Θα κόψει η Gazprom το φυσικό αέριο και στην υπόλοιπη Ευρώπη; — Ψυχρολουσία κυβέρνησης στο ενεργειακό: Οι εταιρείες εξορύξεων εγκαταλείπουν την Ελλάδα

Οι αντοχές της Ευρώπης και το ρωσικό φυσικό αέριο - Ειδήσεις - νέα - Το  Βήμα Online

Μετά το ρωσικό μπλόκο στη διανομή φυσικό αερίου σε Πολωνία και Βουλγαρία, εκφράζονται έκδηλα οι φόβοι -από πλευράς Κομισιόν- επέκτασης της διακοπής αερίου ακόμα και σε Γερμανία, Ουγγαρία και Σερβία, το οποίο διέρχεται μέσω της Πολωνίας και της Βουλγαρίας.

Συγκεκριμένα, είχε προηγηθεί ανακοίνωση της Gazprom σύμφωνα με την οποία «η Βουλγαρία και η Πολωνία είναι χώρες διέλευσης. Σε περίπτωση μη εγκεκριμένης παρακράτησης του ρωσικού φυσικού αερίου που διέρχεται προς τρίτες χώρες, οι διερχόμενες ποσότητες θα μειωθούν κατ’ αναλογία».

Σημειώνεται ότι πράγματι η Βουλγαρία μεταφέρει ρωσικό αέριο μέσω του αγωγού Turk Stream προς τη γειτονική Σερβία και από εκεί στην Ουγγαρία. Μετά την κίνηση της Ρωσίας όμως, ο υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας, Αλεξάντερ Νικόλοφ δήλωσε πως η Σόφια θα επανεξετάσει όλα τα υφιστάμενα συμβόλαιά της με την Gazprom. Ωστόσο, όπως τόνισε, «Η Βουλγαρία είναι ένας πιστός εταίρος όλων των γειτονικών χωρών. Η Βουλγαρία δεν είναι Ρωσία. Όταν μπορούμε, βοηθούμε όλους τους γείτονές μας».

Θα κόψει η Gazprom το φυσικό αέριο και στην υπόλοιπη Ευρώπη;

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δηλώνει ψύχραιμη, τονίζοντας για την ΕΕ ότι «είχε προετοιμασθεί» για την διακοπή της προμήθειας φυσικού αερίου και ετοιμάζει «μία συντονισμένη απάντηση».

«Η ανακοίνωση της Gazprom αποτελεί μία νέα απόπειρα της Ρωσίας να μας εκβιάσει με το φυσικό αέριο. Είμαστε προετοιμασμένοι για το σενάριο αυτό. Προετοιμάζουμε την συντονισμένη ευρωπαϊκή μας απάντηση. Οι Ευρωπαίοι μπορούν να είναι βέβαιοι ότι είμαστε ενωμένοι και αλληλέγγυοι προς τις πληττόμενες χώρες», έγραψε η πρόεδρος της Κομισιόν στο Twitter.

«Αν θέλετε αέριο, βρείτε ρούβλια»

Υπενθυμίζεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχε ζητήσει το φυσικό αέριο που εξάγεται στην ΕΕ να πληρώνεται σε ρούβλια ως απάντηση στα αντίποινα της ΕΕ εις βάρος της Ρωσίας. Ο πρόεδρος της Δούμας Βιάτσεσλαβ Βολόντιν προειδοποίησε την ΕΕ ότι, αν θέλει να εισάγει φυσικό αέριο από τη Ρωσία, θα πρέπει να πληρώνει σε ρούβλια, ενώ πρόσθεσε ότι το ίδιο ενδέχεται να ισχύσει και για τις εξαγωγές πετρελαίου, σιτηρών, μετάλλων, λιπασμάτων, άνθρακα και ξυλείας.

«Αν θέλετε αέριο, βρείτε ρούβλια», ανέφερε σε ανάρτησή του ο Βολόντιν. «Επιπλέον θα ήταν σωστό, όπου αυτό ωφελεί τη χώρα μας, να επεκτείνουμε τον κατάλογο των προϊόντων που τιμολογούνται σε ρούβλια προκειμένου να περιλαμβάνει: τα λιπάσματα, τα σιτηρά, το πετρέλαιο, το ηλιέλαιο, τον άνθρακα, τα μέταλλα, την ξυλεία κτλ», πρόσθεσε.

Ο Βολόντιν, ζήτησε, μάλιστα από την κυβέρνηση Πούτιν να κάνει το ίδιο και με άλλες «μη φιλικές» χώρες. «Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και με άλλες χώρες που είναι μη φιλικές προς εμάς», έγραψε στο λογαριασμό του στο Telegram.

Την ίδια στιγμή, ο καγκελάριος Καρλ Νεχάμερ διέψευσε ρωσικά δημοσιεύματα που ήθελαν την Αυστρία να πληρώνει με ρούβλια το ρωσικό φυσικό αέριο. Όπως μεταδίδει το NEXA, ο Νεχάμερ ισχυρίζεται ότι θα συνεχίσει να πληρώνει για τις προμήθειες φυσικού αερίου από τη Ρωσία σε ευρώ, καθώς η Αυστρία τηρεί αυστηρά τις από κοινού συμφωνημένες κυρώσεις.

Δηλώνει προετοιμασμένη η Πολωνία

Σημειώνεται πως η Πολωνία ήταν από τις πρώτες χώρες –μαζί με την Βουλγαρία- που έχουν υποστεί διακοπή διανομής του φυσικού αερίου. «Στις 26 Απριλίου 2022, η Gazprom ενημέρωσε την PGNiG για την πρόθεσή της να αναστείλει πλήρως τις παραδόσεις στο πλαίσιο της σύμβασης (για τον αγωγό) Yamal (…) στις 27 Απριλίου», ανέφερε η πολωνική κρατική εταιρεία σε δελτίο Τύπου.

Ωστόσο, όπως διαβεβαίωσε η υπουργός Κλίματος και Περιβάλλοντος Άννα Μόσκβα ο ενεργειακός εφοδιασμός της Πολωνίας είναι ασφαλής, υπογραμμίζοντας πως «δεν θα υπάρξει έλλειψη φυσικού αερίου στα πολωνικά σπίτια». Όπως είπε «από την πρώτη ημέρα του πολέμου, έχουμε δηλώσει ότι είμαστε έτοιμοι για πλήρη ανεξαρτησία από τις ρωσικές πρώτες ύλες».

Οι ροές από άλλες πηγές θα αντικαταστήσουν τις προμήθειες της Gazprom, τόνισε από την πλευρά του ο αρμόδιος υπουργός για την Ενεργειακή Ασφάλεια της Πολωνίας Πιοτρ Ναΐμσκι, συμπληρώνοντας πως ούτως ή άλλως η σύμβαση για τον αγωγό Yamal επρόκειτο να λήξει τον Δεκέμβριο.

Η απόφαση της Ρωσίας να σταματήσει την προμήθεια φυσικού αερίου στην Πολωνία θα επιτείνει τη θέση της ως οικονομικού και πολιτικού παρία, αντέδρασε από την πλευρά του ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Βρετανίας Ντόμινικ Ράαμπ. «Αυτό (η διακοπή παροχής αερίου) θα έχει έναν (…) πολύ επιζήμιο αντίκτυπο στη Ρωσία επίσης διότι καθίσταται περαιτέρω, ολοένα και περισσότερο, όχι μονον ένας πολιτικός παρίας, αλλά και ένας οικονομικός παρίας», δήλωσε ο Ράαμπ στο βρετανικό δίκτυο Sky News.

Βουλγαρία: Ο πρωθυπουργός κατηγορεί τη Μόσχα για εκβιασμό

Για την Βουλγαρία, σύμφωνα με πρωθυπουργό της χώρας Κίριλ Πετκόφ, η προειδοποίηση της Ρωσίας ότι σταματά τις προμήθειες αερίου στη Βουλγαρία, αποτελεί σοβαρή παραβίαση του ισχύοντος συμβολαίου και ισοδυναμεί με εκβιασμό. Ο Πετκόφ δήλωσε πως η Βουλγαρία επανεξετάζει αυτή τη στιγμή όλα τα συμβόλαιά της με την Gazprom, περιλαμβανομένων αυτών για τη διαμετακόμιση του ρωσικού αερίου προς τη Σερβία και την Ουγγαρία, επειδή «ο μονόπλευρος εκβιασμός δεν είναι αποδεκτός».

Ο Πετκόφ δήλωσε ακόμη πως μίλησε με την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία τον διαβεβαίωσε πως ο 27μελής συνασπισμός θα δώσει μια κοινή απάντηση σ’ αυτή την ενέργεια της Ρωσίας.

Νωρίτερα σήμερα, ο Αλεξάντερ Νικόλοφ είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους πως η Βουλγαρία έχει πληρώσει για τις παραδόσεις ρωσικού φυσικού αερίου για τον Απρίλιο και η αναστολή τους θα αποτελούσε αθέτηση του υφιστάμενου συμβολαίου με την Gazprom.

Η Ρωσία απειλεί την Ευρώπη με διακοπή φυσικού αερίου -«Είμαστε  προετοιμασμένοι, θα απαντήσουμε», λέει η ΕΕ - iefimerida.gr

Η Σόφια θα γνωρίζει σύντομα αν θα σταματήσει η ροή του αερίου που λαμβάνει μέσω της Τουρκίας, δήλωσε ο Νικόλοφ μετά τη γνωστοποίηση της Gazpromgaz προς τη βουλγαρική κρατική εταιρεία αερίου Bulgargaz πως θα σταματήσει από σήμερα τις προμήθειες. Ο υπουργός δήλωσε πως η Βουλγαρία θα τηρήσει την οδηγία της Κομισιόν που κάλεσε τις χώρες να μην πληρώσουν σε ρούβλια για το ρωσικό φυσικό αέριο. «Καθώς τηρούνται όλες οι εμπορικές και νομικές υποχρεώσεις, είναι ξεκάθαρο ότι αυτή τη στιγμή το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται περισσότερο ως πολιτικό και οικονομικό όπλο στον τρέχοντα πόλεμο», δήλωσε ο Νικόλοφ.

Η βαλκανική χώρα καλύπτει περισσότερο από το 90% των αναγκών της σε αέριο με τις προμήθειες από τη Ρωσία βάσει ενός μακροπρόθεσμου συμβολαίου που θα εκπνεύσει στο τέλος του έτους. Ο Νικόλοφ δήλωσε πως οι παραδόσεις αερίου στους καταναλωτές εξακολουθούν να είναι εγγυημένες για τουλάχιστον ένα μήνα.

 

Ψυχρολουσία κυβέρνησης στο ενεργειακό: Οι εταιρείες εξορύξεων εγκαταλείπουν την Ελλάδα

Πετρελαιο Φωτογραφίες Αρχείου, Royalty Free Πετρελαιο Εικόνες |  Depositphotos®

Σε μεγάλο πλήγμα τόσο στην αξιοπιστία της κυβέρνησης όσο και στα ενεργειακά σχέδιά της φαίνεται να εξελίσσεται η ατζέντα για την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου νότια της Κρήτης.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Γιάννης Κιμπουρόπουλου για την «Εφ.Συν», φαίνεται πως οι ενεργειακοί  κολοσσοί εγκαταλείπουν, ο ένας μετά τον άλλον, τα θαλάσσια οικόπεδα νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης αφήνοντας στον αέρα τα όνειρα παραγωγής αερίου και πετρελαίου στην Ελλάδα.

Ψυχρολουσία κυβέρνησης στο ενεργειακό: Οι εταιρείες εξορύξεων εγκαταλείπουν την Ελλάδα

Μόλις τη Μεγάλη Πέμπτη, η γαλλική ΤotalEnergies, ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από τις έρευνες στα δύο θαλάσσια οικόπεδα νότια και νοτιοδυτικά της Κρήτης, όπου είχε το 40% της άδειας, με το άλλο 40% να ανήκει στην αμερικανική ExxonMobil και το 20% στα ΕΛΠΕ. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, αναμένεται να ακολουθήσει ανάλογη επίσημη ανακοίνωση και από την αμερικανική Exxon.

Υπενθυμίζεται ότι από τον περασμένο Ιανουάριο η κοινοπραξία TotalEnergies-ExxonMobil-ΕΛΠΕ είχε ενημερώσει την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ), τη δημόσια επιχείρηση που εποπτεύει τις άδειες έρευνας στην Ελλάδα, ότι δεν επρόκειτο να κάνει σεισμικές έρευνες για κοιτάσματα στην Κρήτη μέχρι τον Οκτώβριο, όταν και λήγει η σχετική προθεσμία βάσει της σύμβασης παραχώρησης.

Ποιοι οι λόγοι εγκατάλειψης του έργου

Τυπικά ένας από τους λόγους που «πάγωσε» το ενδιαφέρον της γαλλικής και της αμερικανικής πολυεθνικής σχετίζεται με τα νομικά εμπόδια στις σεισμικές έρευνες στις δύο περιοχές, καθώς εκκρεμεί απόφαση του ΣτΕ επί προσφυγής οικολογικών οργανώσεων (εκδικάστηκε τον περασμένο Φεβρουάριο).

Ωστόσο η ερμηνεία αυτή δεν είναι πειστική. Πριν από την Total είχε προηγηθεί η αποχώρηση τα ισπανικής Repsol από τα χερσαία οικόπεδα της Αιτωλοακαρνανίας και των Ιωαννίνων, όπως και της ιταλικής Edison από τις συμβάσεις παραχώρησης του Πατραϊκού και της Δυτικής Κέρκυρας.

  • Στροφή στην πράσινη ενέργεια

Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το δημοσίευμα της Εφ.Συν, η περσινή δήλωση του υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, ότι «η Ελλάδα δεν σκοπεύει να γίνει παραγωγός αερίου και πετρελαίου στο άμεσο μέλλον» είχε ερμηνευτεί ως «ρεαλιστικός συντονισμός» της κυβέρνησης Μητσοτάκη με την αλλαγή στρατηγικής των ίδιων των πολυεθνικών των υδρογονανθράκων, που προχωρούσαν σε σταδιακή αποεπένδυση από τις εξορύξεις και στρέφονταν στην πράσινη ενέργεια.

Υπενθυμίζεται ότι ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥ, Αριστοφάνης Στεφάτος, είχε επισημάνει –κόντρα στις κυβερνητικές προτεραιότητες- ότι «το αέριο είναι κρίσιμη εθνική προτεραιότητα και αποτελεί γέφυρα προς τον νέο ενεργειακό κόσμο».

Η γαλλική πολυεθνική επικεντρώνει η δράση της στην Ελλάδα στις ανανεώσιμες πηγές, το ίδιο κάνει άλλωστε και στην Ιρλανδία, στη Βραζιλία ή στην Ινδία, αλλά την ίδια στιγμή επεκτείνει τις επενδύσεις στο αμερικανικό υγροποιημένο αέριο και στις εξορύξεις σε άλλες περιοχές με πιο αξιόλογα κοιτάσματα.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η σπασμωδική επιχείρηση ευρωπαϊκής απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο επιτάχυνε την απεμπλοκή της ExxonMobil, της Shell, της BP κ.ά. από τις ρωσικές επενδύσεις τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα σπεύσουν να καλύψουν τα επενδυτικά κενά τους στην Ελλάδα.

  • Μη ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα

Το χρονοδιάγραμμα της ΕΔΕΥ για την ταχύτητα απόδοσης των πιθανών ελληνικών κοιτασμάτων δεν θεωρείται και τόσο ελκυστικό για τις πολυεθνικές: αν υποθέσουμε ότι οι σεισμικές έρευνες μέχρι το 2023 θα δώσουν ενθαρρυντικές ενδείξεις για το σε ποια ελληνικά οικόπεδα υπάρχουν τα 600 δισ. κυβικά μέτρα αερίου που πιθανολογείται ότι κρύβονται κάτω από τον βυθό και στο υπέδαφος, η παραγωγή του πρώτου κυβικού μέτρου δεν αναμένεται πριν από το 2028 βάσει της πιο αισιόδοξης εκδοχής.

  • Ποιος θα βάλει το χρήμα;

Ακόμα πιο βασικός παράγοντας είναι ποιος θα χρηματοδοτήσει για τα επόμενα 6-7 χρόνια όχι μόνο τις έρευνες, αλλά και αυτές καθαυτές τις γεωτρήσεις για την εξόρυξη των πιθανών κοιτασμάτων αερίου. Ακόμη και το ενθουσιώδες με τις έρευνες υδρογονανθράκων Ινστιτούτο Ενέργειας ΝΑ Ευρώπης (ΙΕΝΕ), δεν έκρυψε ότι χρειάζονται επενδύσεις πολλών δισ. ευρώ για να γίνει η Ελλάδα παραγωγός και εξαγωγέας αερίου.

Το διακύβευμα είναι ένας πιθανός τζίρος μέχρι 250 δισ. ευρώ σε βάθος χρόνου, αλλά προϋποθέτει σταδιακά επενδύσεις άνω των 10 δισ. ευρώ. Ποιος θα βάλει αυτά τα χρήματα; Προς το παρόν έχουμε ένα ρητό «όχι» από την Total κι ένα σχεδόν βέβαιο από την ExxonMobil.

Τα ΕΛΠΕ έχουν, διά του επικεφαλής τους Ανδρέα Σιάμισιη, διαμηνύσει ότι θα αναζητήσουν άλλους εταίρους στις έρευνες στα οικόπεδα και στα μερίδια που μένουν «ορφανά» μετά τις αποχωρήσεις των πολυεθνικών, ενώ η δεύτερη εταιρεία που παραμένει στο πεδίο, η Energean, παρούσα κι αυτή διά του διευθύνοντος συμβούλου της Μαθιού Ρήγα στην «πανηγυρική» επανεκκίνηση της ελληνικής οδύσσειας των υδρογονανθράκων στη σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό στις 15/4, προανήγγειλε ερευνητική γεώτρηση στα Ιωάννινα και σεισμικές έρευνες στο Μπλοκ 2, βορειοδυτικά της Κέρκυρας.

Παρότι η Energean έχει πάρει ήδη μερίδια που έχουν εγκαταλείψει η Repson και η Total σε αδειοδοτημένα οικόπεδα στη Δυτική Ελλάδα, δεν είναι σαφές αν προτίθεται να κάνει το ίδιο στην Κρήτη και σε άλλες «ορφανές» περιοχές. Αλλωστε στην παρούσα φάση το μεγάλο βάρος της δραστηριότητάς της πέφτει στις γεωτρήσεις στη θάλασσα του Ισραήλ.

Συμπληρωματικά προς αυτό σε πρόσφατη τριμερή συνάντηση των υπουργών Ενέργειας Ελλάδας – Ισραήλ – Κύπρου επανέφερε την πρόταση για σταθμό υγροποιημένου αερίου στην Κύπρο, στην οποία θα μεταφέρονται υπερβάλλουσες ποσότητες από τα ισραηλινά κοιτάσματα.

Αυτό προβάλλεται και ως μέρος των εναλλακτικών για τον EastMed, τον αγωγό που θα μεταφέρει ισραηλινό αέριο στην Ευρώπη μέσω Κύπρου και Ελλάδας, για τον οποίο υποχώρησε ελαφρώς η αδιάλλακτη αμερικανική αντίθεση μετά τη δημόσια δυσφορία της ισραηλινής πλευράς.

Το ρεπορτάζ καταλήγει επισημαίνοντας πως δεδομένου ότι η προθυμία και διαθεσιμότητα των δύο ελληνικών ομίλων (ΕΛΠΕ-Λάτση και Energean) έχει οικονομικά και γεωπολιτικά όρια, ενώ το πιθανό ενδιαφέρον των ξένων ομίλων παραμένει άγνωστο, δημιουργούνται ερωτήματα για τον επικοινωνιακό θόρυβο της κυβέρνησης.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*