Υπερβατική ομορφιά

Υπερβατική ομορφιά

Τα εντυπωσιακά κτιριακά συγκροτήματα της Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ή Μεγάλου Μετεώρου πόζαραν από διαφορετικές γωνίες ντυμένα στα λευκά

Τα απόκοσμα βράχια των Μετεώρων, τα παμπάλαια μοναστήρια που αιωρούνται στο κενό, το Καστράκι με τα αρχοντόσπιτά του, η Καλαμπάκα με τους θρύλους και τις ιστορίες, μοιάζουν τόσο αλλιώτικα όταν το χιόνι σκεπάσει τις στέγες και στολίσει τα βράχια με τα εξαγνιστικά λεύκα του πέπλα

Με λιακάδα ή βροχή, με βαριά ομίχλη στον ορίζοντα ή με τον ήλιο να λάμπει στο στερέωμα, ένα καλοκαιρινό απομεσήμερο ή ένα φθινοπωρινό δειλινό… όποτε και να βρεθείς εδώ, το τοπίο των Μετεώρων κυριολεκτικά σε συγκλονίζει!!

Ανεξάρτητα από τις θρησκευτικές σου πεποιθήσεις, αρκεί λίγο να σταθείς στη σκιά των βράχων-πύργων, να στρέψεις τα μάτια στον ουρανό και να ατενίσεις τις σκήτες, τις κεραμοσκεπές των μοναστηριών, το στρογγυλεμένο τελείωμα των βράχων για να νιώσεις το υπερβατικό μεγαλείο αυτού του μοναδικού τόπου!

Οι θεόρατοι βράχοι ορθώνουν το ανάστημά τους κάθετα στη δυτική άκρη της θεσσαλικής πεδιάδας και κυριολεκτικά μαγνητίζουν το βλέμμα. Δεν υπάρχει περίπτωση να περάσεις από εδώ και να μη μείνεις έκθαμβος με τους εκπληκτικούς αυτούς γεωλογικούς σχηματισμούς.

Επειτα από πολλά χρόνια έτυχε να βρεθώ ξανά στην περιοχή των Μετεώρων, αμέσως μετά το πέρασμα μιας ισχυρής κακοκαιρίας που έδωσε πολλά χιόνια στην περιοχή. Το θέαμα που αντίκρισα ήταν στην κυριολεξία εξωπραγματικό. Σαν να ήταν η πρώτη φορά! Το σκηνικό του χιονιά ξεδιπλωνόταν μπροστά στα μάτια μου σαν εικονογράφηση αλλόκοτου, μεσαιωνικού παραμυθιού που σου ξυπνά συναισθήματα δέους, ταπεινότητας και συνάμα θαυμασμού.

Μια σύντομη ματιά στην Ιστορία

Το ιδιαίτερο αυτό τοπίο γεννήθηκε έπειτα από έντονες ανακατατάξεις του φλοιού της γης, στα βάθη του γεωλογικού χρόνου, τότε που ο θεσσαλικός κάμπος ήταν μια κλειστή ρηχή θάλασσα. Εκείνη την εποχή τα βράχια των Μετεώρων κολυμπούσαν σε αυτά τα αρχέγονα νερά σαν μικρά νησιά. Οταν η θάλασσα μετατράπηκε σε πεδιάδα και καθώς τα νερά της έβρισκαν διέξοδο προς το Αιγαίο, με την πάροδο των χιλιετιών, τα φυσικά φαινόμενα σμίλευσαν το σχήμα των ογκόλιθων. Κάπως έτσι γεννήθηκαν τα Μετέωρα που βλέπουμε σήμερα.

Είναι λοιπόν φυσικό ο απόκοσμος αυτός φυσικός χώρος να προσέλκυσε χριστιανούς ασκητές από όλη τη Βαλκανική χερσόνησο. Πριν ακόμα κτιστούν τα μοναστήρια, κάπου στον 12ο αιώνα, στις κορφές και στις σχισμές των βράχων στήθηκαν οι πρώτες σκήτες των μοναχών. Αργότερα ιδρύθηκαν οι πρώτες μοναστικές κοινότητες φθάνοντας τις είκοσι τέσσερεις, τον 14ο αιώνα. Ετσι δημιουργήθηκε η μοναστηριακή πολιτεία των Μετεώρων που έφτασε στο απόγειο της ακμής της μεταξύ του 15ου και 16ου αιώνα. Τα Μετέωρα έχουν χαρακτηριστεί από την UNESCO «Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς».

Ενα Καστράκι στα ριζά των βράχων

Το Καστράκι είναι το χωριό των Μετεώρων που κυριολεκτικά ζει στη σκιά των υπερβατικών βράχων. Με την πάροδο των χρόνων και την ανάδειξη των Μετεώρων ως δημοφιλούς τουριστικού προορισμού, ο οικισμός μεγάλωσε, επεκτάθηκε και εκσυγχρονίστηκε. Ομως ο πυρήνας του χωριού, το παλιό Καστράκι ή παλιό χωριό όπως το λένε οι ντόπιοι, μοιάζει με μικρή ζωγραφιά καθώς το βλέπεις να ακουμπά τα πετρόσπιτά του στη ρίζα των κάθετων βράχων.

Η βόλτα μου στο χιονισμένο Καστράκι ξεκίνησε από τον εντυπωσιακό ναό του Αγίου Αθανασίου που δεσπόζει στην άκρη του παλιού χωριού, κοντά στο ενδιαφέρον «Μουσείο Γεωλογικών Σχηματισμών των Μετεώρων», το οποίο στεγάζεται στο ανακαινισμένο κτίριο του παλιού δημοτικού σχολείου. Από εδώ, το κεντρικό καλντερίμι ανηφορίζει για την καρδιά του παλαιού οικισμού. Οταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από το μηδέν, ο περίπατος θέλει προσοχή, αφού το απάτητο χιόνι και ο πάγος δυσχεραίνουν τις μετακινήσεις. Ομως αυτό είναι που δίνει και μια ιδιαίτερη γοητεία στο όλο εγχείρημα.

Αξίζει να περπατήσει κανείς ώς την τρίκλιτη βασιλική της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη θέση «Αδράχτι», που δεσπόζει στο ψηλότερο σημείο του χωριού, αγκαλιά με τα βράχια, και να ατενίσει από εδώ το χιονισμένο Καστράκι.

Ο γύρος των χιονισμένων Μετεώρων με αυτοκίνητο

Αυτή είναι μια διαδρομή που αξίζει να σημειώσετε στο ταξιδιωτικό σας ημερολόγιο. Οταν επιτέλους βγούμε από αυτήν τη δυσχερή θέση του εγκλεισμού λόγω της πανδημίας, αν τύχει και βρεθείτε στα χιονισμένα Μετέωρα, θα πρέπει οπωσδήποτε να πάρετε τον ανηφορικό δρόμο που οδηγεί από το Καστράκι στα πιο γνωστά μοναστήρια.

Η ανάβαση ξεκινά από την πλατεία του Καστρακίου και ο δρόμος με συνεχείς στροφές ελίσσεται ανάμεσα σε πλατάνια, ρεματιές και βράχια φέρνοντας τους επισκέπτες σε απόσταση αναπνοής από το προαύλιο των μοναστηριών. Υπάρχει χώρος στάθμευσης και η πρόσβαση μέχρι την είσοδο των περισσότερων μοναστηριών είναι μόλις μερικά μέτρα. Σε κάποιες άλλες μονές, ο επισκέπτης θα χρειαστεί να περπατήσει λίγο περσότερο.

Συνολικά, ο γύρος των Μετεώρων με αυτοκίνητο, ακολουθώντας τη διαδρομή Καστράκι – Καλαμπάκα, δεν είναι περισσότερα από 20 χιλιόμετρα που καλύπτονται περίπου σε 45 λεπτά με τις στάσεις στα διάφορα σημεία αγναντέματος της θέας. Βέβαια, φυσικό ήταν αυτήν τη φορά, με χιονισμένο το οδόστρωμα και τις αλλεπάλληλες ευκαιρίες για στάση και φωτογράφηση, αυτή η σχετικά σύντομη διαδρομή μού πήρε περισσότερο από δύο ώρες για να την ολοκληρώσω.

Τα εντυπωσιακά κτιριακά συγκροτήματα των μοναστηριών πόζαραν από διαφορετικές γωνίες, ντυμένα στα λευκά. Η ενοχλητική κίνηση των άφθονων πούλμαν που μεταφέρουν τους τουρίστες και ανεβοκατεβαίνουν αυτήν τη διαδρομή άλλες εποχές, ήταν ανύπαρκτη και μια γλυκιά χειμωνιάτικη σιγαλιά έντυνε το μοναδικό σκηνικό.

Τι πρέπει να ξέρει ο επισκέπτης

Το σπήλαιο της Θεόπετρας: Κοντά στην Καλαμπάκα βρίσκεται το χωριό Θεόπετρα. Λίγο έξω από τον οικισμό, σε σπηλιά του χαρακτηριστικού βράχου, έχουν βρεθεί σημαντικά ευρήματα που ρίχνουν φως στην περίοδο μετάβασης του προϊστορικού ανθρώπου από τον Νεάντερταλ στον Χόμο Σάπιενς.

Βλαχάβα μια πραγματική αετοφωλιά: Ακολουθώντας τον περιμετρικό δρόμο Καστράκι – Καλαμπάκα, θα δείτε τη διαδρομή που θα σας φέρει στο ορεινό χωριό Βλαχάβα (13 χλμ.), που βρίσκεται σε ύψος 850 μέτρα, απολαμβάνοντας την αφοπλιστική θέα στα κορφοβούνια της Πίνδου.

Το χαλασμένο γεφύρι του Πηνειού: Αντικριστά από τη Θεόπετρα βρίσκεται το χωριό Σαρακήνα, όπου στις όχθες του Πηνειού ποταμού δεσπόζει το εξάτοξο πέτρινο γεφύρι που κατασκευάστηκε το 1520 από τον μητροπολίτη Λαρίσης Βησσαρίωνα Β΄. Σήμερα, από τα αρχικά έξι τόξα της κατασκευής διασώζονται τα τέσσερα, ενώ στη θέση εκείνων που κατέρρευσαν προστέθηκαν, το 1970, δύο τσιμεντένια.

Ανακαλύψτε: Ακολουθώντας από το Καστράκι μονοπάτια που πρόσφατα έχουν καθαριστεί και σηματοδοτηθεί, αξίζει να αναζητήσετε τα άγνωστα μοναστήρια της Υπαπαντής και του Αγίου Νικολάου Μπαντοβάς.

Καλαμπάκα: παλιό και νέο μαζί!

Στη βορειοδυτική άκρη της θεσσαλικής πεδιάδας, στον νομό Τρικάλων, λίγο πριν η οροσειρά της Πίνδου ορθώσει το ανάστημά της και κοντά στην κοίτη του ποταμού Πηνειού, συναντάμε την πολίχνη της Καλαμπάκας που απέχει από την Αθήνα 330 χλμ., από τη Θεσσαλονίκη 225 και από την πρωτεύουσα του νομού, τα Τρίκαλα, 20 χιλιόμετρα.

Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους κοντά στη θέση αυτή υπήρχε η πόλη Αιγίνιον. Αργότερα, στις αρχές του 10ου αιώνα, το Αιγίνιον έγινε γνωστό με την ονομασία Σταγοί. Η σημερινή Καλαμπάκα είναι μια μικρή επαρχιακή πολιτεία, με πληθυσμό κοντά στις 8.000 μόνιμους κατοίκους, έδρα του Δήμου Μετέωρων και σημαντικός τουριστικός πόλος της Θεσσαλίας. Η χιονισμένη Καλαμπάκα ήταν μια πραγματική πρόκληση, λες και με καλούσε να την περπατήσω. Αφήνοντας πίσω τον κεντρικό δρόμο, ανηφόρισα τα δρομάκια που από το σιντριβάνι οδηγούν στις παλιές συνοικίες του Πλατάνου, του Αϊ-Γιάννη του Προδρόμου, του Σωποτού. Είδα θεόρατα παγοκρύσταλλα να κρέμονται από τις χιονισμένες στέγες, το αφράτο χιόνι να σκεπάζει τις αυλές των σπιτιών, κρήνες στολισμένες με λευκά σκουφιά…

Η χειμερινή αυτή βόλτα ολοκληρώθηκε στο προαύλιο της βυζαντινής εκκλησίας της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (11ος αιώνας) που είναι ένας από τους παλαιότερους ναούς της Θεσσαλίας. Από εδώ βλέπεις όλη την πόλη της Καλαμπάκας, την κοιλάδα του Πηνειού και την οροσειρά της Πίνδου να ορθώνεται σαν απροσπέλαστο τείχος στον δυτικό ορίζοντα.


Πληροφορίες για τα μοναστήρια που είναι ανοιχτά στο κοινό

Η μονή Μεταμορφώσεως ή Μεγάλο Μετέωρο είναι το μεγαλύτερο μοναστήρι και ιδρύθηκε τον 14ο αιώνα από τον Αθανάσιο Κοινοβίτη, τον επονομαζόμενο Μετεωρίτη.

Η τριώροφη μονή του Αγ. Νικολάου Αναπαυσά βρίσκεται κοντά στο Καστράκι, έχει αγιογραφηθεί από τον αγιογράφο Θεοφάνους, τον κυριότερο εκπρόσωπο της Κρητικής Σχολής (16ος αι.).

Η μονή Βαρλαάμ χτίστηκε το 1517 στην κορφή ενός βράχου 373 μέτρων ύψους. Για να την επισκεφθείτε, πρέπει να ανεβείτε τα 195 σκαλιά. Ομως αξίζει τον κόπο η όποια ταλαιπωρία.

Οι μονές Ρουσανού (κτίσμα του 1288) και του Αγίου Στεφάνου (κτίσμα του 1192), είναι από τα πιο παλιά μοναστήρια των Μετεώρων και, σήμερα, τα μοναδικά που είναι γυναικεία.

Η μονή Αγ. Τριάδας είναι χτισμένη στην κορφή ενός από τους πιο χαρακτηριστικούς βράχους. Εδώ θα έρθετε ανεβαίνοντας 140 σκαλοπάτια. Αξίζει να δείτε το λαξευμένο στην κοιλότητα του βράχου ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννου.

Συνήθως τα μοναστήρια είναι επισκέψιμα καθημερινά 9.00-13.00 και 15.00-18.00.

Θοδωρής Αθανασιάδης

📍 Κείμενο – φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης / viewsofgreece.gr