζονται σκληρά Εκδοτική Στοκ Εικόνες - εικόνα από : 28098648

Πλησιάζει σε διψήφιο ποσοστό ο ρυθμός ανόδου των τιμών στα υλικά.

Να φρενάρει το ράλι της οικοδομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα απειλεί η πρωτοφανής άνοδος των τιμών των υλικών οικοδομής, που ξεκίνησε πριν το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία και επιταχύνεται.

Το νέο σκηνικό που διαμορφώνει ο πόλεμος, με πρόσθετες αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος και νέες ανατιμήσεις σε υλικά που εξαρτώνται από την παγκόσμια αγορά, εκφράζονται φόβοι ότι θα ανακόψει τους επόμενους μήνες την ισχυρή δυναμική ανάκαμψης της οικοδομικής δραστηριότητας.

Όπως σημειώνει η Alpha Bank, ο Δείκτης Τιμών Υλικών Κατασκευής Νέων Κτιρίων Κατοικιών αυξήθηκε κατά 9%, σε ετήσια βάση, τον Φεβρουάριο του 2022, ενώ, και τους προηγούμενους τρεις μήνες, η ετήσια αύξηση ξεπέρασε το 7%. Από τις επιμέρους κατηγορίες του δείκτη, τις μεγαλύτερες ετήσιες αυξήσεις κατέγραψαν τον Φεβρουάριο οι εξής: καύσιμα μηχανημάτων (diesel), ηλεκτρική ενέργεια, νερό (44,6%), μεταλλικά υλικά βασικής επεξεργασίας (13,7%), ηλεκτρολογικά υλικά (12,6%) και τεχνητά πετρώδη υλικά (11,5%).

Στα ύψη ο γενικός δείκτης τιμών των υλικών

Η… απογείωση των υλικών οικοδομής
Κατηγορίες υλικών Μεταβολή %
Ηλεκτρική ενέργεια 71,4
Πετρέλαιο κίνησης (Diesel) 26,1
Σίδηρος οπλισμού 19,1
Αγωγοί χάλκινοι 17
Τούβλα 14,2
Σωλήνες χαλκού 12,9
Πλαστικοί σωλήνες 9,6
Θερμαντικά σώματα 8,7
Ξυλεία oικοδομών 8,4
Σωλήνες πλαστικοί, συνθετικοί, ινοτσιμέντου 8,2
Κουφώματα αλουμινίου 7
Πόρτες εσωτερικές 6,6
Παρκέτα 6,6
Εντοιχισμένα ντουλάπια 6,1
Υαλοπίνακες ασφαλείας 6
Έτοιμο σκυρόδεμα 5,9
Παράθυρα ξύλινα 5,8
Τσιμέντο 4,9
Πλαστικό, ακρυλικό, νερού 4,1
Μαρμαρόπλακες 3,4

Παράγοντες της αγοράς εκφράζουν ανησυχία για την επίδραση που θα έχει η αύξηση του κόστους των υλικών κατασκευής στην οικοδομική δραστηριότητα των επόμενων μηνών, καθώς μάλιστα η εξέλιξη αυτή συμπίπτει με την περίοδο της άνοιξης και του καλοκαιριού, όπου είναι εποχικά αυξημένες οι κατασκευαστικές εργασίες.

Βγαίνουν εκτός προϋπολογισμών τα δημόσια έργα

Ήδη, τονίζουν, στον τομέα των μικρών και μεσαίων δημοσίων έργων τα αυξημένα κόστη των υλικών έχουν προκαλέσει «έμφραγμα», με τις εταιρείες να πιέζουν για αναθεώρηση των προϋπολογισμών ή ακόμη και για προσωρινή παύση της εκτέλεσης των έργων, καθώς τα ακριβά υλικά ανατρέπουν πλήρως τους υπολογισμούς, ιδιαίτερα σε έργα που είχαν αναληφθεί με μεγάλες εκπτώσεις.

Στα ιδιωτικά έργα οικοδομής, ανάλογα με τις εξελίξεις που θα υπάρξουν στις τιμές τους επόμενους μήνες, δεν αποκλείεται ακόμη και να «παγώσουν» οικοδομές, στις περιπτώσεις όπου θα εξαντληθεί η αντοχή των ιδιοκτητών στις ανατιμήσεις των υλικών.

Η Alpha Bank σημειώνει ότι το ποσοστό των επιχειρηματιών που εκτιμά ότι οι ελλείψεις υλικού ή/και εξοπλισμού θα περιορίσουν την ιδιωτική οικοδομική δραστηριότητα έχει αυξηθεί σημαντικά, από τον Μάιο του 2021 και μετά. Τον Μάρτιο του 2022, ο σχετικός δείκτης διαμορφώθηκε στις 13 μονάδες, ενώ, από το 2019 μέχρι και τον Απρίλιο πέρυσι, η μέση τιμή του δείκτη ήταν σχεδόν ίση με τη μονάδα.

Προς το παρόν, πάντως, οι προσδοκίες παραμένουν υψηλές στον τομέα της οικοδομής. Η Alpha Bank αναφέρει ότι οι επιχειρηματικές προσδοκίες στις ιδιωτικές κατασκευές (κατασκευή κτιρίων) έδειξαν αντοχή στη διάρκεια της πανδημίας. Κινήθηκαν έντονα πτωτικά, κατά τους πρώτους μήνες της πανδημίας, ενώ εν συνεχεία βελτιώθηκαν και πέρασαν σε θετικό έδαφος τους τελευταίους τέσσερις μήνες του 2021. Τον Μάρτιο του 2022, ο εν λόγω δείκτης διαμορφώθηκε σε 6 μονάδες, βελτιωμένος σημαντικά σε σύγκριση με τον Ιανουάριο (-10 μονάδες), αλλά και με τον Φεβρουάριο (4 μονάδες).

Στον τομέα των κατασκευών και την αγορά ακινήτων στην Ελλάδα, οι συνέπειες των πολεμικών συγκρούσεων στην Ουκρανία αναμένονται, όπως επισημαίνει η Alpha, μέσω:

  • Πρώτον, της ενδεχόμενης αναβολής υλοποίησης επενδυτικών σχεδίων και άμεσων ξένων επενδύσεων, εξαιτίας της αβεβαιότητας που επικρατεί, εξέλιξη που συμπιέζει μεσοπρόθεσμα την προσφορά κατοικιών.
  • Δεύτερον, της ανόδου των τιμών των υλικών κατασκευής και του ενεργειακού κόστους και της ενδεχόμενης μετακύλησης μέρους αυτής στις τιμές κατοικιών, που θα κινηθούν ανοδικά
  • Τρίτον, σε περίπτωση παρατεταμένης πληθωριστικής πίεσης, μέσω της στροφής των επενδυτών από τις κινητές αξίες στα ακίνητα, προκειμένου να προστατευτούν από τον φόβο ενός ισχυρού πληθωρισμού.
    Η τράπεζα εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη ότι οι τρεις ανωτέρω παράγοντες μπορεί να επιβραδύνουν, αλλά δύσκολα θα ανακόψουν την ανοδική πορεία της κατασκευαστικής δραστηριότητας, ενώ δρουν μάλλον αυξητικά επί των τιμών των ακινήτων.

 

Ιδιωτικό χρέος: Ο μέγας βραχνάς των 250 δισ. που πνίγει τους πολίτεςΙδιωτικό χρέος: Ο μέγας βραχνάς των 250 δισ. που πνίγει τους πολίτες

Το ιδιωτικό χρέος είναι 1,7 φορές μεγαλύτερο του ΑΕΠ της χώρας.

Μεγάλο βραχνά για εκατομμύρια πολίτες αποτελεί η εκτόξευση του ιδιωτικού χρέους σε ιδιαιτέρως μεγάλο επίπεδο. Αυτή τη στιγμή, το συνολικό ιδιωτικό χρέος ανέρχεται στα 249 δισ. ευρώ, ήτοι 1,7 φορές μεγαλύτερο του ελληνικού ΑΕΠ, κάτι το οποίο προκαλεί πολύ μεγάλη ανησυχία, ιδίως σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια «τρώει» τα εισοδήματα των πολιτών με μεγάλη ταχύτητα. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η ελληνική οικονομία οδεύει σε ιδιαιτέρως δύσβατο μονοπάτι, καθότι οι πολίτες βλέπουν την ολοένα και μεγαλύτερη μείωση του εισοδήματός τους, λόγω της ακρίβειας και χωρίς την ουσιαστική στήριξη της κυβέρνησης.

Η ακτινογραφία του ιδιωτικού χρέους

Αναφορικά με το χρέος, αυτό απαρτίζεται από 113 δισ. ευρώ στην εφορία, 41 δισ. ευρώ στα ασφαλιστικά ταμεία, 80 δισ. ευρώ κόκκινα δάνεια σε funds και επιπλέον 15 δισ. προς τράπεζες.

Είναι χαρακτηριστικό πως τα στοιχεία της ΑΑΔΕ έδειξαν ότι τον Ιανουάριο του 2022 οι φόροι που έμειναν απλήρωτοι αυξήθηκαν κατά 803 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο να βρεθεί μια ανάσα από τα 113 δισ. ευρώ. Την ίδια ώρα, σημειώθηκε αύξηση στον αριθμό των οφειλετών στα 4.049.913 άτομα, με τη μεγαλύτερη αύξηση να καταγράφεται στους φορολογούμενους που χρωστούν από 50 έως 500 ευρώ.

Παράλληλα, τα στοιχεία της ΑΑΔΕ τα οποία επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής δείχνουν ότι το 80% του συνολικού χρέους, δηλαδή πάνω από 90 δισ. ευρώ από τα 113 δισ. ευρώ, προέρχεται από 8. 825 φορολογούμενους, που ο καθένας χρωστά πάνω από 1 εκατ. ευρώ και αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,2% του συνόλου των οφειλετών. Μάλιστα 5.378 επιχειρήσεις έχουν ληξιπρόθεσμα φορολογικά χρέη ύψους 66 δισ. ευρώ.

Τι γίνεται στα ταμεία

Την ίδια στιγμή, τα χρέη προς τα ασφαλιστικά ταμεία εκτοξεύτηκαν στα 41 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με την έκθεση του τελευταίου τριμήνου 2021 του ΚΕΑΟ, στο τέλος του Δεκεμβρίου 2021 το συνολικό ποσό των 31,564 δισ. ευρώ σε οφειλές που έχουν ενταχθεί στο ΚΕΑΟ διαμορφώθηκε στα 41,021 δισ. ευρώ, προκαλώντας επιπλέον ανησυχία.

Οι περισσότεροι οφειλέτες (1.948.020 ή το 82,39%) έχουν χρέος έως 15.000 ευρώ. Το 90,55% των οφειλετών (2.141.110 οφειλέτες) έχουν οφειλή έως 30.000 ευρώ ο καθένας. Μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών αφορά 83.436 οφειλέτες, που έχουν οφειλή από 50.000 ώς 100.000 ευρώ (14,28% του τρέχοντος υπολοίπου).

Πήγαν στα funds… δεν εξαφανίστηκαν από τις πλάτες των πολιτών

Από εκεί και πέρα, τα 80 δισ. ευρώ πλησιάζει η ονομαστική αξία των κόκκινων δανείων που διαχειρίζονται οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Παράλληλα, οι τράπεζες στο τέλος του 2021 κατείχαν ένα στοκ κόκκινων δανείων, ανεβάζοντας το σύνολο κοντά στα 95 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, αύξηση κατά 7,538 δισ. ευρώ παρουσίασε κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2021 η ονομαστική αξία των δανείων του ιδιωτικού τομέα του εσωτερικού, τα οποία διαχειρίζονται τα funds.

Από τα δάνεια αυτά, τα στοιχεία της ΤτΕ δείχνουν ότι τα 32 δισ. ευρώ αφορούν σε δάνεια προς επιχειρήσεις, από 29,114 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου.

Ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 1,171 δισ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 11,675 δισ. ευρώ στο τέλος του 4ου τριμήνου του 2021.

Επίσης, η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε κατά 3,454 δισ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 36,037 δισ. ευρώ στο τέλος του 4ου τριμήνου του 2021. Τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 726 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 16,070 δισ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 2,729 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 19,776 δισ. ευρώ.

 

Πώς κινούνται οι τιμές των εμπορικών χώρων στη ΘεσσαλονίκηΠαραλία της Θεσσαλονίκης

Ανοδική πορεία για την αγορά ακινήτων στη Θεσσαλονίκη. Οι -μέχρι στιγμής- επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών για τη συμπρωτεύουσα.

Συνεχίζει την ανοδική πορεία η αγορά ακινήτων της Θεσσαλονίκης καθώς σύμφωνα με τα μέχρι τώρα οικονομικά στοιχεία, ο πόλεμος στην Ουκρανία επηρεάζει σε μικρό για την ώρα βαθμό τις επενδυτικές τάσεις στην πόλη της Θεσσαλονίκης.

Η αγορά εμπορικών ακινήτων σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, εκτιμάται ότι θα παραμείνει σταθερή με προοπτικές για ανοδική πορεία το 2022, κάτι το οποίο όμως δεν αποκλείεται να επηρεαστεί στο άμεσο μέλλον σε κάποιο βαθμό από τις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν στο θέμα της Ουκρανίας.

Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι στον τομέα των ακινήτων υπάρχει πάντα μια καθυστέρηση χρονικά στις αντιδράσεις της αγοράς σε ότι αφορά τις διάφορες κρίσεις που προκύπτουν, κάτι το οποίο δίνει κάποιο περιθώριο για να φανεί αν η πολεμική σύγκρουση στα εδάφη της Ουκρανίας θα επηρεάσει αρνητικά την εγχώρια αγορά ακινήτων ή όχι, ανάλογα πάντα με το πόσο θα διαρκέσει η κρίση.

Εκτιμητές της αγοράς ακινήτων ωστόσο τονίζουν ότι η πληθώρα έργων τα οποία λαμβάνουν χώρα στην πόλη ή πρόκειται να υλοποιηθούν άμεσα, όπως το έργο του μετρό της Θεσσαλονίκης, έχουν δώσει μια νέα ανάσα ανάκαμψης στην Θεσσαλονίκη και την έχουν καταστήσει ελκυστική σε μεγάλο αριθμό ξένων επενδυτών.

Επίσης η σπουδαία γεωγραφική της θέση στα Βαλκάνια που την έχουν καταστήσει οικονομικό και εμπορικό κόμβο της περιοχής, σε συνδυασμό με τα νέα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, προσδίδουν νέα αξία στα ακίνητα της πόλης και κυρίως στα εμπορικά ακίνητα της.

Αξίζει να σημειωθεί ότι σε ότι αφορά τα καταστήματα στη Θεσσαλονίκη, σημειώνεται χάσμα στις τιμές των καταστημάτων που βρίσκονται σε κεντρικούς εμπορικούς δρόμους και στα καταστήματα που βρίσκονται τις υπόλοιπες περιοχές της Θεσσαλονίκης.

Το ύψος των ενοικίων ανά περιοχή

Σε ότι αφορά την ενοικίαση καταστημάτων, σε περιοχές όπως το εμπορικό κομμάτι της οδού Τσιμισκή κυμαίνονται από τα 90 ευρώ έως τα 130 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Στο υπόλοιπα τμήμα της οδού Τσιμισκή οι τιμές ενοικίασης πέφτουν στα 35 έως 55 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Ακόμα χαμηλότερες τιμές ενοικίασης σημειώνονται και στα υπόλοιπα τμήματα της Θεσσαλονίκης που δεν εντάσσονται στις λεγόμενες εμπορικές περιοχές.

Οι τιμές αγοράς εμπορικού ακινήτου στον εμπορικό δρόμο της Τσιμισκή κινούνται στα 20.000 ευρώ μέχρι και 30.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Παραδείγματα της αγοράς στη Θεσσαλονίκη αυτή την στιγμή σε ότι αφορά τιμές ενοικίασης είναι ακίνητα όπως κατάστημα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης στα γνωστά Λαδάδικα, το οποίο είναι 160 τετραγωνικών μέτρων και ενοικιάζεται στα 18.75 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Πλησίον της Τσιμισκή, στο ιστορικό κέντρο της πόλης, κατάστημα 92 τετραγωνικών μέτρων, ισόγειο, ενοικιάζεται στα 51 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Στην περιοχή του Λευκού Πύργου στην Παλιά Παραλία, κατάστημα 240 τετραγωνικών μέτρων, ισόγειο με δυνατότητα τραπεζοκαθισμάτων, ενοικιάζεται στα 16.67 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Στην Άνω Τούμπα της Θεσσαλονίκης, κατάστημα το οποίο είναι 165 τετραγωνικών μέτρων, ημιυπόγειο, του 1975, πωλείται στα 345.45 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Σε ότι αφορά τις πωλήσεις εμπορικών ακινήτων, χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ακίνητα όπως κατάστημα επί της Τσιμισκή ισόγειο το οποίο είναι νοικιασμένο, είναι 101 τετραγωνικά μέτρα, δύο δωματίων και πωλείται στα 32.673 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Στην οδό Μητροπόλεως στο ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης, κατάστημα 112 τετραγωνικών μέτρων, τεσσάρων δωματίων, ισόγειο, πωλείται στα 15.179 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Κατάστημα στην περιοχή Νέα Παραλία, 193 τετραγωνικών μέτρων, ισόγειο πωλείται στα 1.476 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Στην περιοχή Κάτω Τούμπα, κατάστημα 481 τετραγωνικών μέτρων, ισόγειο, πωλείται στα 623 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.

Να σημειωθεί ωστόσο ότι σημειώνονται αποκλίσεις ανά περιοχή στην ευρύτερη περιοχή του νομού Θεσσαλονίκης στα εμπορικά ακίνητα καθώς κάποιες περιοχές θεωρούνται βιομηχανικές ζώνες παραδοσιακά ενώ άλλες αυστηρά οικιστικές οδηγώντας τις αντικειμενικές αξίες σε διαφορετικά ύψη.