ΠΟΥ: Οι ανισότητες στους εμβολιασμούς δημιουργούν μια «πανδημία δύο ταχυτήτων» – Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο: Αδιαφάνεια και ανεπάρκεια στη δράση της Frontex

Νέα έκκληση για δωρεές εμβολίων σε φτωχές χώρες αλλά και για διάθεση φέτος του 50% των δόσεων εμβολίων στον μηχανισμό COVAX, απηύθυνε ο Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, ο οποίος μίλησε για μια «πανδημία δύο ταχυτήτων».

Παράλληλα, προειδοποίησε κατά της πρόωρης άρσης των περιοριστικών μέτρων, λόγω της αυξημένης παγκόσμιας μεταδοτικότητας παραλλαγών του νέου κορονοϊού, συμπεριλαμβανομένης της ινδικής παραλλαγής Δέλτα. Όπως είπε, θα μπορούσε να αποβεί καταστροφική για όσους δεν έχουν εμβολιαστεί.

Σε συνέντευξη Τύπου, που παραχώρησε το απόγευμα της Δευτέρας, ο επικεφαλής του ΠΟΥ τόνισε ότι «ολοένα και περισσότερο, βλέπουμε μια πανδημία δύο ταχυτήτων».

«Έξι μήνες μετά τις πρώτες χορηγήσεις εμβολίων για την Covid-19, οι χώρες με υψηλό εισόδημα έχουν χορηγήσει σχεδόν το 44% των δόσεων παγκοσμίως. Οι χώρες με χαμηλό εισόδημα έχουν χορηγήσει μόλις το 0,4% των παγκοσμίων δόσεων. Το πιο απογοητευτικό με αυτά τα στατιστικά στοιχεία είναι ότι δεν έχει αλλάξει η κατάσταση αυτή εδώ και μήνες», συμπλήρωσε.

«Οι ανισότητες στους εμβολιασμούς συνιστούν απειλή για όλες τις χώρες, όχι μόνο για αυτές με λιγότερες δόσεις εμβολίων», είπε, σημειώνοντας πως «η άνιση κατανομή εμβολίων επιτρέπει στον ιό να συνεχίσει να εξαπλώνεται, αυξάνοντας τις πιθανότητες εμφάνισης μιας παραλλαγής που καθιστά τα εμβόλια λιγότερο αποτελεσματικά».

Ο ΠΟΥ ζήτησε από τις παρασκευάστριες εταιρείες εμβολίων για την Covid-19 να διαθέσουν φέτος το 50% των δόσεων εμβολίων στον μηχανισμό COVAX, που δημιουργήθηκε για να εξασφαλιστεί πιο δίκαιη κατανομή των εμβολίων, ειδικά σε χώρες με χαμηλότερα εισοδήματα.

Μέχρι τις 4 Ιουνίου, ο COVAX είχε παραδώσει περισσότερες από 80 εκατομμύρια δόσεις σε 129 χώρες και εδάφη. Πολύ λιγότερες από το αναμενόμενο.

Ο Τέντρος εξέφρασε την ελπίδα ότι θα καθοριστούν μονάδες παραγωγής εμβολίων στην Αφρική και πως κάποιες από αυτές θα είναι κοντά στο να ξεκινήσουν την παραγωγή μέχρι τα τέλη του 2021.

Ενώ δεν ανέφερε συγκεκριμένα αφρικανικές χώρες, σύμφωνα με το Reuters η Σενεγάλη ενδέχεται να αρχίσει να παράγει εμβόλια για την Covid-19 το επόμενο έτος βάσει μιας συμφωνίας με τη βελγική εταιρεία βιοτεχνολογίας Univercells, με στόχο την τόνωση των φιλοδοξιών της Αφρικής για την παρασκευή φαρμάκων.

Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ κάλεσε παράλληλα εταιρείες όπως η Pfizer και η Moderna, των οποίων τα εμβόλια βασίζονται στη λεγόμενη τεχνολογία mRNA, να μοιράσουν τις γνώσεις τους με την Κοινοπραξία Πρόσβασης στην Τεχνολογία του ΠΟΥ για την Covid-19 (Covid-19 Technology Access Pool) που στοχεύει να βοηθήσει στην επιτάχυνση της μεταφοράς κρίσιμων τεχνολογιών για την καταπολέμηση της πανδημίας.

Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο: Αδιαφάνεια και ανεπάρκεια στη δράση της Frontex

Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο: Αδιαφάνεια και ανεπάρκεια στη δράση της Frontex

Ανεπαρκή βρίσκει τη Frontex το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Σύμφωνα με ειδική έκθεση που δημοσίευσε σήμερα, η Frontex, ο οργανισμός που είναι επιφορτισμένος με τον έλεγχο των συνόρων της ΕΕ, δεν έχει βοηθήσει αποτελεσματικά τα κράτη-μέλη και τις συνδεδεμένες χώρες Σένγκεν στη διαχείρισή τους.

Πιο συγκεκριμένα, οι ελεγκτές κρίνουν ανεπαρκή τη στήριξη που παρέχει για την καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος. Οι ελεγκτές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι δεν έχει εκτελέσει πλήρως την εντολή που έλαβε το 2016, αλλά επίσης αμφισβητούν την ικανότητά της να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στον νέο επιχειρησιακό ρόλο που της έχει ανατεθεί.

Η έρευνα δεν συμπεριλαμβάνει έλεγχο για τις καταγγελίες περί επαναπροωθήσεων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας πρόσφατα. Κι αυτό γιατί, η έρευνα ξεκίνησε το 2019, όταν δεν υπήρχαν ακόμα τέτοιες καταγγελίες. Στο στόχαστρο των ελεγκτών βρέθηκαν οι επιχειρήσεις επιστροφής της Frontex και η διαχείριση της μετανάστευσης στην Ελλάδα και την Ιταλία.

Η έρευνα εστίασε σε τέσσερα στάδια: την παρακολούθηση της κατάστασης, την ανάλυση κινδύνων, την αξιολόγηση τρωτότητας και την επιχειρησιακή απόκριση. Από κοινού, οι δραστηριότητες αυτές αντιπροσώπευαν το 2019 τα δύο τρίτα σχεδόν των επιχειρησιακών δαπανών της.

Το ΕΕΣ παρουσιάζει τις ειδικές εκθέσεις του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της Ε.Ε., καθώς και σε άλλους ενδιαφερομένους, όπως στα εθνικά κοινοβούλια, σε παράγοντες του αντίστοιχου κλάδου και σε εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών. Στη συντριπτική πλειονότητά τους, οι συστάσεις που διατυπώνονται στις εκθέσεις του υλοποιούνται.

Τι λέει η έκθεση

Ο οργανισμός Frontex ιδρύθηκε το 2004 προκειμένου να συμβάλει, από κοινού με τις εθνικές αρχές, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων στα σύνορα της Ε.Ε. – παραδείγματος χάριν, της τρομοκρατίας, της εμπορίας ανθρώπων και της διακίνησης μεταναστών. Σταδιακά, η εντολή του διευρύνθηκε, όπως και ο προϋπολογισμός του (από 19 εκατομμύρια ευρώ το 2006 σε 460 εκατομμύρια ευρώ πέρυσι). Ωστόσο, οι ελεγκτές της Ε.Ε. διαπίστωσαν ότι ο οργανισμός ακόμη δεν υποστηρίζει ικανοποιητικά τα κράτη-μέλη στη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε.

«Η σημασία των καθηκόντων που έχουν ανατεθεί στον Frontex είναι μεγάλη για την καταπολέμηση του διασυνοριακού εγκλήματος και της παράνομης μετανάστευσης στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε.», δήλωσε ο Leo Brincat, μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου και αρμόδιος για την έκθεση. «Ωστόσο, επί του παρόντος, ο οργανισμός δεν ασκεί τα καθήκοντα αυτά κατά τρόπο αποτελεσματικό, κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό δεδομένου ότι του ανατίθενται πρόσθετες αρμοδιότητες».

Το 2016, η Frontex έλαβε σαφή εντολή να στηρίξει τα κράτη-μέλη στην καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος. Ωστόσο, οι ελεγκτές εντόπισαν κενά και ασυνέπειες στο πλαίσιο ανταλλαγής πληροφοριών, οι οποίες δυσχεραίνουν, αφενός, την παρακολούθηση των εξωτερικών συνόρων από τη Frontex και τα κράτη-μέλη και, αφετέρου, την αντίδρασή τους όταν είναι αναγκαίο. Επιπλέον, διαπιστώνει όσον αφορά δραστηριότητες της ανάλυσης, τη μη αναφορά στοιχείων σχετικά με την αποδοτικότητα και το κόστος των δραστηριοτήτων της Frontex. Μολονότι ο οργανισμός παρουσιάζει εκτενή στοιχεία σχετικά με τις δραστηριότητές του, σπανίως αναλύει τις επιδόσεις ή τον αντίκτυπο των δραστηριοτήτων του, όπως δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με το πραγματικό κόστος των κοινών επιχειρήσεών του.

Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι η τελευταία εξωτερική αξιολόγηση του οργανισμού δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2015. Επιπλέον, η έγκριση του νέου κανονισμού που διέπει το έργο της Frontex δεν βασίστηκε στα συμπεράσματα προηγούμενης αξιολόγησης. Ωστόσο, ο εν λόγω κανονισμός τροποποίησε θεμελιωδώς τη δραστηριότητά του, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της από επικουρικό και συντονιστικό σε επιχειρησιακό. Προκειμένου να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της νέας εντολής του, ο οργανισμός θα έχει στη διάθεσή του σταδιακά μέχρι το 2027 έως και 10.000 μέλη επιχειρησιακού προσωπικού (ενώ το προσωπικό του το 2019 αριθμούσε 750 μέλη), αν και δεν είναι ακόμη σαφές ότι αυτά θα είναι σε θέση να λειτουργήσουν όπως προβλέπεται.

Ο προϋπολογισμός του πρόκειται να διπλασιαστεί σε περίπου 900 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Η απόφαση για τη μεγάλη αυτή αύξηση ελήφθη χωρίς να προηγηθούν προσπάθειες προσδιορισμού των αναγκών της Frontex ενόψει της νέας εντολής της ή αξιολόγησης του αντικτύπου της στα κράτη-μέλη. Συνεπεία όλων αυτών, και δεδομένου ότι η Frontex δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της εντολής που της ανατέθηκε το 2016, οι ελεγκτές κρίνουν ότι δεν είναι ακόμη έτοιμος να εκτελέσει αποτελεσματικά την εντολή του 2019.

Εντός του έτους, το ΕΕΣ πρόκειται να δημοσιεύσει επίσης εκθέσεις ελέγχου σχετικά με την πολιτική της Ε.Ε. για την επιστροφή μεταναστών και την καταπολέμηση της διακίνησης μεταναστών.

Μαρία Ψαρά