Εκτός ελέγχου απέναντι στο ΝΑΤΟ ο Ερντογάν — Υπό ισχυρή πίεση η Τουρκική λίρα

Η Αγκυρα κινείται μεθοδικά προς βελτίωση των τεταμένων σχέσεων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία.

Μία εβδομάδα αφότου ο Ταγίπ Ερντογάν διεμήνυσε στη Σουηδία και στη Φινλανδία «να μην μπουν στον κόπο» να στείλουν διαπραγματευτικές ομάδες για να κάμψουν το τουρκικό βέτο στο αίτημα ένταξής τους στο ΝΑΤΟ, αξιωματούχοι των δύο σκανδιναβικών χωρών αναμένονται τελικά σήμερα στην Αγκυρα με ακριβώς αυτόν τον στόχο.

Με τις αμφίρροπες εκλογές του 2023 να κοντοζυγώνουν και με την εθνική οικονομία να καταρρέει, πάντως, ο Τούρκος πρόεδρος και διττός σύμμαχος της Δύσης και της Ρωσίας προβάλλει μαξιμαλιστικά, άμεσα και έμμεσα, όλο και περισσότερα ανταλλάγματα στα ανατολίτικα παζάρια του στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Πρωτίστως έναντι των ΗΠΑ…

Με πρόσχημα την «τρομοκρατία» των Κούρδων ήδη προανήγγειλε νέα εισβολή στη βόρεια Συρία για να επεκτείνει την τουρκική κατοχή στο βάθος 30 χλμ. που ζητούσε εξ αρχής, ενόσω ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη νέες επιχειρήσεις των τουρκικών δυνάμεων κατά θέσεων του PKK στο βόρειο Ιράκ.

Επίσης «υπάρχουν τα ζητήματα των F-16, των F-35, οι συμφωνίες για τους ενεργειακούς πόρους της Ανατολικής Μεσογείου, όπως και η συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη», συνόψισε στο κρατικό δίκτυο TRT ο δημοσιογράφος Φαρούκ Ακσόι.

Ενώ σε ένα κρεσέντο εκβιασμών ο εθνικιστής κυβερνητικός εταίρος του Ερντογάν, Ντεβλέτ Μπαχτσελί, απείλησε χθες ότι «ακόμη και η αποχώρηση από το ΝΑΤΟ θα πρέπει να τεθεί ως επιλογή, εάν οι περιστάσεις γίνουν αδιέξοδες».

«Δεν γεννηθήκαμε με το ΝΑΤΟ, δεν θα χαθούμε χωρίς το ΝΑΤΟ», διακήρυξε ο αρχηγός των «Γκρίζων Λύκων», «δείχνοντας» ως εναλλακτική τη συγκρότηση ενός νέου οργανισμού ασφαλείας από ισλαμικές χώρες.

Ενόσω η Αγκυρα στέλνει αυτά τα μηνύματα εντός κι εκτός συνόρων, σπεύδει να πάρει θέση στις γεωστρατηγικές περιφερειακές αναδιατάξεις, επιχειρώντας να απλώσει κι άλλο τη «δρασκελιά» της προς τα δυτικά και προς τον Νότο.

Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας Μεβλούτ Τσαβούσογλου πραγματοποιεί από χθες υψίστης σημασίας διήμερη επίσκεψη στο Ισραήλ και στα παλαιστινιακά εδάφη. Με δεδηλωμένο τον στόχο της Αγκυρας για ενεργειακή συνεργασία με το Τελ Αβίβ, κρίσιμη θεωρείται η σημερινή συνάντηση του Τούρκου ΥΠΕΞ με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Γάιρ Λαπίντ, ως ακόμη ένα βήμα προς την αποκατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, που είχαν φτάσει στο ναδίρ την περασμένη δεκαετία.

Ταυτόχρονα, η Αγκυρα κινείται μεθοδικά προς βελτίωση των τεταμένων σχέσεων με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία.

Με στόχο μάλιστα και την προσέλκυση πετρο-δολαρίων, ο Ερντογάν φέρεται να ανταπέδωσε την πρόσκληση στον Σαουδάραβα πρίγκιπα-διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν να επισκεφθεί την Αγκυρα «τις προσεχείς ημέρες», σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg.

Ολες αυτές οι κινήσεις φαντάζουν προσεκτικά «χορογραφημένες», εάν λάβει κανείς υπόψη του και τις πληροφορίες του Axios ότι οι ΗΠΑ προωθούν ενεργά μια ιστορική προσέγγιση μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας.

Η Ουάσινγκτον «μεσολάβησε αθόρυβα» μεταξύ των δύο χωρών και της Αιγύπτου, γράφει ο αμερικανικός ειδησεογραφικός ιστότοπος, προκειμένου να οριστικοποιηθεί η μεταφορά της κυριαρχίας δύο στρατηγικής σημασίας νησιών στην Ερυθρά Θάλασσα από την Αίγυπτο στη σαουδική κυριαρχία.

Η επιτυχία αυτών των διαπραγματεύσεων «θα μπορούσε να είναι ένα πρώτο βήμα στον δρόμο προς την εξομάλυνση των σχέσεων» μεταξύ του Ριάντ και του Τελ Αβίβ, επισημαίνει.

Μάλιστα, παρατηρεί, «ο Λευκός Οίκος θέλει να επιτευχθεί συμφωνία πριν από την επικείμενη περιοδεία του Αμερικανού προέδρου Μπάιντεν στη Μέση Ανατολή, στα τέλη Ιουνίου, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει μια στάση στη Σαουδική Αραβία».

Η προσπάθεια να κλείσουν αυτά τα μέτωπα συντελείται ενώ η Ουάσινγκτον ρίχνει σχεδόν όλο το γεωπολιτικό βάρος της στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού και στην ανάσχεση της Κίνας, όπως κατέδειξε και η άρτι ολοκληρωθείσα πρώτη ασιατική περιοδεία του Αμερικανού προέδρου.

Μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του ίδιου για «δέσμευση» των ΗΠΑ να επέμβουν στρατιωτικά και να υπερασπιστούν την Ταϊβάν σε περίπτωση εισβολής της Κίνας, ο Τζο Μπάιντεν διευκρίνισε χθες ότι δεν έχει αλλάξει το δόγμα «στρατηγικής ασάφειας» των ΗΠΑ ως προς το συγκεκριμένο θέμα.

Μαζί πάντως με τους ηγέτες της τετραμελούς ομάδας Quad (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Αυστραλία, Ινδία) διακήρυξαν κατά τη χθεσινή συνάντησή τους στο Τόκιο ότι αντιτίθενται σε κάθε «αλλαγή του status quo με τη βία». Κυρίως στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού, υπογράμμισαν. Και δη «την ώρα που η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία κλόνισε τις θεμελιώδεις αρχές της διεθνούς τάξης».

Τούτων λεχθέντων, ρωσικά και κινεζικά πολεμικά αεροσκάφη πραγματοποίησαν χθες κοινές πτήσεις κοντά στην Ιαπωνία, την ώρα που βρισκόταν σε εξέλιξη η σύνοδος κορυφής της Quad, σε μια προφανή επίδειξη ισχύος…

Μαργαρίτα Βεργολιά

Υπό ισχυρή πίεση η Τουρκική λίρα

Η τουρκική λίρα παραμένει υπό ισχυρή πίεση, αφού η νομισματική πολιτική στη χώρα είναι υπερβολικά χαλαρή για να τιθασεύσει τον πληθωρισμό, που καλπάζει ανεξέλεγκτα, αλλά και υπό το βάρος γεωπολιτικών εντάσεων.

Το τουρκικό νόμισμα υποχώρησε σήμερα έως και 0,7% στα 16,0477 ανά δολάριο, τα χαμηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2021. Η υποτίμηση αυτή κατατρώει το διαθέσιμο των Τούρκων καταναλωτών, που έχουν να αντιμετωπίσουν την εκτίναξη του πληθωρισμού στο 70% τον Απρίλιο – την ώρα που το βασικό επιτόκιο της κεντρικής τράπεζας είναι στο 14%.

Πίεση στην τουρκική λίρα έχουμε και από τη διόγκωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών και την εξάντληση των κρατικών αποθεμάτων συναλλάγματος. Το απόθεμα συρρικνώθηκε κατά 4,8 δισ. δολάρια στις 7 ημέρες έως τις 13 Μαΐου, στην μεγαλύτερη πτώση του από τις αρχές του έτους.

Καθόλου βεβαίως δεν βοηθούν ούτε οι γεωπολιτικές εντάσεις. Το επίμονο «όχι» του Ταγίπ Ερντογάν στην ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, που έχει πυροδοτήσει ακόμη και ερωτήματα από διεθνή μέσα για το εάν η Τουρκία ανήκει τελικά στη βορειοτλαντική συμμαχία, αλλά και οι συνεχείς προκλήσεις του Τούρκου προέδρου απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο, ρίχνουν βαριά σκιά στα τουρκικά στοιχεία ενεργητικού.

Χθες ο κ. Ερντογάν είχε ένα νέο ξέσπασμα, που επικεντρώθηκε στο πρόσωπο του Έλληνα πρωθυπουργού. Σχολιάζοντας την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στις ΗΠΑ είπε; «Συμφωνήσαμε να μην συμπεριλάβουμε τρίτες χώρες στη διαμάχη μας. Παρ’ όλ’ αυτά, την περασμένη εβδομάδα επισκέφθηκε τις ΗΠΑ και μίλησε στο Κογκρέσο και τους προειδοποίησε να μην μας δώσουν F-16» και συνέχισε: «Δεν υπάρχει πια για μένα ο Μητσοτάκης. Δεν θα συμφωνήσω ποτέ να συναντηθώ μαζί του. Θα συνεχίσουμε τον δρόμο μας με έντιμους πολιτικούς».

Να θυμίσουμε ότι πέρυσι το τουρκικό νόμισμα βρέθηκε σε ελεύθερη πτώση, με την ισοτιμία να υποχωρεί από τις 10 λίρες ανά δολάριο στα μέσα Νοεμβρίου στις 18,3633 λίρες ανά δολάριο στις 20 Δεκεμβρίου.