Καφές και ημικρανίες: Μια… περίεργη σχέση

Αν πάσχετε τακτικά από ημικρανίες, γνωρίζετε πόσο εξουθενωτικές μπορούν να γίνουν αλλά και να σας βγάλουν εντελώς έξω από το πρόγραμμα προπόνησής σας. Καλό είναι πάντα λοιπόν να γνωρίζετε όλα εκείνα που προκαλούν πονοκέφαλους ώστε να τα αποφεύγετε. Ένα από τα πιο συνηθισμένα είναι η καφεΐνη.

Πρόσφατα, μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «American Journal of Medicine», ασχολήθηκε με την συσχέτιση καφεΐνης και πονοκεφάλων. Οι ερευνητές εξέτασαν 98 άτομα που έπασχαν από χρόνιες ημικρανίες. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με το ιατρικό ιστορικό τους και την τυπική πρόσληψη καφεΐνης από μεριάς τους ενώ επέλεξαν από μια λίστα με κοινά αναφερόμενες αιτίες ημικρανίας – όπως η κατανάλωση καφεΐνης ή η έλλειψη ύπνου- τι πιστεύουν ότι έχει προκαλέσει τους πονοκεφάλους τους στο παρελθόν.

Έπειτα, οι συμμετέχοντες κράτησαν ένα ημερήσιο ημερολόγιο για έξι εβδομάδες, όπου και σημείωναν πράγματα όπως πόσες μερίδες καφεΐνης προσλάμβαναν, πόση σωματική δραστηριότητα περιελάμβανε το ημερήσιο πρόγραμμά τους, ποια ήταν τα επίπεδα στρες και ποια τα προγράμματα ύπνου τους.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι κατανάλωναν τρεις ή περισσότερες μερίδες καφεΐνης ημερησίως είχαν 40% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν ημικρανία είτε εκείνη την ημέρα είτε την επόμενη. Ωστόσο, η κατανάλωση μόνο μιας ή δύο μερίδων καφεΐνης μέσα σε μια ημέρα δεν συσχετίστηκε με ημικρανίες είτε εκείνη την ημέρα είτε την επόμενη.

H καφεϊνη και ο εγκέφαλος

Τα πιο ουσιαστικά ευρήματα έχουν να κάνουν με τη σχέση μεταξύ της καφεΐνης και μιας χημικής ουσίας που βρίσκεται στα κύτταρα του εγκεφάλου που ονομάζεται αδενοσίνη. Η δομή των μορίων καφεΐνης είναι παρόμοια με εκείνη των υποδοχέων αδενοσίνης στον εγκέφαλό σας και έτσι η καφεΐνη «δένει» με την αδενοσίνη, γεγονός που προκαλεί πονοκέφαλο.

«Η καφεΐνη μπορεί να έχει ωφέλιμες αλλά και επιβλαβείς επιδράσεις», επισημαίνει η Ελίζαμπεθ Μοστόφσκι, που πήρε μέρος στη συγγραφή της μελέτης. Για παράδειγμα, ενώ η συγκεκριμένη μελέτη επιβεβαιώνει ότι οι μεγάλες δόσεις καφεΐνης οδηγούν σε ημικρανίες, οι χαμηλότερες δόσεις καφεΐνης χρησιμοποιούνται ακόμα και σε ορισμένα φάρμακα για να ανακουφίσουν από τον πονοκέφαλο. Οι ερευνητές πιστεύουν πως κατά συνθήκη η καφεΐνη μπορεί τόσο προκαλέσει πονοκέφαλο όσο και να ανακουφίσει από αυτόν και σε αυτό παίζουν μεγάλο ρόλο στοιχεία όπως η δόση, η συχνότητα και η συνήθεια.

Για παράδειγμα, για εκείνους που συνήθως έπιναν λιγότερο από μία μερίδα καφεΐνης την ημέρα, οι δύο ή οι περισσότερες μερίδες ήταν επιβλαβείς. Αλλά μπορεί να γίνει και το αντίστροφο: η συστηματικά μεγάλη πρόσληψη καφεΐνης και στη συνέχεια, η απόσυρση από αυτήν, μπορεί επίσης να προκαλέσει πονοκέφαλο.

Με άλλα λόγια, τα πάντα έχουν να κάνουν με το μέτρο: μια μέτρια πρόσληψη καφεΐνης καθημερινά και η εκπαίδευση του οργανισμού σε αυτή, μπορεί όχι απλά να μην σας προκαλεί πονοκεφάλους αλλά να σας προστατεύει και από αυτούς.