Συρία: Ο Ερντογάν προσπαθεί να μην είναι ο μεγάλος χαμένος στη μάχη του Ιντλίμπ – Αρμενία: Ο πρώην πρόεδρος Σερζ Σαρκισιάν ενώπιον της δικαιοσύνης κατηγορούμενος για διαφθορά

Οι δυνάμεις του καθεστώτος του Ασαντ προελαύνουν, οι σύροι πρόσφυγες συγκεντρώνονται στα τουρκικά σύνορα και ο σύμμαχός του, η Μόσχα, φαίνεται ότι του γυρνά την πλάτη: ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντιμετωπίζει μία πραγματική σπαζοκεφαλιά στην προσπάθειά του να μην είναι ο μεγάλος χαμένος στην μάχη του Ιντλίμπ.

Από τις αρχές του Φεβρουαρίου, 17 τούρκοι στρατιώτες σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις του συριακού καθεστώτος στην επαρχία του Ιντλίμπ, τελευταίο προπύργιο των σύρων ανταρτών στην βορειοδυτική Συρία, και πολλά τουρκικά φυλάκια, τα οποία η Άγκυρα θεωρούσε προστατευμένα από τις συμφωνίες με τον ρώσο προστάτη του προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ, βρίσκονται περικυκλωμένα στα εδάφη που έχει καταλάβει η Δαμασκός.

Επιδιώκοντας να εμποδίσει μία νίκη του Ασαντ, του μεγάλου του εχθρού, και ένα νέο κύμα προσφύγων που χτυπούν την πόρτα της Τουρκίας, ο Ερντογάν, η χώρα του οποίου υποστηρίζει ανταρτικές οργανώσεις στην Συρία, απείλησε να εξαπολύσει νέα επίθεση κατά των δυνάμεων της Δαμασκού, εάν δεν υποχωρήσουν από το Ιντλίμπ μέχρι το τέλος του Φεβρουαρίου.

Ομως, την στιγμή που οι σχέσεις με τον ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν διέρχονται περίοδο ισχυρών εντάσεων εξαιτίας των διαφωνιών για την Συρία, μία τέτοια τουρκική επίθεση κατά του συριακού καθεστώτος χωρίς κίνδυνο για σύγκρουση με την Μόσχα ισοδυναμεί για τον Ερντογάν με τον τετραγωνισμό του κύκλου.

Ερντογάν και Πούτιν, πρωταγωνιστές στην συριακή σύρραξη, έφθασαν σε συμφωνία το 2018 στο Σότσι για την εγκαθίδρυση «αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης» στην επαρχία του Ιντλίμπ για τον χωρισμό των θέσεων του καθεστώτος από τις θέσεις των ανταρτικών και τζιχαντιστικών οργανώσεων. Ομως, η διευθέτηση αυτή έγινε συντρίμμια τις τελευταίες εβδομάδες και οι δύο πλευρές επιρρίπτουν η μία στην άλλη την ευθύνη.

Απευθείας σύγκρουση

«Εάν οι δυνάμεις του καθεστώτος Ασαντ δεν αποσυρθούν μέχρι τις προηγούμενες γραμμές τους έως το τέλος του μήνα και εάν στο μεταξύ η Τουρκία και η Ρωσία δεν επιτύχουν συμφωνία, πιστεύω ότι θα γίνουμε μάρτυρες μίας απευθείας σύγκρουσης ανάμεσα στην Τουρκία και το καθεστώς του Ασαντ», εκτιμά ο τούρκος πολιτικός αναλυτής Αλί Μπακίρ.

«Για την Τουρκία, το πρόβλημα δεν θα είναι το καθεστώς της Δαμασκού, αλλά οι Ρώσοι», λέει.

Η Τουρκία ανησυχεί τόσο για την κατάσταση στην τουρκοσυριακή μεθόριο διότι φοβάται την είσοδο νέου κύματος προσφύγων στο έδαφός της.

Η Τουρκία έχει ήδη υποδεχθεί περισσότερα 3,6 εκατομμύρια Σύρους, η παρουσία των οποίων προκαλεί την εχθρότητα της τουρκικής κοινής γνώμης, και επιδιώκει να αμβλύνει το πρόβλημα με την εγκατάσταση μέρους αυτών σε περιοχές της βόρειας Συρίας που ελέγχονται από την Αγκυρα χάρη στις προηγούμενες τρεις επιθέσεις.

«Η είσοδος νέου κύματος προσφύγων θα ήταν το χειρότερο σενάριο για την Τουρκία, και όχι μία απευθείας σύγκρουση με το καθεστώτος της Δαμασκού», θεωρεί ο Αλί Μπακίρ.

Κατά την άποψή του, εάν η Ρωσία και η Τουρκία δεν επιλύσουν τις διαφορές τους για να αναβιώσουν την συμφωνία του Σότσι, η Αγκυρα θα μπορούσε να αποπειραθεί να εγκαταστήσει «μία ζώνη ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων της σε ό,τι απομένει από το Ιντλίμπ, χωρίς αυτό να αποτελέσει αντικείμενο συμφωνίας με την Ρωσία ή με το καθεστώς του Ασαντ». Μία τέτοια ζώνη θα επιτρέψει στην Τουρκία να εγκαταστήσει σε συριακό έδαφος σύρους πρόσφυγες που εγκατέλειψαν τις εστίες τους λόγω των μαχών.

«Ο Ερντογάν γνωρίζει το εχθρικό κλίμα προς τους σύρους πρόσφυγες στην Τουρκία και για τον λόγο αυτόν παρουσιάζει ως σκοπό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Συρία την αποτροπή νέου προσφυγικού κύματος», δηλώνει ο Χαΐντ Χαΐντ, ερευνητής του Chatham House.

«Θεωρεί ότι το πολιτικό κόστος θα είναι υψηλό εάν χάσει πολλούς στρατιώτες χωρίς να καταφέρει να εμποδίσει την είσοδο των προσφύγων στην Τουρκία».

Κατά την άποψή του, μία τουρκική επίθεση κατά των δυνάμεων του καθεστώτος της Δαμασκού «αποτελεί ενδεχόμενο». «Το να επιτραπεί στον Ασαντ να ανακαταλάβει το Ιντλίμπ δεν θα αποτελέσει μόνο πλήγμα στον Ερντογάν στο εσωτερικό, αλλά θα μπορούσε να πλήξει την φήμη της Τουρκίας και την ικανότητά της να επεμβαίνει στρατιωτικά εκτός του εδάφους της».

Για τον αναλυτή, μία τέτοια σύγκρουση δεν θα πλήξει αναγκαστικά την ρωσοτουρκική συμμαχία, καθώς οι δύο χώρες έχουν τα τελευταία χρόνια ενισχύσει σημαντικά την συνεργασία τους, πέραν της Συρίας, στους τομείς της άμυνας και της ενέργειας.

«Η σημερινή συμμαχία ανάμεσα στην Τουρκία και την Ρωσία ξεπερνά το πλαίσιο της Συρίας και για τον λόγο αυτόν κανένας από τους δύο δεν θέλει να την τορπιλίσει, κυρίως στο στάδιο αυτό. Το Ιντλίμπ είναι σημαντικό για την Τουρκία, αλλά δεν θεωρείται λόγος ρήξης», επισημαίνει ο αναλυτής.

 

Αρμενία: Ο πρώην πρόεδρος Σερζ Σαρκισιάν ενώπιον της δικαιοσύνης κατηγορούμενος για διαφθορά

Η δίκη του πρώην προέδρου της Αρμενίας Σερζ Σαρκισιάν, ο οποίος κατηγορείται για ένα σκάνδαλο διασπάθισης δημόσιου χρήματος, αναμένεται να αρχίσει σήμερα στην πρωτεύουσα Γερεβάν, σχεδόν δύο χρόνια μετά τη λαϊκή εξέγερση η οποία τον εξανάγκασε σε παραίτηση.

Σε βάρος του 65χρονου Σαρκισιάν ασκήθηκε δίωξη τον Δεκέμβριο, όταν του απαγορεύθηκε να εγκαταλείψει την επικράτεια της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας του Καυκάσου. Σε περίπτωση καταδίκης του, διατρέχει τον κίνδυνο να του επιβληθεί ποινή κάθειρξης οκτώ ετών.

Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, ο πρώην αρχηγός του κράτους είχε συμμετάσχει στη δημιουργία του μηχανισμού μέσω του οποίου εταιρεία του ιδιωτικού τομέα προμήθευε καύσιμα σε τιμή πολύ υψηλότερη αυτής της αγοράς στο κράτος στο πλαίσιο προγράμματος ενίσχυσης των αγροτών που εφάρμοζε η αρμενική κυβέρνηση.

Τα κέρδη αυτής της απάτης, αξίας σχεδόν 489 εκατ. ντραμς (περίπου 946.000 ευρώ στην τρέχουσα ισοτιμία) μοιράστηκαν σε ανώτερα στελέχη του κρατικού μηχανισμού και επιχειρηματίες, κατά τους εισαγγελείς.

Ενώ οι εισαγγελικοί λειτουργοί δεν έχουν παρουσιάσει έως αυτό το στάδιο καμία απόδειξη που να τεκμηριώνει ότι ο Σαρκισιάν έλαβε προσωπικά μέρος των χρημάτων αυτών, ο πρώην πρόεδρος καταγγέλλει μια δίωξη «κατασκευασμένη» με στόχο «να φιμωθεί η αντιπολίτευση», η οποία θέτει γι’ αυτόν σε κίνδυνο τη δημοκρατία στην Αρμενία.

Η έρευνα σε βάρος του Σαρκισιάν, ο οποίος κράτησε χαμηλό προφίλ μετά την παραίτησή του 2018, τον ξανάφερε στο προσκήνιο και στο επίκεντρο των φραστικών πυρών του πρωθυπουργού Νικόλ Πασινιάν, ο οποίος τον διαδέχθηκε.

Γεννημένος στην περιοχή του Ναγκόρνο Καραμπάχ, στην οποία κυριαρχούν οι αυτονομιστές και η οποία συνεχίζει να βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με το γειτονικό Αζερμπαϊτζάν, ο Σαρκισιάν είχε αναλάβει διάφορα κρατικά αξιώματα πριν γίνει πρόεδρος της χώρας, από το 2008 ως το 2018.

Τον Απρίλιο του 2018, η προσπάθειά του να αναλάβει το αξίωμα του πρωθυπουργού, οι εξουσίες του οποίου ενισχύονταν, πυροδότησε τον ξεσηκωμό της αντιπολίτευσης και διαδηλώσεις δεκάδων χιλιάδων πολιτών εναντίον του.

Η απόπειρα αυτή του Σαρκισιάν, που έφθανε στο τέλος της δεύτερης θητείας του στην προεδρία, προκάλεσε το ξέσπασμα της αγανάκτησης του πληθυσμού της φτωχής χώρας των σχεδόν τριών εκατομμυρίων κατοίκων με εύθραυστη οικονομία και με τη διαφθορά να αποτελεί γάγγραινα για πολλούς τομείς.

Έπειτα από πολλές εβδομάδες μιας ειρηνικής κινητοποίησης στην οποία είχε πρωτοστατήσει ο Πασινιάν, τότε ακόμη βουλευτής, ο Σαρκισιάν αναγκάστηκε να παραιτηθεί, εξέλιξη που γιόρτασαν χιλιάδες πολίτες βγαίνοντας στους δρόμους της πρωτεύουσας Γερεβάν.

Έκτοτε, ο Νικόλ Πασινιάν εξελέγη πρωθυπουργός και άρχισε εκστρατεία εναντίον της διαφθοράς.

Αφού ξεκίνησε την καριέρα του στο Κομμουνιστικό Κόμμα, ο Σαρκισιάν απέκτησε φήμη όταν εντάχθηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 στις τάξεις των αρμένιων αυτονομιστών που μάχονταν εναντίον του στρατού του Αζερμπαϊτζάν στο Ναγκόρνο Καραμπάχ.

Η σύρραξη αυτή έχει στοιχίσει πάνω από 30.000 ζωές. Κατά μήκος του μετώπου, οι φονικές ανταλλαγές πυρών συνεχίζουν να είναι συχνές.

Το 2008, η εκλογική νίκη του Σαρκισιάν ακολουθήθηκε από επεισόδια ανάμεσα στην αστυνομία και υποστηρικτές της αντιπολίτευσης που κατήγγειλαν νοθεία. Στα επεισόδια εκείνα, που συγκαταλέγονται στα χειρότερα της σύγχρονης ιστορίας της Αρμενίας, είχαν χάσει τη ζωή τους δέκα άνθρωποι, ανάμεσά τους δύο αστυνομικοί.

Στη διάρκεια των δύο θητειών του, ο Σαρκισιάν ασκήθηκε στον ρόλο του ισορροπιστή μεταξύ Δύσης και Μόσχας. Το 2013, έπειτα από μια συνάντησή του με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, είχε αρνηθεί να υπογράψει τη συμφωνία σύνδεσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που το Γερεβάν και οι Βρυξέλλες διαπραγματεύονταν επί χρόνια, και επέλεξε την Ευρασιατική Οικονομική Ένωση που προωθούσε το Κρεμλίνο.

Στην έναρξη της πρώτης του θητείας, ο Σερζ Σαρκισιάν είχε επίσης αποπειραθεί — μάταια — να προχωρήσει στην εξομάλυνση της σχέσης της χώρας του με την Τουρκία, που συνεχίζει να δηλητηριάζει το ζήτημα της γενοκτονίας των Αρμενίων από τους Οθωμανούς κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ακόμη ένας πρώην πρόεδρος της Αρμενίας, ο Ρόμπερτ Κοτσαριάν, είναι επίσης αντιμέτωπος με ποινική δίωξη: τον βαρύνουν υποψίες ότι είχε διαπράξει νοθεία στις εκλογές του 2008 προς όφελος του διαδόχου του Σερζ Σαρκισιάν.