Αρχιτέκτονες για το Νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο: Ο διαγωνισμός παρακάμπτει την νομοθεσία

H Αρχιτεκτονική πρόταση για το ΕΑΜ

Οι Αρχιτέκτονες επιτίθενται στο ΥΠΠΟΑ για τα «αποτελέσματα της επιλογής μελέτης αρχιτεκτονικών προσχεδίων» – Τι αναφέρουν

Ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με τα «αποτελέσματα της επιλογής μελέτης αρχιτεκτονικών προσχεδίων» για την ανέγερση του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου από την ορισθείσα Διεθνή Επιτροπή Αξιολόγησης του ΥΠΠΟΑ.

Θυμίζουμε πως ο συγκεκριμένος διαγωνισμός είναι εξαιρετικά αμφιλεγόμενος και είχε προκαλέσει αντιδράσεις εξαρχής (από τον Φεβρουάριο του 2022) και μάλιστα ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων και η Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ) έχει ήδη καταφύγει στο Συμβούλιο Επικρατείας.

Τώρα οι Αρχιτέκτονες τονίζουν πως τα «αποτελέσματα της επιλογής μελέτης αρχιτεκτονικών προσχεδίων» για την ανέγερση του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου από την ορισθείσα Διεθνή Επιτροπή Αξιολόγησης, δεν μπορεί να αναγνωριστεί ως αποτέλεσμα μιας θεσμοθετημένης Διαγωνιστικής Διαδικασίας, καθώς το ίδιο το ΥΠΠΟΑ είναι υπεύθυνο να προκηρύξει έναν Διεθνή Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό κι όχι έναν κλειστό διαγωνισμό αυτού του τύπου.

Θυμίζουμε πως στον κλειστό αυτό διαγωνισμό συμμετείχαν 10 ξένα γραφεία με την υποχρέωση αυτά να συνεργαστούν με αντίστοιχα 10 ελληνικά γραφεία. Ωστόσο, μετά από ρεπορτάζ του NEWS 24/7 εξάγεται πεντάκαθαρα το συμπέρασμα πως ξένα και ελληνικά γραφεία δεν συνεργάστηκαν σε ουσιαστικό επίπεδο. Η συνεργασία των Ελλήνων με τις ξένες ομάδες ήταν εξαιρετικά ετεροβαρής, σχεδόν επιφανειακή. Παράλληλα, αίσθηση προκαλεί πως στην 7μελή επιτροπή αξιολόγησης αρχιτεκτονικού διαγωνισμού “συναντάμε” μόνο 2 αρχιτέκτονες, έναν πολιτικό μηχανικό, 2 αρχαιολόγους, έναν νομικό κι έναν ιστορικό Τέχνης.

Αναλυτικά όσα αναφέρει η ανακοίνωση:

Το ΔΣ του ΣΑΔΑΣ – Πανελλήνιας Ένωσης Αρχιτεκτόνων σε συνέχεια της από τον Φεβρουάριο του 2022 ανοικτής επιστολής του μαζί με τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΑΠ. 67274/28.02.2022), σχετικά με τις αμφιλεγόμενες διαδικασίες που έχουν ανακοινωθεί από το ΥΠΠΟΑ και αφορούν στην ανέγερση του ΝΕΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ, θεωρεί ότι:

  • Η από 09/01/2023 ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ με τα «αποτελέσματα της επιλογής μελέτης αρχιτεκτονικών προσχεδίων» για την ανέγερση του Νέου Αρχαιολογικού Μουσείου από την ορισθείσα Διεθνή Επιτροπή Αξιολόγησης, δεν μπορεί να αναγνωριστεί ως αποτέλεσμα μιας θεσμοθετημένης Διαγωνιστικής Διαδικασίας, ούτε ως τμήμα ενός συμβουλευτικού σταδίου προετοιμασίας, καθώς δεν ακολουθεί όσα ορίζει η ελληνική νομοθεσία. Συγκεκριμένα, βάσει της Υπουργικής Απόφασης (άρθρο 1, παρ. 3α), το ίδιο το Υπουργείο είναι υπεύθυνο να προκηρύξει έναν Διεθνή Αρχιτεκτονικό Διαγωνισμό σε συνεργασία και σύμφωνα με τις προδιαγραφές της UIA-UNESCO.
  • Κρίνουμε την έμμεση συνεργασία του ΥΠΠΟΑ με ιδιωτικό Ίδρυμα για τη «δωρεά» μελετών απαράδεκτη, καθώς προσπαθεί να παρακάμψει την ελληνική νομοθεσία, ενώ οι διαδικασίες που ακολουθούνται για την επιλογή των μελετών απέχουν κατά πολύ από τις προδιαγραφές που αναφέρουμε (κλειστός χαρακτήρας του Διαγωνισμού, συμμετοχή μόνο ξένων γραφείων σε ετεροβαρή συνεργασία με ελληνικά, σύνθεση επιτροπής αξιολόγησης με μόνο δύο μέλη αρχιτέκτονες).
  • Οι συμμετέχοντες στην προβληματική αυτή διαδικασία Έλληνες αρχιτέκτονες, είτε ως μέλη της επιτροπής αξιολόγησης, είτε ως μελετητές, συμβάλλουν στην απαξίωση του Θεσμού των Αρχιτεκτονικών Διαγωνισμών, στην υποβάθμιση της Αρχιτεκτονικής και στον αθέμιτο επαγγελματικό ανταγωνισμό.

Το ΔΣ του ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ, γνωρίζοντας τη σημασία και την αξία του συγκεκριμένου έργου, καλεί το ΥΠΠΟΑ να ακολουθήσει τη θεσμική διαδικασία που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία για τους Διεθνείς Αρχιτεκτονικούς Διαγωνισμούς, ώστε να εξασφαλίσει ένα αποτέλεσμα αντάξιο της ιστορίας και διεθνούς εμβέλειας του ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ.

Παράλληλα καλεί όσους αρχιτέκτονες συμμετείχαν στις διαδικασίες αυτές να συμβάλλουν δια της αποχής τους στην προάσπιση της αρχιτεκτονικής δεοντολογίας και του κύρους του κλάδου μας.