Σκάνδαλο υποκλοπών: Η κυβέρνηση κρατάει την ανάσα της — Υποκλοπές, νομοσχέδιο: Διστακτική, εν όψει πολιτικής απομόνωσης στην Βουλή, η κυβέρνηση

Στην τελευταία σκηνή της ταινίας «Underground» του Εμίρ Κουστουρίτσα ένα κομμάτι γης, πάνω στο οποίο διεξάγεται ένα γαμήλιο γλέντι, αποκόπτεται και αρχίζει να ταξιδεύει στο νερό. Αυτή ακριβώς είναι η εικόνα της κυβέρνησης Μητσοτάκη σχετικά με τις υποκλοπές. Παριστάνει πως δεν συμβαίνει απολύτως τίποτα την ώρα που την περικυκλώνει μια θάλασσα αντιδράσεων για τα όσα έρχονται στο φως, αλλά και για τις ανεκδιήγητες μεθοδεύσεις συγκάλυψης. Αντιδράσεις όχι μόνο από την αντιπολίτευση, αλλά και από σχεδόν το σύνολο του νομικού κόσμου, το Ευρωκοινοβούλιο και την Επιτροπή PEGA που ερευνά τη χρήση κακόβουλων λογισμικών σε πέντε ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και από το εσωτερικό της γαλάζιας παράταξης. Και το τελευταίο ίσως πιέζει περισσότερο από όλα την κυβέρνηση, καθώς μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, στην οποία, τις επόμενες ημέρες, αναμένεται να κριθούν πολλά.

Δημοσιότητα, επίκληση απορρήτου και βίαιες προσαγωγές

Επειτα από μια μακρά παρελκυστική τακτική από την πλευρά της κυβερνητικής πλειοψηφίας, η Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας θα συνέλθει τελικά, ύστερα από αίτημα της αντιπολίτευσης, μεθαύριο Δευτέρα. Από αυτούς που έχουν κληθεί να καταθέσουν σχετικά με το λογισμικό Predator έχει ήδη διαρρεύσει ότι σκοπεύει να προσέλθει ο Γρ. Δημητριάδης. Παρά τις δημοσιογραφικές πληροφορίες που τον εμφάνιζαν να βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης με το Μαξίμου, ο ανιψιός και πρώην δεξί χέρι του Μητσοτάκη δεν αναμένεται να εκθέσει συνειδητά την κυβέρνηση. Έχει όμως μεγάλο ενδιαφέρον το πώς θα υπερασπιστεί, μετά τις πρόσφατες αποκαλύψεις, τον παλιότερο ισχυρισμό του πως οι κρατικές υπηρεσίες δεν έχουν την παραμικρή σχέση με το Predator.

Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, ήταν άγνωστο το τι σκόπευαν να κάνουν οι υπόλοιποι τρεις που έχουν κληθεί, οι επιχειρηματίες Γ. Λαβράνος και Φ. Μπίτζιος και ο Ισραηλινός Τ. Ντίλιαν. Σε περίπτωση που δεν προσέλθουν, η αντιπολίτευση θα ζητήσει τη βίαιη προσαγωγή τους βάσει του Κανονισμού της Βουλής, πράγμα που η κυβέρνηση επιθυμεί διακαώς να αποφύγει.

Υπάρχουν ακόμα δύο κρίσιμα ζητήματα επί της διαδικασίας: το ένα είναι αν η συνεδρίαση της Επιτροπής θα είναι μυστική, όπως επιδιώκει η κυβέρνηση. Εδώ η αντιπολίτευση απαντά ότι το θέμα του παράνομου λογισμικού δεν αφορά ούτε την ΕΥΠ ούτε την εθνική ασφάλεια, συνεπώς δεν υπάρχει κανένας λόγος η συνεδρίαση να μην είναι δημόσια και να μην μεταδοθεί από το Κανάλι της Βουλής. Το δεύτερο είναι το αν η Επιτροπή θα επιτρέψει στον Γρ. Δημητριάδη να επικαλεστεί το απόρρητο ώστε να μην απαντήσει σε ερωτήσεις, όπως έγινε στην προηγούμενη συνεδρίαση, στις αρχές του περασμένου Σεπτεμβρίου.

Οι διαφοροποιήσεις εντός Ν.Δ. και η εκπαραθύρωση Τζαβάρα

Ολα αυτά θα κριθούν επί της διαδικασίας, στην αρχή της συνεδρίασης της Επιτροπής, και εδώ είναι το σοβαρό πρόβλημα για την κυβέρνηση. Γιατί αρκεί η διαφοροποίηση ενός βουλευτή της πλειοψηφίας για να ανατραπεί ο συσχετισμός, που σήμερα είναι 10-9 υπέρ της Ν.Δ. Υπό το κράτος αυτού του πανικού η κυβέρνηση προχώρησε την Παρασκευή το απόγευμα στην άκομψη και πανικόβλητη εκπαραθύρωση του Κώστα Τζαβάρα από την Επιτροπή, επικαλούμενη, για λογαριασμό του, λόγους υγείας, την ώρα που ο ίδιος το μάθαινε από τους δημοσιογράφους. Μέχρι εκείνη την ώρα παρέμενε ανοιχτό το πώς σκοπεύει να διαχειριστεί την Όλγα Κεφαλογιάννη, η οποία φροντίζει τις τελευταίες ημέρες να υπενθυμίζει μεγαλοφώνως τη δική της διαφοροποίηση, κάνοντας την κυβέρνηση να κρατάει την ανάσα της. Υπενθυμίζεται ότι ένας τρίτος βουλευτής της Ν.Δ. στην Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας, ο Ανδρέας Κουτσούμπας, έχει επίσης εκφράσει τη διαφωνία του με την κυβερνητική γραμμή για τις υποκλοπές.

Αναβάλλεται η συζήτηση του νομοσχεδίου

Υπό την πίεση των εξελίξεων αλλά και υπό τον φόβο νέων αποκαλύψεων, η κυβέρνηση δηλώνει τώρα ότι θα μεταθέσει χρονικά την ψήφιση του νομοσχεδίου για τις παρακολουθήσεις, το οποίο αρχικά φερόταν να αποφασισμένη να περάσει με συνοπτικότατες διαδικασίες – «με έναν πόνο» κατά το κοινώς λεγόμενο. Επισήμως, ο λόγος της μετάθεσης είναι «για να ληφθούν υπόψη οι παρατηρήσεις που έχουν κατατεθεί», αλλά αυτό δεν πείθει κανέναν. Η κυβέρνηση έχει αγνοήσει μέχρι σήμερα επιδεικτικότατα την οξύτατη κριτική που άσκησε στο νομοσχέδιο η ΑΔΑΕ, ενώ το περιεχόμενο των διατάξεων είναι σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση από τις παρατηρήσεις της PEGA, τις οποίες ο Γ. Γεραπετρίτης είχε παραστήσει πως αποδέχεται.

Αναζήτηση συγκλίσεων με το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ., μετά την αξιοπρόσεκτα χαλαρή στάση του Ανδρουλάκη, θα μπορούσε ίσως να υπάρξει με την τροποποίηση κάποιων προκλητικών διατάξεων, όπως το μπλοκ στην ενημέρωση των παρακολουθούμενων για τρία χρόνια. Μια τέτοια σύγκλιση θα ήταν σημαντική ανάσα για την κυβέρνηση και καθοριστική για το ξέπλυμα του νομοσχεδίου, αλλά γι’ αυτό δεν χρειάζεται αναβολή της συζήτησης. Ο πραγματικός λόγος της μετάθεσης φαίνεται να είναι η έλλειψη προθυμίας του Μητσοτάκη να έρθει στη Βουλή και να αναμετρηθεί με τον Τσίπρα για τις υποκλοπές – όπως έχει επιβεβαιωθεί με την άρνησή του να απαντήσει σε τέσσερις συνεχόμενες ερωτήσεις του αρχηγού της αντιπολίτευσης. Ο Μητσοτάκης θα περιμένει τις νέες αποκαλύψεις, την ομιλία Σαμαρά στις 7 Δεκεμβρίου, και θα αποφασίσει τι θα κάνει στη συνέχεια. Ήδη τα σενάρια των εκλογών φουντώνουν και αυτό ίσως επηρεάσει την ψήφιση του νομοσχεδίου.

Άγγελος Τσέκερης 

 

Υποκλοπές – νομοσχέδιο: Διστακτική, εν όψει πολιτικής απομόνωσης στην Βουλή, η κυβέρνησηΚοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ στη ΒουλήΚοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ στη Βουλή  

Ασαφές το χρονοδιάγραμμα της ψήφισης του νομοθετήματος ενώ αναζητείται εξωραϊσμός δίχως να αλλάξει η ουσία του. Για συσκότιση του σκανδάλου μιλά η αντιπολίτευση, επικρίνουν ΑΔΑΕ και συνταγματολόγοι.

Θολό παραμένει το τοπίο σχετικά με τους χρόνους και την διαδικασία ψήφισης του νομοσχεδίου για τις προϋποθέσεις άρσης του απορρήτου των επικοινωνιών και της ΕΥΠ που έχει καταθέσει η κυβέρνηση.

Ήδη έχει εκπνεύσει η (σύντομη μόλις μίας εβδομάδας) ανάρτηση του νομοσχεδίου για διαβούλευση ενώ οι διατάξεις του εγκρίθηκαν από το υπουργικό Συμβούλιο. Όπως όλα δείχνουν όμως η κυβέρνηση προσμετρά την προοπτική να βρεθεί απομονωμένη από σύσσωμη την αντιπολίτευση και όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς στην κοινοβουλευτική διαδικασία.

Θυμίζουμε ότι τις διατάξεις του νομοθετήματος έχει ήδη καταδικάσει ο ΣΥΡΙΖΑ μιλώντας για νομοσχέδιο που θα αφήσει στο σκοτάδι το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων οδηγώντας την χώρα σε εκλογές με το ζήτημα αυτό να παραμένει σε εκκρεμότητα. Ιδίως με την διάταξη που προβλέπει 3ετία προκειμένου ένα παρακολουθούμενο πρόσωπο από την ΕΥΠ να πληροφορηθεί τους λόγους.

Το ΠΑΣΟΚ έχει εκφράσει με σαφήνεια την πρόθεσή του να καταψηφίσει το νομοσχέδιο, παραθέτοντας μάλιστα σε πρόσφατη συνέντευξη τύπου την δική του νομοθετική πρόταση, την οποία προσωπικά παρουσίασε ο ίδιος ο Νίκος Ανδρουλάκης.

Το νομοσχέδιο έχει ήδη δεχθεί επικρίσεις από την Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων που διαφωνεί με σειρά άρθρων του ( συγκεκριμένα τα 4,6,8,12,13) εστιάζοντας τόσο στο ζήτημα της 3ετίας, όσο και στα θέματα των προβλεπόμενων διαδικασιών. Τονίζεται επίσης ότι με τις διατάξεις «χορηγείται η δυνατότητα προμήθειας και χρήσης λογισμικών ή συσκευών παρακολούθησης τύπου Pegasus/Predator από κρατικές δομές».

Με τις διατάξεις έχει διαφωνήσει η Ένωση Ποινικολόγων καθώς και σειρά κορυφαίων συνταγματολόγων ανάμεσα τους ο Νίκος Αλιβιζάτος, ο Ξενοφών Κοντιάδης αλλά και ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Σε κοινοβουλευτικό επίπεδο ενώ αρχικά πληροφορίες από το περιβάλλον του Προέδρου της Βουλής μιλούσαν για ψήφιση του νομοθετήματος έως και τις 7 Δεκεμβρίου, αυτές πλέον τίθενται σε αμφιβολία. Σύμφωνα με πληροφορίες στην τελευταία συνεδρίαση της Διάσκεψης των Προέδρων ο Κώστας Τασούλας άφησε ανοιχτά περισσότερα ενδεχόμενα ως προς το χρόνο ψήφισης χωρίς να παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.

Πάντως σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες πρόκειται να ακολουθηθεί η συνηθισμένη διαδικασία (επεξεργασία στην αρμόδια διαρκή επιτροπή, ακρόαση φορέων, ψήφιση στην Ολομέλεια) και όχι κάποια διαδικασία σύντμησης διαδικασιών η επείγοντος-κατεπείγοντος.

Επίσης διαφαίνονται προσπάθειες εξωραϊσμού του νομοσχεδίου, προκειμένου κόμματα της αντιπολίτευσης να ψηφίσουν κάποια από τα άρθρα του, δίχως όμως να αλλάξουν οι ουσιώδεις διατάξεις του. Στην τελευταία ενημέρωση που πραγματοποίησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επισήμανε ότι «στην δημόσια διαβούλευση κατατέθηκαν πολύ αξιόλογες προτάσεις και η Κυβέρνηση θα αξιοποιήσει πολλές από τις προτάσεις αυτές στην κατεύθυνση μιας πληρέστερης πρότασης, πάντοτε στη φιλοσοφία της νομοθέτησης που κάνουμε».

Επισήμανε επίσης πως «κατά τη διάρκεια της συζήτησης στη Βουλή, έχοντας αξιοποιήσει και αρκετές από τις παρατηρήσεις στη διαβούλευση, θα αναδειχθεί, νομίζω, αυτό που η Κυβέρνηση υποστηρίζει από την πρώτη στιγμή, ότι είναι ένα πλήρες συνεκτικό πλαίσιο στην κατεύθυνση αντιμετώπισης διαχρονικών παθογενειών σε όλο αυτό τον τομέα».

Πάντως η κυβέρνηση είναι βέβαιο ότι δεν σκοπεύει να «κάνει πίσω» στο πλέον κομβικό ζητήματα του νομοθετήματος. Αφορά φυσικά τον προαπαιτούμενο χρόνο για την ενημέρωση των προσώπων που έχουν τεθεί υπό παρακολούθηση. Ο Γιάννης Οικονόμου ήταν σαφής ως προς αυτό λέγοντας ότι «η τριετία για την ενημέρωση κάποιου από την ώρα που τελειώνει η νόμιμη επισύνδεση για λόγους εθνικής ασφάλειας δεν είναι μόνο μια πραγματικότητα στην Ελλάδα, ισχύει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

Γεράσιμος Λιβιτσάνος