Βροχή από παράπονα καταναλωτών για το ρεύμα στην πλατφόρμα της ΡΑΕ — Μειωμένες από 50 έως και 500 ευρώ οι συντάξεις του ΕΦΚΑ! — ΤτΕ: Πώς επηρεάζουν το μέσο νοικοκυριό ο πληθωρισμός, τα επιτόκια, η αγορά των ακινήτων

Ηλεκτρικό ρεύμα

Περίπου εννιά στα 10 αιτήματα των καταναλωτών αφορούν στον ηλεκτρισμό, ενώ πάνω από το 50% έχουν να κάνουν με προβλήματα στους λογαριασμούς ρεύματος.

Και στην πλατφόρμα υποβολής παραπόνων της ΡΑΕ πέφτουν «βροχή» τα παράπονα των καταναλωτών για τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε στη Βουλή ο πρόεδρος της Αρχής Αθανάσιος Δαγούμας τα «ενεργά» αιτήματα στην πλατφόρμα MyRAE ανήλθαν από τον περασμένο Σεπτέμβριο, οπότε και λειτούργησε, μέχρι τις 8 Μαίου στα 5.457. Πρόκειται για αιτήματα καταναλωτών που απαντήθηκαν και παραμένουν σε εκκρεμότητα. Στο σύνολο τους το 51% έχει απαντηθεί, το 32% βρίσκεται σε εκκρεμότητα και το 17% έχει απορριφθεί.

Να σημειωθεί πως η MyRAE μεταβιβάζει τα αιτήματα των καταναλωτών στις εταιρείες και τους διαχειριστές ηλεκτρικής ενέργειας, ανάλογα με το περιεχόμενο τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Αρχής μέχρι τις 8 Μαίου το 65% των αιτημάτων αφορούσε προμηθευτές ενέργειας, το 28% συνδυαστικά παρόχους και Διαχειριστές και το 7% μόνο Διαχειριστές.

Περίπου εννιά στα 10 αιτήματα των καταναλωτών αφορούν στον ηλεκτρισμό, ενώ πάνω από το 50% έχουν να κάνουν με προβλήματα στους λογαριασμούς ρεύματος. Οι τέσσερις κατηγορίες με τον υψηλότερο αριθμό αιτημάτων αφορούν μέχρι τις 8 Μαίου:

  1. Αμφισβήτηση χρεώσεων : 1234 αιτήματα
  2. Ρήτρες αναπροσαρμογής: 560 αιτήματα
  3. Όρους σύμβασης: 637 αιτήματα
  4. Ανεπαρκή ενημέρωση για τιμές και χρεώσεις: 327 αιτήματα

Όμως και τα υπόλοιπα 1.715 αιτήματα έχουν να κάνουν, κατ’ εκτίμηση, με τις τέσσερις προαναφερόμενες κατηγορίες.

Ο πρόεδρος της Αρχής κατά τη διάρκεια της ομιλίας στη Βουλή έκανε γνωστό ότι σε προμηθευτές που παραβαίνουν τον Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας εκτός από την επιβολή κυρώσεων, προχωρά και στη διαδικασία υποχρέωσης τους και για επιστροφή χρημάτων στους θιγόμενους πελάτες τους.

Τέλος ανήγγειλε και τη λειτουργία του θεσμού του ενεργειακού διαμεσολαβητή, ο οποίος θα αναλαμβάνει εκτός από την καταγγελία του καταναλωτή και τη διαμεσολάβηση για την εξεύρεση λύσης με τον πάροχο.

Μέτρησαν οι επιδοτήσεις

Εν τω μεταξύ η ενίσχυση των επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος τον Απρίλιο είχε ως συνέπεια το μέσο οικιακό τιμολόγιο ρεύματος να μειωθεί στη χώρα μας κατά 11% σε μηνιαία βάση, καθώς διαμορφώθηκε στα 21,04 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, από 23,61 τον Μάρτιο.

Αυτό προκύπτει από τον μηνιαίο δείκτη τιμών ενέργειας για οικιακή χρήση (HEPI) που εκπονούν οι Ρυθμιστικές Αρχές Ενέργειας της Αυστρίας και της Ουγγαρίας, σε συνεργασία με την εταιρεία VaasaETT, και καταγράφουν τις τιμές της κιλοβατώρας ανάμεσα σε νοικοκυριά 33 ευρωπαϊκών πόλεων.

Σύμφωνα με τον εν λόγω δείκτη, για τον Απρίλιο η μέση τιμή του οικιακού ρεύματος στις 27 πόλεις των κρατών-μελών της Ε.Ε. άγγιξε τα 27,48 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα, αρκετά ψηλότερα από την τιμή στην Αθήνα. Το ίδιο ισχύει και με τον μέσο όρο για τις 33 πόλεις που συμπεριλαμβάνονται στην έρευνα και ο οποίος για τον προηγούμενο μήνα διαμορφώθηκε στα 26,45 λεπτά του ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Υπενθυμίζεται ότι τον Απρίλιο οι επιδοτήσεις στα οικιακά τιμολόγια αυξήθηκαν σημαντικά, με τη μέση μηνιαία ενίσχυση να αυξάνεται κατά 80% τον Απρίλιο σε σχέση με τον Μάρτιο, από 40 ευρώ σε 72 ευρώ για τις πρώτες 300 κιλοβατώρες κατανάλωσης. Επομένως, η ενίσχυση της ελάφρυνσης των νοικοκυριών υπεραντιστάθμισε την άνοδο του χονδρεμπορικού κόστους.

Θοδωρής Παναγούλης

 

Μειωμένες από 50 έως και 500 ευρώ οι συντάξεις του ΕΦΚΑ! Τα αδιέξοδα του νέου νόμουΜειωμένες από 50 έως και 500 ευρώ οι συντάξεις του ΕΦΚΑ! Τα αδιέξοδα του νέου νόμου

H επιτάχυνση έκδοσης των συντάξεων θα γίνει μέσω της αξιοποίησης των πληροφοριών που ήδη διαθέτει ο ΕΦΚΑ.

Tο αδιέξοδο του υπουργείου Εργασίας να διαχειριστεί τον όγκο των εκκρεμών συντάξεων που συνεχίζουν να συσσωρεύονται στον ΕΦΚΑ και κυμαίνονται ανά περιόδους από 300.000 έως 380.000 οδήγησε πριν έναν μήνα τον Κ. Χατζηδάκη, κάτω και από το βάρος της τρανταχτής αποτυχίας του εγχειρήματος έκδοσης συντάξεων μέσω των “πιστοποιημένων” λογιστών και δικηγόρων, στην κατάθεση νέας εγκυκλίου, υποσχόμενος ότι όχι μόνο θα επισπευστεί η όλη διαδικασία, αλλά όλες οι συντάξεις θα βγαίνουν στο εξής εντός τριών μηνών!

Σύμφωνα με τον νέο νόμο, η επιτάχυνση έκδοσης των συντάξεων θα γίνει μέσω της αξιοποίησης των πληροφοριών που ήδη διαθέτει ο ΕΦΚΑ, κυρίως στα ηλεκτρονικά του αρχεία, και των δηλώσεων και των στοιχείων που προσκομίζουν οι ασφαλισμένοι, τα οποία και θα τεκμαίρονται κατ’ αρχάς ως αληθινά (“συντάξεις εμπιστοσύνης”). Επιπλέον, για τις αιτήσεις που υποβάλλονται μετά την 1η Απρίλιου 2022 θα ακολουθείται μια διαδικασία fast track. Εάν δεν έχει εκδοθεί απόφαση εντός τριών μηνών, ο ΕΦΚΑ σταματάει κάθε επαλήθευση των στοιχείων του φακέλου τού (εν αναμονή) συνταξιούχου και αυτομάτως εκδίδει πράξη απονομής σύνταξης ή απορριπτική απόφαση με βάση τα στοιχεία που έχει προσκομίσει ο ασφαλισμένος και όσα από αυτά μπορεί να επαληθεύσει το Ηλεκτρονικό Σύστημα Άτλας.

Μικρότερη σύνταξη

Θα ήταν πολύ ωραία για να είναι αληθινά τα όσα προβλέπει με μια πρώτη ανάγνωση ο νέος νόμος. Ωστόσο, μια ακροτελεύτια πρόβλεψή του ορίζει ρητά ότι ο ασφαλιστικός χρόνος, που έχει δηλωθεί χωρίς τεκμηρίωση από τον ασφαλισμένο, θα υπολογίζεται με βάση τις χαμηλότερες εισφορές, που αντιστοιχούν στο ημερομίσθιο ανειδίκευτου εργάτη αν πρόκειται για μισθωτό ή στην κατώτερη ασφαλιστική κατηγορία αν πρόκειται για ασφαλισμένο επαγγελματία ή αγρότη.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Ότι για το διάστημα εργασίας ενός ασφαλισμένου που δεν μπορεί να επαληθεύσουν τα ηλεκτρονικά συστήματα του ΕΦΚΑ ( Άτλας κ.λπ.) τα τρία, δέκα ή είκοσι χρόνια ασφάλισης για τα οποία υπάρχουν μόνο τα δικαιολογητικά που έχει προσκομίσει ο ίδιος, ο υπολογισμός της σύνταξής του θα γίνεται με χαμηλότερα ποσά στην καλύτερη περίπτωση.

“Είναι βέβαιο ότι οδηγούμαστε σε λάθη όσον αφορά τον υπολογισμό της σύνταξης και κυρίως να εκδίδονται συντάξεις με χαμηλότερες αποδοχές από αυτές που θα πρέπει να λάβει ο ασφαλισμένος” επισημαίνουν στην ΑΥΓΗ της Κυριακής στελέχη του ΕΦΚΑ, προσθέτοντας επεξηγηματικά και με παραδείγματα: “Αν δεν υπάρχει καταγεγραμμένο το ασφαλιστικό ιστορικό, π.χ. για έναν ελεύθερο επαγγελματία, ο ΕΦΚΑ θα υπολογίζει τη σύνταξη όχι με βάση τις εισφορές που πλήρωσε ο ασφαλισμένος, αλλά με την ελάχιστη σύνταξη που δίνει η κατώτατη κλίμακα εισφοράς”.

Παράδειγμα 1: Έμπορος πληρώνει τις εισφορές του κανονικά όλα τα χρόνια, αλλά αυτές δεν είναι καταχωρημένες στον ΕΦΚΑ. Ενώ πληρώνει την 3η κλίμακα και θα έπρεπε να πάρει 1.024 ευρώ οριστική, κύρια σύνταξη, ο ΕΦΚΑ θα υπολογίσει τη σύνταξη στην κατώτερη κλίμακα και θα λάβει 801 ευρώ, δηλαδή 223 ευρώ λιγότερα!

Παράδειγμα 2: Υδραυλικός έχει πληρώσει από το 2002 την ανώτατη εισφορά στον τ. ΟΑΕΕ και με 40 έτη πρόκειται να βγει στη σύνταξη σε ηλικία 62 ετών. Λόγω μη ύπαρξης όλων των εγγραφών ή έλλειψης οριστικοποιημένων οφειλών, ο ΕΦΚΑ θα υπολογίσει τη σύνταξη στην ελάχιστη κλίμακα και ο ασφαλισμένος θα λαμβάνει 1.050 ευρώ σύνταξη, αντί για 1.634 ευρώ, που θα έπρεπε να λάβει με την προϋφιστάμενη διαδικασία.

Με βάση τα συγκεκριμένα παραδείγματα, ο ασφαλισμένος και συνταξιούχος με τη διαδικασία της λεγόμενης “σύνταξης εμπιστοσύνης” στην πρώτη περίπτωση θα λάβει μικρότερη σύνταξη κατά 223 ευρώ, ενώ στη δεύτερη 486 ευρώ. “Τα προβλήματα θα ανακύψουν κυρίως στα ταμεία των ελεύθερων επαγγελματιών και των αυτοαπασχολουμένων, καθώς οι μισθωτοί του τ. ΙΚΑ έχουν ψηφιακό ασφαλιστικό ιστορικό από τον Ιανουάριο του 2002 και μετά” τονίζουν στελέχη του ΕΦΚΑ.

Επανέλεγχος μετά από πέντε χρόνια

Τα ίδια στελέχη επισημαίνουν ακόμα ότι ο παραλογισμός του νέου νόμου για την υποτιθέμενη γρήγορη έκδοση των συντάξεων δεν σταματά εδώ. Ο ΕΦΚΑ έχει περιθώριο να ελέγξει τη (λάθος) σύνταξη που χορήγησε και να αποδώσει το ορθό ποσό εντός πέντε ετών!

Δηλαδή, μέχρι τον επανέλεγχο της σύνταξης, ο συνταξιούχος θα λαμβάνει μικρότερη σύνταξη από αυτή που δικαιούται. Μετά από πέντε χρόνια και εφόσον ολοκληρωθεί ο επανέλεγχος, ο ασφαλισμένος και συνταξιούχος πλέον θα λάβει τα υπόλοιπα χρήματα που δικαιούται, αλλά άτοκα!

Στο μεσοδιάστημα ο ασφαλισμένος (που είναι πλέον συνταξιούχος με μικρότερη σύνταξη από αυτή που θα έπρεπε να λάβει εξαρχής) δεν έχει το δικαίωμα να προσβάλει τη συνταξιοδοτική πράξη, αφού η απόφαση σύνταξης ως διοικητική πράξη παραμένει υπό την αίρεση του διοικητικού ελέγχου, που, από εξαίρεση, γίνεται πλέον ο κανόνας!

Γιατί είναι ανέφικτο να βγουν συντάξεις μέσα σε τρεις μήνες

Ο κίνδυνος να απορριφθούν καθ’ όλα νόμιμες αιτήσεις συνταξιοδότησης λόγω της αδυναμίας του ΕΦΚΑ να βρει τα ένσημα και τον χρόνο ασφάλισης

Όχι μόνο είναι ανέφικτο να βγουν εκατοντάδες χιλιάδες συντάξεις μέσα σε διάστημα τριών μηνών, όπως ορίζει ο νέος νόμος (δηλαδή η εφαρμογή της εγκυκλίου Χατζηδάκη για απονομή συντάξεων fast track ή “εμπιστοσύνης”), αλλά προκύπτουν και μια σειρά νέων προβλημάτων, όπως το ενδεχόμενο να απορρίπτονται καθ’ όλα πραγματικές και έγκυρες αιτήσεις συνταξιοδότησης, πέρα από τον κίνδυνο να αποδίδονται λάθος ποσά συντάξεων στους ασφαλισμένους.

Σ’ αυτά τα βασικά συμπεράσματα καταλήγουν έμπειρα στελέχη του ΕΦΚΑ εξηγώντας την προχειρότητα αλλά και τις αντιφάσεις του νέου νόμου:

Πρώτον, ο νόμος θέτει προθεσμία τριών μηνών στον ΕΦΚΑ για να εκδοθεί η σύνταξη με τη μη αυτοματοποιημένη διαδικασία. Τι σημαίνει αυτό; Ότι σήμερα οι εισηγητές του ΕΦΚΑ έχουν τη δυνατότητα να βγάλουν τις συντάξεις σε τρεις μήνες και δεν το πράττουν;

“Οι προθεσμίες που θέτει ο νόμος δεν υπάρχει περίπτωση να τηρηθούν, καθώς το πρόβλημα έλλειψης προσωπικού είναι υπαρκτό και γνωστό εδώ και χρόνια” λένε. Και αυτό καθώς οι εισηγητές θα πρέπει να έρθουν σε επικοινωνία με τους ασφαλισμένους, να ζητήσουν δικαιολογητικά (έγγραφα, ένσημα κ.λπ.) μετακυλώντας ουσιαστικά την ίδια ακριβώς διαδικασία που τηρείται και σήμερα, χρονικά, προς τα πίσω.

Δεύτερον, οι εισηγητές του ΕΦΚΑ που διαπιστώνουν ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης θα πρέπει, σύμφωνα με τον νόμο, να εκδώσουν απορριπτικές αποφάσεις. Όμως αν δεν έχουν ολοκληρωθεί οι αλληλογραφίες και οι αναζητήσεις των ασφαλιστικών χρόνων, υπάρχει ο κίνδυνος να απορριφθεί μια αίτηση που είναι καθ’ όλα νόμιμη!

Δηλαδή ο υπάλληλος του ΕΦΚΑ υποχρεώνεται να εκδώσει απορριπτική απόφαση όταν εκκρεμεί, για παράδειγμα, απώλεια ασφαλιστικού χρόνου, λόγω όμως της αδυναμίας του ΕΦΚΑ να βρει τα ένσημα του ασφαλισμένου. Επιπλέον, σε περίπτωση απορριπτικής απόφασης, η κοινοποίηση στον ασφαλισμένο γίνεται ηλεκτρονικά. Τι θα συμβεί με ηλικιωμένους που δεν έχουν πρόσβαση στο Διαδίκτυο ή βρεθήκαν εκτός σύνδεσης για μακρύ χρονικό διάστημα; Θα χάνουν οι ασφαλισμένοι τη σύνταξή τους;

Τρίτον, ο νόμος προβλέπει τον αυτοματοποιημένο υπολογισμό των (τυχόν) οφειλών του ασφαλισμένου κατά την υποβολή της ηλεκτρονικής αίτησης του συνταξιούχου. “Τεχνικά τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει, καθώς το ΚΕΑΟ και τα ταμεία δεν έχουν ακριβή στοιχεία για τις οφειλές, ούτε υπάρχει σχετική διασύνδεση”.

Τέλος οι πιστοποιημένοι

Τέταρτον, αυτό που δεν μπορεί να αποκρύψει ο υπουργός Εργασίας είναι ότι με τις νέες fast track διαδικασίες έκδοσης των συντάξεων ακυρώνεται πρακτικά η διαδικασία των πιστοποιημένων λογιστών και δικηγόρων, οι οποίοι υποτίθεται πως θα έλυναν το πρόβλημα. Αν η σύνταξη βάσει στοιχείων και δηλώσεων εκδίδεται σε τρεις μήνες αυτόματα, γιατί να πάει ένας ασφαλισμένος στον ιδιώτη (πιστοποιημένο) λογιστή ή δικηγόρο; Με τον νέο νόμο, ουσιαστικά ομολογείται από την ηγεσία του υπουργείου Εργασίας το μεγάλο φιάσκο με τους πιστοποιημένους ιδιώτες, το οποίο ουσιαστικά λαμβάνει τέλος.

Πέμπτον, όπως σημειώνουν στελέχη του ΕΦΚΑ, υπάρχει το πρόβλημα της έλλειψης δυνατότητας ενημέρωσης για τη θεμελίωση δικαιώματος. Οι υπάλληλοι είναι λογικό, όταν οι διαδικασίες γίνονται «στο περίπου», να προτιμούν να απορρίψουν μια «οριακή» ως προς τη θεμελίωση αίτηση συνταξιοδότησης, αντί να δώσουν σύνταξη σε κάποιον που δεν δικαιούται. “Επομένως, και πάλι χαμένος θα είναι ο ασφαλισμένος” σημειώνουν.

 

Τράπεζα της Ελλάδος: Πώς επηρεάζουν το μέσο νοικοκυριό ο πληθωρισμός, τα επιτόκια και η αγορά των ακινήτωνΝέα καθυστέρηση για τα αναδρομικά

Τράπεζα της Ελλάδος: Οι νέες προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν τα νοικοκυριά που σχετίζονται με τον υψηλό πληθωρισμό και τις πιέσεις που δέχονται στο διαθέσιμο εισόδημα τους, η επικείμενη αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) καθώς και οι αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων βρίσκονται στο επίκεντρο του προϋπολογισμού κάθε οικογένειας.

Στην έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) δίνει απαντήσεις σε μια σειρά θεμάτων που απασχολούν τα νοικοκυριά και εκτιμά το πραγματικό κίνδυνο για μια σειρά επιμέρους ζητημάτων, κάνοντας μια αναδρομή από το 2021 στο σήμερα.

Κίνδυνος επιτοκίου για τα νοικοκυριά

Τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων αναμένεται να παραμείνουν σε χαμηλό επίπεδο για ολόκληρο το 2022, ασκώντας μικρή μόνο επίδραση στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους των νοικοκυριών.

Τα ιδιαίτερα χαμηλά επιτόκια χορηγήσεων διευκόλυναν τα νοικοκυριά να ανταποκριθούν στις δανειακές τους υποχρεώσεις το 2021 και να αποφευχθούν αρνητικές επιδράσεις στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι δαπάνες για τόκους ως ποσοστό του ακαθάριστου διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών μειώθηκαν περαιτέρω, λόγω της μείωσης των υπολοίπων των στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων, αλλά και της μείωσης του επιτοκιακού κόστους στα στεγαστικά δάνεια. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 2022, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,5%., αναφέρει η ΤτΕ.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των πέντε ετών και το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,9% και 6,3% αντίστοιχα.

Όπως αναφέρει η ΤτΕ, μεσοπρόθεσμα αναμένεται σταδιακή άρση της διευκολυντικής κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος, λαμβάνοντας υπόψη και την πρόσφατη έξαρση των πληθωριστικών πιέσεων. Ωστόσο, τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων αναμένεται να παραμείνουν σε χαμηλό επίπεδο για ολόκληρο το 2022, ασκώντας μικρή μόνο επίδραση στο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους των νοικοκυριών.

Κίνδυνος εισοδήματος για τα νοικοκυρά

Το διαθέσιμο εισόδημα θα δεχθεί προκλήσεις το 2022 εντούτοις, υπάρχουν παράγοντες που εξακολουθούν να επιδρούν θετικά.

Η εξέλιξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα της σχετικής ευχέρειας εξυπηρέτησης των δανειακών τους υποχρεώσεων. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα ανήλθε από 118,7 δισ. ευρώ το 2020 σε 125,6 δισ. ευρώ το 2021, σημειώνοντας αύξηση κατά 5,8%. Επισημαίνεται ότι το εισόδημα των νοικοκυριών ενισχύθηκε από τα δημοσιονομικά μέτρα αντιμετώπισης της πανδημίας, συνολικού ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ για το 2021, τα οποία παράλληλα συνετέλεσαν στην προστασία της απασχόλησης και στη μείωση του ποσοστού ανεργίας.

Όπως αναφέρει η ΤτΕ, το πραγματικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) αυξήθηκε κατά 8,3% το 2021 σε σχέση με το προηγούμενο έτος, αντισταθμίζοντας μεγάλο μέρος την απότομης πτώσης που παρατηρήθηκε το 2020. Η τελική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών παρουσίασε σημαντική αύξηση κατά 8,9% για το 2021 σε σχέση με το 2020. Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε σημαντικά από 16,3% το 2020 σε 14,7% το 2021, με τις προοπτικές απασχόλησης να παραμένουν θετικές κυρίως χάρη στην άρση των περιορισμών και τη σταδιακή επάνοδο στην κανονική λειτουργία των επιχειρήσεων. Η στήριξη του εισοδήματος των νοικοκυριών αντανακλάται και στην αύξηση των καταθέσεων που παρατηρήθηκε κατά το 2021, αν και με επιβραδυνόμενο ρυθμό συγκριτικά με το 2020.

Αναφορικά με τις πιέσεις στο εισόδημα των νοικοκυριών, ο εναρμονισμένος δείκτης τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) κατέγραψε θετικό ρυθμό αύξησης και διαμορφώθηκε σε 0,6% το 2021 ύστερα από την υποχώρηση που σημειώθηκε το 2020 (-1,3%). Επιπροσθέτως, από τις αρχές του 2022 παρατηρείται μία αναζωπύρωση του πληθωρισμού (αύξηση κατά 9,1% τον Απρίλιο του 2022 σε σχέση με τον Απρίλιο του 2021) λόγω των σημαντικών αυξήσεων στις τιμές των διατροφικών αγαθών, του μεταφορικού και ενεργειακού κόστους, αλλά και της διατάραξης της λειτουργίας των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Η πρόσφατη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ενέτεινε τις πληθωριστικές πιέσεις μέσω της αύξησης των τιμών ενέργειας και της διάχυσης των ανατιμήσεων στο σύνολο των αγαθών και υπηρεσιών. Συνολικά, καθίσταται σαφές ότι για το 2022, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών θα δεχθεί προκλήσεις λόγω της απόσυρσης των περισσότερων δημοσιονομικών μέτρων στήριξης, των πληθωριστικών πιέσεων και των γεωπολιτικών εξελίξεων που προκαλούν αβεβαιότητα στις καταναλωτικές και επενδυτικές αποφάσεις. Εντούτοις, εκτιμά η ΤτΕ, υπάρχουν παράγοντες που εξακολουθούν να επιδρούν θετικά, γεγονός που αντανακλάται στο ρυθμό μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας που προβλέπεται για το 2022 και στην ενίσχυση της απασχόλησης από την ανθεκτικότητα μεμονωμένων κλάδων, όπως η οικοδομική δραστηριότητα και οι εξαγωγές.

Κίνδυνος τιμών κατοικιών

Οι προσδοκίες για την ελληνική αγορά ακινήτων παραμένουν θετικές και οι τιμές απέχουν ακόμη σημαντικά από το ιστορικό υψηλό.

Ο ρυθμός αύξησης των τιμών των διαμερισμάτων επιταχύνθηκε το 2021 στο 7,1% σε ετήσια βάση, έναντι 4,5% το 2020. Μάλιστα, το δ΄ τρίμηνο του 2021 οι τιμές των διαμερισμάτων για το σύνολο της χώρας αυξήθηκαν κατά 9,1% συγκριτικά με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2020. Για το 2021, υψηλότερο ετήσιο ρυθμό αύξησης των τιμών παρουσιάζουν τα νεόδμητα διαμερίσματα έναντι των παλαιών, όπου καταγράφηκαν αυξήσεις 7,4% και 6,9%, αντίστοιχα. Από την ανάλυση των στοιχείων κατά γεωγραφική περιοχή προκύπτει πως η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφηκε, για το σύνολο του 2021, στην Αθήνα (9,1%).

Όπως εκτιμά η ΤτΕ, παρά την αστάθεια των τελευταίων δύο ετών, ως απόρροια της πανδημίας και προσφάτως της αύξησης του ενεργειακού κόστους, του κόστους κατασκευής και των επιπτώσεων του πολέμου στην Ουκρανία, οι προσδοκίες για την ελληνική αγορά ακινήτων παραμένουν θετικές. Αφενός η διαφαινόμενη πολύ καλή πορεία του τουρισμού και αφετέρου η προοπτική για άμβλυνση της γεωπολιτικής αστάθειας σε εύλογο χρονικό διάστημα, συντηρούν τις θετικές μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προσδοκίες γεγονός που αποτυπώνεται στις αξίες και τις χαμηλές αναλογικά αποδόσεις των ακινήτων εισοδήματος. Παρά το γεγονός ότι η σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για περιορισμό των προγραμμάτων χορήγησης άδειας διαμονής σε επενδυτές (χρυσή βίζα ή χρυσό διαβατήριο), ενδέχεται να επηρεάσει εν μέρει τη ζήτηση, εκτιμάται ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον θα παραμείνει έντονο ειδικά για συγκεκριμένες προνομιακές θέσεις στο λεκανοπέδιο της Αττικής και σε περιοχές με τουριστικά χαρακτηριστικά. Επιπροσθέτως, επισημαίνεται ότι οι τιμές απέχουν ακόμη σημαντικά από το ιστορικό υψηλό που είχε καταγραφεί πριν τη δημοσιονομική κρίση.

Με βάση το δείκτη τιμών διαμερισμάτων που καταρτίζει η Τράπεζα της Ελλάδος για το σύνολο της χώρας, η υψηλότερη τιμή του δείκτη παρατηρήθηκε το έτος 2008 (101,7) και στη συνέχεια ακολούθησε μία σταθερά καθοδική πορεία, για να καταγραφεί η χαμηλότερη τιμή το 2017 (59). Έκτοτε, ο δείκτης τιμών διαμερισμάτων καταγράφει σταθερά ανοδική πορεία, ανερχόμενος σε 72,1 το 2021.