Η γραμματική των χορδών και των λαϊκών δρόμων

Θεσσαλονίκη – Πρώτο Φεστιβάλ Λαϊκής Κιθάρας Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονται σεμινάρια για τη ρυθμική κιθάρα στη λαϊκή ορχήστρα, για τον ρόλο της κιθάρας στο όψιμο μεσοπολεμικό ρεμπέτικο, για το μουσικό έργο του Κώστα Σκαρβέλη, εισηγήσεις για τη λαϊκή κιθάρα και στρογγυλό τραπέζι για τις σύγχρονες προκλήσεις στην παραδοσιακή οργανοποιία

Δάσκαλοι μουσικής, οργανοποιοί παλιοί και καινούργιοι, συζητήσεις, παρουσιάσεις και σεμινάρια, προβολές ντοκιμαντέρ και φυσικά συναυλίες συναρθρώνουν ένα τριήμερο γεμάτο πάθος για το σήμερα, στοχασμό για το παρελθόν και προβληματισμό για το καινούργιο, στο πρώτο Πανελλήνιο Φεστιβάλ Λαϊκής Κιθάρας, που οργανώνεται στη Θεσσαλονίκη (20-22 Μαΐου – Αποθήκη Δ, Λιμάνι Θεσσαλονίκης), υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Δημήτρη Μυστακίδη.

«Θα προσπαθήσουμε να οργανώσουμε για πρώτη φορά το “συντακτικό” και τη “γραμματική” της λαϊκής κιθάρας», λέει στην «Εφ.Συν.» ο γνωστός τραγουδοποιός που έχει αφιερωθεί στη μελέτη της λαϊκής κιθάρας, μετά την ένταξη του οργάνου στο Εθνικό Ευρετήριο Άϋλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας (τον Αύγουστο του 2021) και την πρόσφατη αναγνώριση των σπουδών και των τίτλων των λαϊκών και παραδοσιακών οργάνων από το ελληνικό κράτος (τον Ιανουάριο του 2022).

Η έκθεση 45 ιστορικών οργάνων -η παλιότερη κιθάρα χρονολογείται στα 1890- παράλληλα με άλλα 65 σύγχρονα όργανα κατασκευασμένα από τους καλύτερους σύγχρονους οργανοποιούς, πλαισιώνει τις άλλες δράσεις και κυρίως τη θεωρητική πλευρά της συνάντησης και το κοινό μπορεί να δει τα μουσικά όργανα στο ισόγειο και στον 1ο όροφο της Αποθήκης Δ, όλες τις ώρες λειτουργίας του φεστιβάλ, με ελεύθερη είσοδο.

«Το φεστιβάλ απαντά στην ανάγκη να οργανωθεί το σύστημα διδασκαλίας της λαϊκής μουσικής και των παραδοσιακών οργάνων, πολύ περισσότερο τώρα που οι σπουδές έχουν διαβαθμιστεί. Πρέπει λοιπόν να υπάρξει σύστημα στη διδασκαλία», εξηγεί ο κ. Μυστακίδης, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «η κιθάρα ενσωμάτωσε την αρμονία στο ρεμπέτικο και το λαϊκό τραγούδι κι έφτασε η στιγμή να διδάσκεται η θεωρία της όπως ακριβώς διδάσκεται η θεωρία της κλασικής πολυφωνικής μουσικής».

«Επιπλέον», τονίζει, «μπορούμε να δείξουμε τώρα, στη διάρκεια του φεστιβάλ, το καλλιτεχνικό δυναμικό της χώρας, αλλά και ειδικότερα της Θεσσαλονίκης, τις δυνατότητες των ανθρώπων δηλαδή που υπηρετούν ήδη αυτούς τους σκοπούς». Μιλώντας για λαϊκή μουσική και λαϊκή κιθάρα, τον ρωτάμε αν οι σπουδές και η οργάνωση θα «αφαιρέσουν» τη «λαϊκότητα» στη μουσική έκφραση των καλλιτεχνών. «Ακριβώς το αντίθετο θα γίνει», απαντά. Και εξηγεί: «Οι σπουδές δεν επηρεάζουν τη “λαϊκότητα”, δεν τη μειώνουν, δεν τη “λερώνουν”. Ίσα ίσα, αυτό που θα ονομάζαμε “προφορικότητα” ενδυναμώνει τα εκφραστικά μέσα του καλλιτέχνη, καθώς θα μπορεί να συνδυάζει τους λαϊκούς δρόμους με το μακάμ, ακόμη και τη βυζαντινή μουσική».

Στο πρόγραμμα βρίσκουμε σεμινάρια για τη ρυθμική κιθάρα στη λαϊκή ορχήστρα, τον ρόλο της κιθάρας στο όψιμο μεσοπολεμικό ρεμπέτικο, για το μουσικό έργο του Κώστα Σκαρβέλη, εισηγήσεις για τη λαϊκή κιθάρα και στρογγυλό τραπέζι για τις σύγχρονες προκλήσεις στην παραδοσιακή οργανοποιία. Επίσης, θα παρουσιαστούν η ψηφιακή εκπαιδευτική πλατφόρμα REDU και βιβλία με αναφορές στην κιθάρα. Θα προβληθούν τα ντοκιμαντέρ «Ρεμπέτικο Underground» (Απόστολος και Γιώργος Πολυμέρης), «Ανέστης Δελιάς, η μαύρη γάτα του ρεμπέτικου» (Σπύρος Μανωλάτος), ενώ στο τέλος κάθε μέρας θα στήνονται συναυλίες-αφιερώματα στον Κώστα Καρίπη, τον Στέλιο Χρυσίνη, τον Κώστα Μπέζο, στα «Άσπρα πουλιά», στα «Ντουζένια» και φυσικά στα «Ρεμπέτικα της κιθάρας».

Θα βραβευτεί ο κιθαρίστας Μάριος Κώστογλου για την προσφορά του στη λαϊκή μουσική, ενώ το φεστιβάλ είναι αφιερωμένο στον Γιώργο Τσαλαμπούνη. Θα αναπτυχθεί στις αίθουσες «Τώνια Μαρκετάκη», «Φρίντα Λιάππα» και στο φουαγιέ ισογείου & 1ου ορόφου της Αποθήκης Δ.

Ώρες λειτουργίας: Παρασκευή (15.00-00.30), Σάββατο (10.00-00.30), Κυριακή (10.00-15.30). Αναλυτικά το πρόγραμμα στη σελίδα του φεστιβάλ στο f/b.

Απόστολος Λυκεσάς