Ο μάγος του πόντιουμ στη σκιά της Ακρόπολης

Ο μάγος του πόντιουμ στη σκιά της Ακρόπολης

Σύμβολο του διαπολιτισμικού σύγχρονου κόσμου, λατρεμένος μαέστρος του ελληνικού κοινού, θα διευθύνει την Ορχήστρα του Μουσικού Φλωρεντινού Μαΐου στη Δεύτερη Συμφωνία του Μπραμς, με σολίστ τον διάσημο βιολονίστα Πίνχας Ζούκερμαν.

Ένας μάγος του πόντιουμ, ένας πολυδιάστατος βιολονίστας και μια λαμπρή ορχήστρα συναντιούνται στη σκηνή του Ηρωδείου κάτω από την Ακρόπολη και μας θυμίζουν πώς ήταν η ζωή πριν μας απομακρύνει από τα αυτονόητα η πανδημία. Λατρεμένος μαέστρος του ελληνικού κοινού, ο Ζούμπιν Μέτα έρχεται για να γιορτάσει τα 30 χρόνια από την ίδρυση του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και μάλιστα στην πρώτη φορά που ο οργανισμός συμμετέχει στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου με συναυλία κλασικής μουσικής.

Στις 14 Ιουνίου θα διευθύνει την Ορχήστρα του Μουσικού Φλωρεντινού Μαΐου στη Δεύτερη Συμφωνία του Μπραμς, ενώ ο βιολονίστας Πίνχας Ζούκερμαν, γνωστός για την εκφραστικότητα της ερμηνείας του και την απαράμιλλη τεχνική του, θα είναι ο σολίστ στο μοναδικό Κοντσέρτο για Βιολί που έγραψε ο Γερμανός μουσουργός σε όλη του τη ζωή.

«H λέξη “φαινόμενο” ταιριάζει απόλυτα στον Ζούμπιν Μέτα. Δεν υπάρχει πιο αντιπροσωπευτικός όρος για να περιγράψουμε το επίπεδο της τέχνης του», γράφουν συχνά τα πιο έγκυρα Μέσα για τον 85χρονο σήμερα θρύλο του πόντιουμ. Οι Ελληνες μουσικόφιλοι προφανώς δεν αποτελούν εξαίρεση στον τρόπο που αγκαλιάζουν τον πολυβραβευμένο μαέστρο κάθε φορά που επισκέπτεται τη χώρα μας.

Ο Ζούμπιν Μέτα δεν είναι μόνο ένας κορυφαίος αρχιμουσικός με πολύτιμη συμβολή στην τέχνη. Είναι σύμβολο του διαπολιτισμικού σύγχρονου κόσμου και ζωντανή απόδειξη της δύναμης που έχει η μουσική να γεφυρώνει διαφορετικούς πολιτισμούς και να σπάει τα κοινωνικοπολιτικά εμπόδια. Κι είναι επίσης εκείνος που, έχοντας τεράστια αίσθηση της κοινωνικής ευθύνης που του χαρίζει το καλλιτεχνικό του εκτόπισμα, έχει αγωνιστεί για την ειρήνη σε κάθε γωνιά του πλανήτη: από την πατρίδα του την Ινδία μέχρι το Σεράγεβο και τα παλαιστινιακά εδάφη.

Ο χαμογελαστός μαέστρος που γεννήθηκε στη Βομβάη της Ινδίας τον Απρίλιο του 1936 και στα 18 μετακόμισε στη Βιέννη για να σπουδάσει πλάι στον περίφημο δάσκαλο Χανς Σβαρόφσκι, όχι μόνο υπήρξε μουσικός διευθυντής, συμπλήρωσε πέντε δεκαετίες εντατικής δραστηριότητας, αλλά πιθανότατα αποτελεί και τον μαέστρο (αυτού του διαμετρήματος) που έδωσε όλα αυτά τα χρόνια τις περισσότερες ευκαιρίες σε νέους καλλιτέχνες (σολίστ, μαέστρους, συνθέτες). Ο μάγος του πόντιουμ με τη σημαντική μουσικοπαιδαγωγική δράση έχει τη μακροβιότερη και λαμπερότερη καριέρα έχοντας πραγματοποιήσει περισσότερες από 3.000 συναυλίες και στις πέντε ηπείρους.

Για τους μαθητές του είναι παράδειγμα. «Στους νέους δίνω την ίδια συμβουλή που πήρα κι εγώ στη Βιέννη από τον μεγάλο Ολλανό μαέστρο Εντουαρντ βαν Μπέινουμ», λέει. «Οταν κάποτε του είπα “έχω ένα έγγραφο από την Ακαδημία της Βιέννης που επιβεβαιώνει ότι είμαι μαέστρος. Τι κάνω τώρα;”, εκείνος με χτύπησε στον ώμο και μου απάντησε: “Τώρα κολυμπάς”. Στην περίπτωσή μου, η μόνη βοήθεια που μου παρείχε κάποιος στην καριέρα μου ήταν να μου δώσει την ευκαιρία να διευθύνω κάπου για πρώτη φορά. Αν δεν αξιοποιήσεις αυτή την πρώτη φορά, αν δεν προκαλέσεις στους εκατοντάδες ανθρώπους που ήρθαν να σε ακούσουν την επιθυμία να σε ξανακούσουν κανείς δεν σου δίνει δεύτερη ευκαιρία».

Με φανατικό κοινό που τον ακολουθεί πιστά σε όλες του τις εμφανίσεις, ξεχώρισε, ήδη από την αρχή της καριέρας του, διατελώντας μουσικός διευθυντής της Συμφωνικής Ορχήστρας του Μόντρεαλ (1961-1967), της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Λος Αντζελες (1962-1978) και της Φιλαρμονικής της Νέας Υόρκης (1978-1991). Στη συνείδηση του παγκόσμιου κοινού, ο Μέτα έχει συνδέσει για πάντα το όνομά του με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Ισραήλ, επικεφαλής της οποίας ήταν από το 1977 μέχρι και το 2019 (μαζί άλλωστε τους έχουμε απολαύσει σε πολλές sold-out βραδιές στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών).

Αλλά μήπως και στην Ορχήστρα του Φλωρεντινού Μουσικού Μαΐου με την οποία έρχεται στο Ηρώδειο δεν έχει αφήσει το στίγμα του; Κύριος διευθυντής της από το 1985 ο Ζούμπιν Μέτα αλλά και ο Ρικάρντο Μούτι έχουν συμβάλει πολύ στην καλλιτεχνική της άνθηση. Το σύνολο ιδρύθηκε το 1928 από τον διακεκριμένο αρχιμουσικό Βιτόριο Γκούι με το όνομα «Stabile Orchestrale Fiorentina» κι από το ξεκίνημά της είχε έντονη συναυλιακή δραστηριότητα, πλαισιώνοντας ορχηστρικά πολλές παραγωγές όπερας στο Teatro Comunale της Φλωρεντίας. Το 1933, η Ορχήστρα (η οποία έχει και πολυάριθμες, εξαιρετικές ηχογραφήσεις) συνέβαλε στη δημιουργία του υψηλού κύριους Φεστιβάλ του Φλωρεντινού Μουσικού Μαΐου, μιας από τις παλαιότερες καλλιτεχνικές διοργανώσεις της Ευρώπης, από το οποίο και προέρχεται το όνομά της.

Οσο για τον σολίστ του βιολιού και της βιόλας Πίνχας Ζούκερμαν, που συμπληρώνει το αστραφτερό καστ της βραδιάς, είναι αναμφίβολα από τους πιο περιζήτητους και πολυδιάστατους σολίστ της εποχής μας, με εντυπωσιακή δισκογραφία (πάνω από 100 άλμπουμ), ζηλευτή καριέρα πέντε δεκαετιών και ερμηνείες γεμάτες λυρισμό και αψεγάδιαστη μουσικότητα που σου μένουν αξέχαστες.

Ματούλα Κουστένη